- Η πίεση στο Υπουργείο και ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης
Για τον οδικό χάρτη της διεκδίκησης μέσου σταθερής τροχιάς που θα ενώσει ολόκληρη την Κρήτη από τα Χανιά μέχρι τη Σητεία, με πρώτο βήμα τη διεκδίκηση από το Υπουργείο Υποδομών ανάθεσης μελέτης σκοπιμότητας και βιωσιμότητας, συμφώνησαν χθες οι βουλευτές, οι αυτοδιοικητικοί και οι εκπρόσωποι των Επιμελητηρίων του νησιού.
Στο πλαίσιο εκδήλωσης που οργάνωσαν η Παγκρήτια Ανοικτή Επιτροπή για τη Δημιουργία Μέσου Σταθερής Τροχιάς στην Κρήτη, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, άνοιξε όλη η βεντάλια των θεμάτων σε σχέση με την προοπτική δημιουργίας ενός σύγχρονου μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, που θα συνδέει τους κύριους αστικούς πόλους του νησιού Χανιά, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, Σητεία και τις πύλες εισόδου και εξόδου, δηλαδή τα λιμάνια, και τα αεροδρόμια.
Όπως τονίσθηκε, τα έργα αυτά -μπροστά στη δημιουργία του ΒΟΑΚ- αποτελούν μια επιτακτική αναγκαιότητα για την αποτελεσματική διαχείριση των μετακινήσεων των κατοίκων και των επισκεπτών, την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, την εξοικονόμηση κόστους από τις μεταφορές, τη βελτίωση του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και των καθυστερήσεων, και τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων.
Στη διάρκεια της εκδήλωσης, η συγκοινωνιολόγος Μαρία Σίτη παρουσίασε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορική διαδρομή σε σχέση με τις προσπάθειες που έχουν γίνει διαχρονικά για τη δημιουργία μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, με αφετηρία το 1880. Ακολούθως, παρουσιάστηκαν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εισηγήσεις από δύο σημαντικούς μελετητές, τον κ. Νάθενα και τον κ. Πρωτονοτάριο, οι οποίοι έχουν ασχοληθεί ενδελεχώς με τη δημιουργία μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, το οποίο παρουσίασαν σαν αναγκαιότητα, που θα πρέπει με κάθε τρόπο να δρομολογηθεί.
Έδωσαν συγκεκριμένα στοιχεία σε σχέση με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που θα πρέπει να έχει η υποδομή αυτή, που θα συνδέσει τα Χανιά με τη Σητεία, αλλά και το Ηράκλειο με το αεροδρόμιο Καστελλίου και -όπως είπαν- τα έργα αυτά μπορούν να κατασκευαστούν, είτε με ΣΔΙΤ, είτε με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Παγκρήτια Επιτροπή είχε την πρόνοια να καλέσει και τον πρώην δήμαρχο Ηρακλείου, Κώστα Ασλάνη, ο οποίος ήταν ο πρώτος, ο οποίος είχε αναθέσει μελέτη για τη δημιουργία τραμ στο Ηράκλειο και μάλιστα σε μια εποχή που έμοιαζε έωλος ο σχεδιασμός.
Ο κ. Ασλάνης δεν έκρυψε τη συγκίνησή του, που μετά από τόσα χρόνια ανοίγει ο δρόμος για έναν τέτοιο σχεδιασμό. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του προέδρου της ΠΕΔ Κρήτης, Γιώργου Μαρινάκη, ο οποίος τόνιζε ότι δεν είναι γραφικός σχεδιασμός, αλλά μια αναγκαιότητα.
Ένα εκκωφαντικά δίκαιο αίτημα
«Μια πλατιά κοινωνική συμμαχία με πολιτικά αλλά και τοπικά χαρακτηριστικά και ένα εκκωφαντικά δίκαιο αίτημα έχει επιτευχθεί» ανέφερε ο τομεάρχης Οικονομικών και Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, βουλευτής Ηρακλείου, Χάρης Μαμουλάκης, τονίζοντας: «Είναι αδιανόητο, εν έτει 2026, μια τέτοιου είδους υποδομή, όπως είναι το Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου, να μην συνδέεται αρχικώς με την πλησιέστερη πόλη και πρωτεύουσα του νησιού.
