Για την κατάσταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την πολιτική των «ήρεμων νερών», αλλά και για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, μίλησε στο OPEN ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης.
Αναφερόμενος στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, ο κ. Πλεύρης ξεκαθάρισε ότι η επιλογή της αποκλιμάκωσης δεν σημαίνει υποχώρηση από τις πάγιες ελληνικές θέσεις και προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων η Ελλάδα θα αντιδράσει.
«Τα «ήρεμα νερά» δεν σημαίνουν υπαναχώρηση από καμία εθνική θέση. Σημαίνει ότι όταν μία χώρα θεωρεί ότι έχει ένα πρόβλημα με μία άλλη, να επιλέγει τη συζήτηση και όχι την κλιμάκωση. Λειτούργησε αυτό. Η ακτοφυλακή μας μπορεί να πάρει τηλέφωνο τον Τούρκο λιμενάρχη και να του πει βλέπω είκοσι εκεί. Αυτό είναι μια επιτυχία των ‘ήρεμων νερών’».
Ο υπουργός πρόσθεσε ότι η Ελλάδα θα αντιδράσει σε περίπτωση που υπάρξει αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
«Προφανώς όταν κάποιος επιλέγει να μπει σε μια λογική προκλήσεων, στη λογική του διεθνούς δικαίου, θα πρέπει να κάνουμε όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Αν αμφισβητηθούν κυριαρχικά μας δικαιώματα, θα απαντήσουμε. Όποτε χρειάστηκε ήμασταν παρόντες».
Πλεύρης για τις μεταφορές μεταναστών από την Κρήτη
Στο επίκεντρο της συνέντευξης βρέθηκε και η μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο και τη Λέσβο, η οποία προκάλεσε αντιδράσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου.
Ο Θάνος Πλεύρης υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη πολιτική δεν αποσκοπεί στην αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που φιλοξενούνται στις δομές των νησιών, αλλά στην προσωρινή αξιοποίηση των υποδομών τους, καθώς και της εμπειρίας που έχουν αποκτήσει στη διαχείριση των διαδικασιών ασύλου.
Όπως ανέφερε, βασική προϋπόθεση της κυβέρνησης είναι να προηγείται αποσυμφόρηση των δομών πριν από οποιαδήποτε νέα μεταφορά.
«Πάντοτε, και γι’ αυτό είμαι συνεπής απέναντί τους, δεν θα υπάρχει μεταφορά εκεί πέρα κόσμου, αν δεν έχει προηγηθεί αποσυμφόρηση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υπουργός, απαντώντας στην κριτική που διατυπώνεται για τη μεταφορά πληθυσμού από την Κρήτη προς τα νησιά.
Πλεύρης: 205 πήγαν στη Σάμο, 229 φεύγουν την Πέμπτη
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στη Σάμο, δίνοντας στοιχεία για τον αριθμό των φιλοξενούμενων στη δομή του νησιού και προαναγγέλλοντας την αποχώρηση 229 ατόμων την Πέμπτη.
«205 άτομα στείλαμε στη Σάμο. Και την Πέμπτη φεύγουν 229 από τη Σάμο», σημείωσε, θέλοντας να καταδείξει ότι η μεταφορά από την Κρήτη συνοδεύεται από παράλληλη διαδικασία αποσυμφόρησης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πριν από την τελευταία μεταφορά στη δομή της Σάμου βρίσκονταν περίπου 850 άτομα, ενώ η συνολική δυναμικότητά της ανέρχεται περίπου στις 2.500 θέσεις.
«Δεν θέλουμε να φορτώσουμε τη δομή», υπογράμμισε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 έχουν αναχωρήσει από τη Σάμο συνολικά 2.350 άτομα.
Ο αριθμός των 205 ατόμων που ανέφερε ο Θάνος Πλεύρης διαφοροποιείται ελαφρώς από τα στοιχεία που είχαν γίνει γνωστά την Κυριακή, σύμφωνα με τα οποία η συνολική μεταφορά από την Κρήτη αφορούσε 417 άτομα. Περίπου 200 είχαν προορισμό τη Σάμο και 217 τη Λέσβο.
«Δεν θα επιβαρύνουμε» τις δομές των νησιών
Ο υπουργός αναφέρθηκε συνολικά στον σχεδιασμό του υπουργείου για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, σημειώνοντας ότι η χώρα διαθέτει 33 δομές, ανοιχτού και κλειστού τύπου.
