Σε βάθος 55 μέτρων έφτασαν οι κατακόρυφες γεωτρήσεις της γεωτεχνικής έρευνας στον οικισμό των Βουτών, που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ειδικής μελέτης για τη διερεύνηση των ρηγματώσεων του οικισμού.
Η παρέμβαση υλοποιήθηκε με τη συνεργασία του Υπουργείου Εσωτερικών και, όπως έχει επισημάνει ο δήμαρχος Ηρακλείου, Αλ. Καλοκαιρινός, έχει ως στόχο τη διασφάλιση της ευστάθειας της περιοχής και την προστασία κατοίκων και υποδομών.
Οι σχετικές εργασίες ολοκληρώθηκαν τη Μεγάλη Τρίτη και -σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Δήμου Ηρακλείου- οι κατακόρυφες γεωτρήσεις που έφτασαν σε βάθος τα 55 μέτρα και η ειδική κεκλιμένη γεώτρηση βάθους 45 μέτρων, παρείχαν δείγματα εδάφους, τα οποία θα επιτρέψουν στους εξειδικευμένους γεωλόγους και γεωτεχνικούς να αποσαφηνίσουν τις εδαφικές συνθήκες και να εντοπίσουν τον γεωλογικό μηχανισμό που προκάλεσε βλάβες σε σπίτια, οδούς και κοινόχρηστους χώρους τον Απρίλιο του 2025.
Με την ολοκλήρωση της γεωλογικής χαρτογράφησης και της τοπογραφικής αποτύπωσης που ακολουθεί, θα συνταχθεί η τελική μελέτη αποκατάστασης, στην οποία θα προβλέπονται τα κατάλληλα τεχνικά μέτρα σταθεροποίησης και αποκατάστασης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι για τη συνεχή παρακολούθηση του εδάφους, έχει ήδη εγκατασταθεί κατάλληλος εξοπλισμός και ειδικότερα κλισιόμετρα υψηλής ακρίβειας (χιλιοστού) και δύο γεωδαιτικοί σταθμοί από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Ο προϋπολογισμός της μελέτης ανέρχεται στα 191.453,05 ευρώ, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης είναι έξι μήνες και η χρηματοδότηση γίνεται από το Υπουργείο Εσωτερικών και από ίδιους πόρους του Δήμου Ηρακλείου.
Ωστόσο, το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί την περιοχή είναι τι ακριβώς θα γίνει με τις αποζημιώσεις των κατοίκων της περιοχής των Βουτών, τα σπίτια των οποίων «τραυματίστηκαν» από τις ρηγματώσεις του εδάφους και εξακολουθούν να βρίσκονται στον αέρα.
Όπως είναι γνωστό, αυτό που θα ξεκλειδώσει τις αποζημιώσεις που δικαιούνται 16 οικογένειες, τα σπίτια των οποίων υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές από τις μετακινήσεις εδαφών, είναι η απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα πώς προκλήθηκαν οι ρηγματώσεις, όπου εδώ οι απόψεις διίστανται.
Η έκθεση αυτοψίας του Ε.Α.Γ.Μ.Ε. αναφέρει ότι «τα εν λόγω φαινόμενα δεν συνδέονται με εκτεταμένα κατολισθητικά φαινόμενα», καθώς «το έναυσμα για την εκδήλωση διαρρήξεων αποτέλεσε η διαρροή νερού από υπόγειους αγωγούς» και στον αντίποδα αυτών είναι η εκτίμηση του καθηγητή Ευθύμη Λέκκα, που αναφέρει ότι το φαινόμενο δεν είναι ανθρωπογενές, με την οποία η ΔΕΥΑΗ βγαίνει από το κάδρο της ευθύνης.
Θυμίζουμε ότι στο επίσημο πόρισμα της Περιφερειακής Μονάδας Κρήτης της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), το οποίο έχει αποκαλύψει η «Π», ξεκαθαρίζεται ότι το έναυσμα για την εκδήλωση των διαρρήξεων δόθηκε από τη διαρροή νερού από τους υπόγειους αγωγούς της ΔΕΥΑΗ, η οποία έγινε αντιληπτή από τις 16/4/25.
Παράλληλα, αναφέρει ότι «οι διαρροές επέφεραν έκπλυση και συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία επιφανειακών διαρρήξεων». Είναι, άλλωστε, χαρακτηριστικό ότι μετά τα μέτρα που ελήφθησαν από την πλευρά της ΔΕΥΑΗ για τον έλεγχο των διαρροών, σταμάτησε η ανάπτυξη των ρηγματώσεων.
Εξαιρετικά κρίσιμη παράμετρος του πορίσματος είναι ότι δεν τεκμηριώνονται εκτεταμένα κατολισθητικά φαινόμενα, που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την εμφάνιση διαρρήξεων σημαντικού μήκους, της τάξης των 180 μέτρων εκάστη.
Και το στοιχείο αυτό έχει κομβικό ρόλο, διότι -όπως αποσαφηνίζει το πόρισμα- «μια τέτοια έκταση θα υποδήλωνε άλλωστε γενικευμένη αστάθεια του οικισμού και θα συνεπαγόταν τον χαρακτηρισμό του ως κατολισθαίνοντος, με συνέπειες όπως η ανάγκη λήψης εκτεταμένων -πλην αμφιβόλου αποτελεσματικότητας- μέτρων αποκατάστασης, την απομείωση της αξίας των ακινήτων, καθώς και τη λήψη διοικητικών μέτρων (π.χ. αναστολή έκδοσης νέων οικοδομικών αδειών κ.ά.)».