Είναι ένα ζήτημα, το οποίο από το μακρινό πλέον 2019, το είχα επισημάνει κοινοβουλευτικά με κάθε δυνατό τρόπο στην Κυβέρνηση και τον μοιραίο υπουργό, Κώστα Αχ. Καραμανλή, μετέπειτα στον κ. Καραγιάννη, εισπράττοντας ειρωνεία».
Ο Χάρης Μαμουλάκης, υπενθυμίζοντας σειρά κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων που έχει κάνει για το ζήτημα της δημιουργίας μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, τόνισε ότι για αυτήν την υποδομή απαιτείται πρόβλεψη σε απαλλοτριώσεις, σε τεχνικό και οικονομοτεχνικό επίπεδο, επεσήμανε ότι υπάρχουν οι δυνατότητες και οι χρηματοδοτήσεις και παρουσίασε στατιστικά στοιχεία, που δείχνουν τη συνεισφορά της Κρήτης στα δημόσια κρατικά ταμεία.
Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι δημιουργεί νέα δεδομένα
Ενεργό συμμετοχή και διάθεση για ανάληψη κάθε πολιτικής πρωτοβουλίας για τη δημιουργία μέσου σταθερής τροχιάς στην Κρήτη, εξακολουθεί να επιδεικνύει ο Φραγκίσκος Παρασύρης, βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, όπως δήλωσε.
Υπενθύμισε πως εδώ και τρία χρόνια, έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της κατασκευής τρένου στην Κρήτη, έχοντας μάλιστα καταθέσει σειρά ερωτήσεων και κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων.
«Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι δημιουργεί νέα δεδομένα. Τα παραδείγματα σε άλλα νησιά της Μεσογείου είναι χαρακτηριστικά. Το μέσο σταθερής τροχιάς είναι έργο αναγκαίο για το νησί. Όμως, χάσαμε την ευκαιρία με τον ΒΟΑΚ. Θα μπορούσαν τα δύο αυτά έργα να τρέξουν παράλληλα.
Ωστόσο, τα χρηματοδοτικά εργαλεία υπάρχουν. Οφείλουμε να απαντήσουμε ξεκάθαρα στην Κυβέρνηση, η οποία σε κάθε ευκαιρία δηλώσει «ότι η Κρήτη τα έχει πάρει όλα. Οι εκκρεμότητες είναι μεγάλες και οι αναπτυξιακές ανάγκες του νησιού ακόμη μεγαλύτερες. Τώρα, είναι η ώρα των δεσμεύσεων», τόνισε μεταξύ άλλων ο Φραγκίσκος Παρασύρης.
Μέσα σταθερής τροχιάς για τον λαό, με αποκλειστική ευθύνη του κράτους
Ο περιφερειακός σύμβουλος Δημήτρης Βρύσαλης, εκπροσωπώντας το ΚΚΕ, τόνισε ότι «για το κόμμα του, αμετακίνητος όρος και προϋπόθεση για κάθε αναγκαίο έργο -όπως τα μέσα σταθερής τροχιάς (ΜΣΤ)- είναι οι καθολικές, ασφαλείς, ποιοτικές και φθηνές υπηρεσίες για τον λαό, με αποκλειστική ευθύνη του κράτους.
Το ΚΚΕ πιστεύει ότι το ΜΣΤ μπορεί να αναπτυχθεί και στην Κρήτη. Αυτές μπορούν να γίνουν σημαντικό μέσο μεταφοράς των λαϊκών στρωμάτων και της σύνδεσης των περιοχών του νησιού μέσα από ένα πυκνό, φθηνό και αξιόπιστο δίκτυο γραμμών.
Μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη της περιφέρειας, της αγροτικής παραγωγής, του εμπορίου, της μεταποίησης, της βιομηχανίας, του τουρισμού, της προστασίας του περιβάλλοντος. Οι εργαζόμενοι της χώρας μας έχουν ανάγκη από σύγχρονες, καθολικές, ποιοτικές, φθηνές και ασφαλείς σιδηροδρομικές μεταφορές και μετακινήσεις.