Όπως εξήγησε, οι νεοεισερχόμενοι δεν παραμένουν υποχρεωτικά στο νησί της πρώτης άφιξής τους. Αντίθετα, ακολουθείται διαδικασία διαχωρισμού και μετακίνησης ανάλογα με το προφίλ κάθε περίπτωσης και την εξέλιξη του αιτήματος ασύλου.
Ο κ. Πλεύρης αναφέρθηκε ειδικότερα στη Λέσβο, τη Χίο, τη Σάμο, τη Λέρο και την Κω, επισημαίνοντας ότι εάν όλοι οι νεοεισερχόμενοι παρέμεναν στις δομές των συγκεκριμένων νησιών, η πίεση στις τοπικές κοινωνίες θα ήταν πολύ μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, όσοι έχουν αυξημένες πιθανότητες να λάβουν άσυλο μπορούν να μεταφέρονται σε ανοιχτές δομές στην ενδοχώρα, ενώ διαφορετική διαδικασία ακολουθείται για όσους οδηγούνται σε διαδικασία επιστροφής.
Ο υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι πριν από τις τελευταίες μεταφορές από την Κρήτη είχε ήδη δημιουργηθεί διαθέσιμος χώρος στις δομές των νησιών, καθώς άλλοι φιλοξενούμενοι είχαν μετακινηθεί σε ανοιχτές ή κλειστές δομές στην υπόλοιπη χώρα.
«Δεν πρόκειται να μεταφέρουμε πληθυσμό σε μορφή επιβάρυνσης των δομών εκεί πέρα», ανέφερε, εξηγώντας ότι η αξιοποίηση των νησιωτικών δομών γίνεται προσωρινά, λόγω και της εμπειρίας που διαθέτουν στη γρήγορη ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Η «τεχνογνωσία» Σάμου και Λέσβου
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Θάνος Πλεύρης στην εμπειρία που έχουν αποκτήσει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου από τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Όπως υποστήριξε, η επιλογή της Σάμου και της Λέσβου για τη μεταφορά μεταναστών από την Κρήτη συνδέεται και με τη δυνατότητα των συγκεκριμένων δομών να προχωρούν ταχύτερα στις διαδικασίες ασύλου και στον διαχωρισμό των διαφορετικών κατηγοριών.
Ο υπουργός παρουσίασε παράλληλα στοιχεία για την εξέλιξη των μεταναστευτικών ροών. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, από την 1η Αυγούστου 2024 έως τις 31 Ιουλίου 2025 καταγράφηκαν 61.112 αφίξεις, ενώ από την 1η Αυγούστου 2025 έως τις 31 Ιουλίου 2026 οι αφίξεις ανήλθαν σε 41.995.
Πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, για περίπου 20.000 λιγότερες αφίξεις σε διάστημα ενός έτους.
Κατά τον Θάνο Πλεύρη, το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται αυτή την περίοδο στην Κρήτη, όπου οι αφίξεις έχουν φτάσει περίπου τις 12.000.
Ο ίδιος συνέδεσε την κατάσταση στην Κρήτη με την εμπειρία που έχουν αποκτήσει οι δομές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, υποστηρίζοντας ότι η διαχείριση των ροών θα ήταν ευκολότερη εάν υπήρχε αντίστοιχη τεχνογνωσία και στις δομές της Κρήτης.
Τουρκία, Ανατολικό Αιγαίο και Έβρος: Τα δύο μέτωπα του μεταναστευτικού
Ο υπουργός περιέγραψε δύο βασικά μέτωπα ως προς τις μεταναστευτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα.
Το πρώτο αφορά την Τουρκία, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τον Έβρο. Το δεύτερο αφορά την Κρήτη και τη Λιβύη.
Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, ο κ. Πλεύρης ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν ενδείξεις που να προκαλούν ανησυχία σχετικά με τη στάση της στο μεταναστευτικό.
Μάλιστα, απέδωσε μέρος της μείωσης των ροών στη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
Όπως εξήγησε, οι ελληνικές λιμενικές αρχές μπορούν να επικοινωνούν με τις αντίστοιχες τουρκικές όταν εντοπίζονται συγκεντρώσεις μεταναστών στα απέναντι παράλια, προκειμένου να επιχειρείται η αποτροπή αναχωρήσεων.
Παράλληλα, ο υπουργός αναγνώρισε ότι παραμένει ο κίνδυνος αλλαγής της τουρκικής στάσης για γεωπολιτικούς λόγους. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σχετική ένδειξη.