Σε… αναμμένα κάρβουνα κάθονται οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής των Αθανάτων που προειδοποιούν για την κλιμάκωση του αγώνα τους προκειμένου να αποτραπεί η προσωρινή δομή μεταναστών, ενώ, παράλληλα, αναμένουν να υλοποιηθεί η κρίσιμη συνάντηση με τον αρμόδιο υπουργό.
«Δεν κάνουμε πίσω ούτε για να πάρουμε φόρα», τονίζει ο πρόεδρος της κοινότητας Σταυρακίων, Ζ. Χιωτάκης, ο οποίος τονίζει ότι όλο και περισσότερα χωριά τάσσονται στο πλευρό τους όπως επίσης και επίσημοι τοπικοί φορείς και δεν υπάρχει περίπτωση να σταματήσει η προσπάθεια αυτή χωρίς να υπάρξει δικαίωση της κοινωνίας που εκτιμά ότι δεν μπορεί να λειτουργήσει σε κατοικημένη περιοχή μια τέτοια δομή.
Ο ίδιος τονίζει ότι είναι σε εκκρεμότητα το αίτημα για σύγκληση του Περιφερειακού Συμβουλίου και σημειώνει ότι η τοπική κοινωνία ζητά την ενεργή εμπλοκή και του Δήμου και της Περιφέρειας για τη δικαίωσή της.
Στο μεταξύ, ρητή διαβεβαίωση ότι δεν υπάρχει περιθώριο να αποτρέψει ο Δήμος Ηρακλείου με τη χρήση ένδικων μέσων τη χωροθέτηση προσωρινής δομής μεταναστών στην περιοχή των Αθανάτων αναμένεται να δώσει στη διάρκεια της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου την ερχόμενη Δευτέρα η Δημοτική Αρχή στους κατοίκους που διαμαρτύρονται για τον επίμαχο σχεδιασμό, καθώς η «δωρεάν παραχώρηση χρήσης ακινήτου για την προετοιμασία δομής» αποτρέπει αυτό τον σχεδιασμό.
Αυτό προκύπτει από τις απαντήσεις της Νομικής Υπηρεσίας και της Διεύθυνσης Πολεοδομίας του Δήμου Ηρακλείου, καθώς και της ΔΕΥΑΗ που έχουν επισυναφθεί στην απάντηση του δημάρχου στην οποία τονίζεται, όπως προκύπτει από τη συνδυαστική ανάγνωση των απαντήσεων, στην παρούσα φάση δεν παρίσταται η δυνατότητα αποτρεπτικής παρέμβασης του Δήμου με τη χρήση ενδίκων μέσων.
Ωστόσο, όπως τονίζει ο δήμαρχος, αναμένει την απάντηση του Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου της από 83738/20.08.2025 επιστολής του.
Τι ζητά ο δήμαρχος Ηρακλείου από το Υπουργείο
Στην επιστολή του προς το Υπουργείο Μετανάστευσης, ο δήμαρχος Ηρακλείου ζητά στοιχεία σχετικά με την προγραμματιζόμενη δημιουργία δομής μεταναστών στο πρώην τυποποιητήριο Σκουλούδη, στην περιοχή των Αθανάτων και συγκεκριμένα ζητά το σύνολο των διοικητικών, τεχνικών και περιβαλλοντικών ενεργειών που έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν για το συγκεκριμένο έργο που αφορούν στην αδειοδότηση, έγκριση, μελέτη και υλοποίηση του έργου.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «βάσει της ενημέρωσης που έχει περιέλθει σε γνώση μας σχετικά με την επικείμενη έναρξη εργασιών στις αποθήκες Σκουλούδη στην περιοχή των Αθανάτων στο Ηράκλειο Κρήτης, με σκοπό τη δημιουργία δομής φιλοξενίας μεταναστών, και λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί από τη Συντονιστική Επιτροπή των Κατοίκων της περιοχής και Προέδρων Κοινοτήτων, καθώς και την αρνητική για τη συγκεκριμένη χωροθέτηση γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου, παρακαλούμε για την πλήρη και έγγραφη ενημέρωσή μας σχετικά με το σύνολο των διοικητικών, τεχνικών και περιβαλλοντικών ενεργειών που έχουν πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν για το συγκεκριμένο έργο που αφορούν στην αδειοδότηση, έγκριση, μελέτη και υλοποίηση του έργου.