Και η κάλυψη αυτών των λαϊκών αναγκών προϋποθέτει οι υποδομές, τα μέσα και η διεξαγωγή των μεταφορών, να λειτουργήσουν με κοινωνική ιδιοκτησία, κεντρικό σχεδιασμό και εργατικό έλεγχο στα πλαίσια της λαϊκής οικονομίας των κατοίκων της Κρήτης και τα παραγωγικά-αναπτυξιακά πλεονεκτήματα του νησιού».
Ο οδικός χάρτης
Ο δήμαρχος Ηρακλείου, Αλ. Καλοκαιρινός, πρότεινε να απαιτηθεί άμεσα -από τους βουλευτές της Κρήτης- μια αναγνωριστική μελέτη σκοπιμότητας-βιωσιμότητας από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Επίσης, να συγκροτηθεί ένας οδικός χάρτης, που θα προβλέψει την επανένταξη του έργου στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Μεταφορών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και στον Χωροταξικό Σχεδιασμό της Περιφέρειας Κρήτης, εκ παραλλήλου με τη συγκρότηση ενός χρηματοδοτικού σχήματος, που μπορεί να περιλαμβάνει την ένταξή του σε ένα σχέδιο στρατηγικών επενδύσεων ή σε οποιοδήποτε άλλο σχήμα ή και συνδυασμό χρηματοδοτικών πόρων.
Να προχωρήσει η εκπόνηση όλων των απαραίτητων
Ο δήμαρχος Μινώα, Βασίλης Κεγκέρογλου, πρότεινε εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από την Κυβέρνηση για την ανάθεση μελέτης, οι φορείς της Κρήτης οφείλουν να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα με δική τους πρωτοβουλία.
Ο ίδιος πρότεινε να αναληφθεί από τους Δήμους και την Περιφέρεια η εκπόνηση όλων των απαραίτητων μελετών για το μέσο σταθερής τροχιάς και να δίνει σαφείς απαντήσεις τόσο για τον βασικό άξονα της Κρήτης όσο και για τη σύνδεση με το Αεροδρόμιο Καστελλίου, ως κομβικό υποέργο εθνικής σημασίας που μάλιστα πρέπει να προηγηθεί.
Γιατί δε συμμετέχει κανείς από το Λασίθι στην Παγκρήτια Επιτροπή;
Έντονα φορτισμένη συναισθηματικά ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου Σητείας, Γιώργου Ζερβάκη, ο οποίος σημείωσε σε πρώτο επίπεδο ότι είναι αδιανόητο ένα έργο όπως το μέσο σταθερής τροχιάς να μπει στην πλάστιγγα του κόστους-οφέλους, ξεκαθαρίζοντας ότι είναι αδιαπραγμάτευτο το αίτημα να φτάσει μέχρι τη Σητεία.
Πρόσθεσε ότι για την τοπική κοινωνία του Λασιθίου, είναι «μαχαιριά στην καρδιά» το γεγονός ότι ο ΒΟΑΚ σταματά στον Άγιο Νικόλαο και οριοθετείται με τόσο λάθος τρόπο ένα κρίσιμο ζήτημα, που συνδέεται άρρηκτα με την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.
Να αξιοποιήσουμε το γεγονός ότι ο επίτροπος Μεταφορών της Ε.Ε. είναι Έλληνας
Ο δήμαρχος Χερσονήσου, Ζ. Δοξαστάκης, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί 30 πόλεις για να αποκτήσουν μέσα σταθερής τροχιάς, σημειώνοντας ότι θα πρέπει να αξιοποιήσουμε το γεγονός ότι ο επίτροπος Μεταφορών είναι Έλληνας. Πρόσθεσε ότι ο ΒΟΑΚ είναι αδιανόητο να σηκώσει όλο αυτό το βάρος της κίνησης, που θα πολλαπλασιαστεί μετά τη λειτουργία του αεροδρομίου Καστελλίου, ενώ υπάρχουν τεράστια ανοικτά ζητήματα που πρέπει τώρα να αντιμετωπισθούν.