Το αίτημά μας αποσκοπεί στην πλήρη, επίσημη και τεκμηριωμένη ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής σχετικά με ένα ζήτημα που τους αφορά άμεσα και ενδέχεται να επηρεάσει ουσιωδώς την καθημερινότητα, το περιβάλλον και την εν γένει λειτουργία της περιοχής. Ευλόγως, οι ενδιαφερόμενοι επιζητούν να λάβουν γνώση των εγγράφων που πιστοποιούν τη νομιμότητα του συνόλου των σχετικών ενεργειών».
Τι έδειξε η νέα αυτοψία της Πολεοδομίας του Δήμου Ηρακλείου
Στην απάντηση της Πολεοδομίας του Δήμου στο υπηρεσιακό σημείωμα του δημάρχου σε σχέση με τη χωροθέτησης της δομής μεταναστών, η Υπηρεσία απαντά ότι μετά την αυτοψία στις 23/06/2026 στις δύο ιδιοκτησίες της Γ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ Α.Ε. στην περιοχή των Αθανάτων, καταγράφηκαν αναλυτικά οι αυθαίρετες κατασκευές που υπήρχαν.
Τονίζεται όμως ότι σε νέα αυτοψία της υπηρεσίας που «έγινε στις 24/08/2026 διαπιστώθηκε ότι στο οικόπεδο του εν λόγω ιδιοκτήτη το ευρισκόμενο πλησίον της εθνικής οδού, έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες κατεδάφισης των αυθαιρέτων κατασκευών πλην των περγκολών (έχει αφαιρεθεί μόνο το υλικό επικάλυψης), καθώς και καθαρισμός περιβάλλοντος χώρου, όπου επισημάνθηκε η έλλειψη κυκλοφοριακής σύνδεσης με την εθνική οδό και η αναγκαιότητα έκδοσης άδειας από την Υπηρεσία μας, προκειμένου να εγκατασταθεί η χρήση της Δομής Μεταναστών. Στο γεωτεμάχιο ιδιοκτησίας Σκουλούδη που βρίσκεται πλησιέστερα στον οικισμό Αθανάτων δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία οικοδομική εργασία.
Τέλος, σας ενημερώνουμε ότι έως σήμερα δεν έχει υποβληθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Τ.Ε.Ε. σχετικό αίτημα για αλλαγή χρήσης από αποθήκη σε εγκατάσταση προσωρινής υποδοχής ή φιλοξενίας μεταναστών/προσφύγων, σε κανένα από τα δύο ακίνητα ιδιοκτησίας Σκουλούδη στην εν λόγω περιοχή.
Τι απαντά η νομική υπηρεσία του Δήμου Ηρακλείου
Τους λόγους για τους οποίους πρακτικά δεν μπορεί σε αυτή τη φάση να προχωρήσει δικαστική προσφυγή κατά της δημιουργίας δομής μεταναστών τεκμηριώνει στο απαντητικό έγγραφο της η Νομική Υπηρεσία προς το Δήμαρχο Ηρακλείου, όπου εξηγεί ότι το πλαίσιο με το οποίο προχωρά η όλη διαδικασία με τη «δωρεάν παραχώρησης χρήσης ακινήτου για την προετοιμασία Δομής» δεν δημιουργεί συνθήκες για να προσβληθεί.
Ειδικότερα, όπως εξηγεί η Νομική Υπηρεσία «η ίδια η υπ’ αρ. 144086/03.08.2026 απόφαση ΦΕΚ Β’ 4921/05.08.2026 με τίτλο «Αποδοχή δωρεάν παραχώρησης χρήσης ακινήτου για την προετοιμασία Δομής Προσωρινής Φιλοξενίας Μεταναστών» χαρακτηρίζει ρητώς την παραχώρηση ως «μεταβατικό στάδιο για τον Δήμο Ηρακλείου, την προετοιμασία της σύναψης της οριστικής σύμβασης μίσθωσης» και ως μέσο για την εκτέλεση τεχνικών εργασιών προετοιμασίας του ακινήτου.
Κατά συνέπεια, η απόφαση αυτή δεν υποκαθιστά το πλέγμα των πράξεων που απαιτούνται, διότι δεν ιδρύει δομή φιλοξενίας, δεν συστήνει Περιφερειακή Υπηρεσία της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης, δεν εγκρίνει χωροθέτηση δομής, δεν εγκρίνει κατασκευή δομής, δεν χορηγεί πολεοδομική άδεια, δεν υποκαθιστά περιβαλλοντική αδειοδότηση, δεν βεβαιώνει την καταλληλότητα του χώρου, δεν καθορίζει δυναμικότητα φιλοξενίας, δεν εγκρίνει κανονισμό λειτουργίας.
Αντιθέτως, αποτελεί το προγενέστερο διοικητικό στάδιο που επιτρέπει στη Διοίκηση να εξετάσει εάν το συγκεκριμένο ακίνητο μπορεί στο μέλλον να αξιοποιηθεί για τον σχεδιαζόμενο σκοπό. Κατά πάγια νομολογία του ΣτΕ, εκτελεστές διοικητικές πράξεις -που προσβάλλονται με αίτηση ακυρώσεως- είναι μόνο εκείνες που παράγουν άμεσες, αυτοτελείς έννομες συνέπειες για τον διοικούμενο.
Αντιθέτως, οι προπαρασκευαστικές πράξεις, δεν προσβάλλονται αυτοτελώς, αλλά οι τυχόν πλημμέλειές τους προβάλλονται κατά την προσβολή της τελικής εκτελεστής πράξης.
Υπό τα σημερινά πραγματικά και νομικά δεδομένα, οι κρίσιμες νομικές πλημμέλειες που ενδεχομένως αφορούν την επιλογή της συγκεκριμένης θέσης, τη συμβατότητα της εγκατάστασης με τις χρήσεις γης, την τήρηση των προϋποθέσεων του άρθρου 17 παρ. 9 του ν. 4375/2016, τη συνδρομή μεταναστευτικής πίεσης, την επάρκεια της αιτιολογίας, την καταλληλότητα του ακινήτου, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις ή τη συμμόρφωση προς την πολεοδομική νομοθεσία, μπορούν να αξιολογηθούν με πληρότητα και να προσβληθούν επί των μεταγενέστερων διοικητικών πράξεων με τις οποίες η Διοίκηση θα αποφασίσει οριστικά τη δημιουργία, χωροθέτηση, αδειοδότηση και λειτουργία της δομής.
Κατά συνέπεια, η επίδικη υπουργική απόφαση δεν προσβάλλεται με αίτηση ακυρώσεως, διότι δεν αποτελεί ακόμη την εκτελεστή διοικητική πράξη με την οποία η Διοίκηση αποφασίζει οριστικά τη δημιουργία και λειτουργία δομής φιλοξενίας στην επίμαχη θέση».
Τι απαντά η ΔΕΥΑΗ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η απάντηση της ΔΕΥΑΗ για το επίμαχο θέμα όπου τονίζεται, μεταξύ άλλων, ότι το ακίνητο Σκουλούδη υδροδοτείται σήμερα από μια παροχή νερού σε απόσταση 200μ. νοτιοδυτικά του ακινήτου στον δρόμο που συνδέει την εθνική οδό Ηρακλείου Φαιστού με τον οικισμό των Αθανάτων.
Η παραπάνω παροχή εξυπηρετούσε μέχρι σήμερα τις ανάγκες του ακινήτου, ωστόσο σε περίπτωση που στο εν λόγω ακίνητο φιλοξενηθούν περί τα 500 άτομα, οι ανάγκες σε νερό θα είναι πολλαπλάσιες και πιθανόν να απαιτηθεί η κατασκευή ενός νέου αγωγού για την αυτόνομη σύνδεση του ακινήτου με το κεντρικό δίκτυο της περιοχής. Σε κάθε περίπτωση στην περιοχή υφίστανται κεντρική αγωγοί ικανής διαμέτρου να καλύψουν τις ανάγκες που θα ζητηθούν.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ότι το αρμόδιο Υπουργείου που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της δομής να έρθει σε επαφή με τη ΔΕΥΑΗ να οριστούν οι ανάγκες σε νερό και να δρομολογηθούν οι απαραίτητες εργασίες. Σε ό,τι αφορά στα δίκτυα της αποχέτευσης, η ΔΕΥΑΗ τονίζει ότι εκεί που σχεδιάζεται η εγκατάσταση της νέας δομής δεν υφίσταται δίκτυο αποχέτευσης, καθώς πρόκειται για εκτός σχεδίου πόλης περιοχή.
Το σύνολο των ιδιοκτησιών στην περιοχή εξυπηρετούνται με δεξαμενές αποθήκευσης λυμάτων (βόθρους) και μεταφορά αυτών με βυτιοφόρα οχημάτων στην ΕΕΛ Ηρακλείου. Η Δημοτική Επιχείρηση εξηγεί ότι το πρόβλημα της αποχέτευσης μπορεί να λυθεί με την κατασκευή δεξαμενών ικανού όγκου και μακροπρόθεσμα με σχεδιασμό και εκπόνηση μελέτης για την αντιμετώπιση του οικισμού των Αθανάτων, είτε με τη χωροθέτηση τοπικά μιας μικρής μονάδας επεξεργασίας λυμάτων είτε με την κατασκευή αντλιοστασίων και μεταφορά των λυμάτων στο βιολογικό καθαρισμό.