Κοντά στα 2 εκατομμύρια έχει φτάσει το κόστος για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης με τις ροές μεταναστών στην Κρήτη το διάστημα των τελευταίων 15 μηνών, δηλαδή, αν αθροίσει κάποιος τα έξοδα των μηνών ολόκληρου του 2025, μέχρι και σήμερα περίπου μέσα Μαρτίου του 2026.
Φυσικά, το κόστος αυτό, τις περισσότερες φορές καλύπτεται με χρήματα που βγαίνουν από το Ταμείο της Αυτοδιοίκησης, που αναγκάζονται -λόγω του καθόλου σχεδιασμού του Υπουργείου Μετανάστευσης- να πληρώσουν τα έξοδα για να προσφέρουν το ελάχιστο στους ανθρώπους αυτούς, που πλήρωσαν πολύ ακριβά -άλλοτε με 3 χιλιάδες ευρώ, και άλλοτε μέχρι 10.000 ευρώ- τη θέση στη «βάρκα της ελπίδας», που έφτασε νοτίως της Κρήτης και της Γαύδου κάποια στιγμή!
Χονδρικά, ο Δήμος Χανίων έχει καλύψει μεγάλο βάρος της κρίσης με 1,1 εκατ. ευρώ, ο Δήμος Αγίου Βασιλείου περίπου με 350.000 ευρώ, εκ των οποίων ένα ποσό περίπου 1/3 έχει λάβει πίσω, αλλά εκκρεμούν τα υπόλοιπα, η Γαύδος σπαταλάει λιγοστό χρήμα σε τρόφιμα, αλλά κυρίως την καλύπτει ο Δήμος Χανίων. Παρόλα αυτά, λαμβάνει εγκρίσεις για διάφορες δράσεις από το Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης, ενώ η Περιφέρεια Κρήτης έχει επιβαρυνθεί με 150.000 ευρώ.
Αν ληφθούν υπόψιν κατά καιρούς τα μικρά ποσά που έχουν πληρώσει κι άλλοι Δήμοι, όπως π.χ. Φαιστού, Σφακίων κ.λπ., αλλά και τα συμπαρομαρτούντα έξοδα, τότε εύκολα θα έλεγε κάποιος ότι φτάνουν κοντά τα 2 εκατ. ευρώ τη χρονιά της μεγάλης κρίσης, δηλαδή του 2025, ως σήμερα που συνολικά οι άνθρωποι, που έφτασαν με τις μεταναστευτικές ροές στην Κρήτη ήταν 20.881 για το περυσινό έτος, και για τους πρώτους 2,5 μήνες του 2026, ο αριθμός έχει φτάσει τους 1.909, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.
Όμως, οι ανθρώπινοι πόροι που σπαταλώνται είναι πολύ περισσότεροι και δυστυχώς, δεν είναι ανεξάντλητοι, ούτε περιμένει κάποιος να αναπληρωθούν, καθώς ελάχιστο προσωπικό σε Λιμενικό, Αστυνομία και Δήμους, επιτελεί ένα πολύ μεγάλο και βαρύ έργο.
Οι άνθρωποι αυτοί, που φορτώθηκαν από την ακτή μιας άλλης Ηπείρου πρόχειρα σε μια βάρκα, έχοντας πληρώσει εισιτήριο για την Εδέμ… και αφού διασώθηκαν από θαλασσοταραχές και άλλους κινδύνους, έφτασαν εξαθλιωμένοι στην Κρήτη και τη Γαύδο.
Εκεί, χρειάστηκαν ένα ποτήρι νερό, τροφή, διαμονή και μεταφορά, προκειμένου να μεταφερθούν στις δομές, ώστε να καταγραφούν και να επαναπροωθηθούν στις χώρες τους, αναλόγως με τις διακρατικές συμφωνίες. Μαζί με τους οικονομικούς πόρους, όμως, σπαταλήθηκαν και ανθρώπινες δυνάμεις λιγοστών υπαλλήλων, λιμενικών, αστυνομικών και αιρετών, προκειμένου να οργανώσουν τη μεταφορά και να φροντίσουν τους ταλαιπωρημένους ανθρώπους, που αναζητούν καλύτερη τύχη κάπου στην Ευρώπη.
Και όχι ειδικά στην Κρήτη ή την Ελλάδα, ασχέτως αν πολλοί παραμένουν και εισέρχονται στην αγορά εργασίας μετά από κάποιο διάστημα. Συνήθως προτιμούν την Ιταλία, το Βέλγιο και άλλες χώρες με μεγαλύτερη κοινωνική μέριμνα.
Αναζητώντας στοιχεία οικονομικά για το τελευταίο 15μηνο από δημάρχους της Κρήτης, αλλά και της Περιφέρειας Κρήτης, σε ό,τι αφορά στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και τις αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές, ο πρωθυπουργός -από την Τριμερή της Πάφου- εξέφρασε την ανησυχία του ότι μετά τον πόλεμο στο Ιράν και τώρα που φτιάχνει ο καιρός, αναμένεται αύξηση που προφανώς θα περάσει από Κρήτη -περίπου αποδείχτηκε ότι οι οικονομικοί πόροι που σπαταλώνται είναι πόροι των ΟΤΑ, δηλαδή των τοπικών κοινωνιών και όχι κρατικό χρήμα, όπως εξάλλου θα άρμοζε για ένα θέμα τέτοιων διαστάσεων.
Το Υπουργείο Μετανάστευσης πληρώνει βέβαια πίσω, με τιμολόγια που καταθέτει κάθε Δήμος, αλλά δεν είναι και σίγουρο ότι τη δεδομένη στιγμή που θα εμφανιστεί το πρόβλημα, ο κάθε Δήμος διαθέτει ικανή ρευστότητα για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.
Θα έλεγε κάποιος ότι στην Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου, το βάρος σηκώνει η Περιφέρεια Κρήτης, καθώς οι Δήμοι του νότου αδυνατούν να βάλουν πλάτη! «Στην αρχή πληρώναμε, τώρα έχουμε σταματήσει. Είχαμε δώσει 70 χιλιάδες ευρώ για το 2025, πρόπερσι 50.000 ευρώ και όποτε δεήσει, το Υπουργείο πληρώνει πίσω», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος Φαιστού, Γρηγόρης Νικολιδάκης, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς».
Από μια πρόχειρη έρευνα φαίνεται ότι η Περιφέρεια Κρήτης έχει ως τώρα ξοδέψει περίπου 150.000 ευρώ, τα οποία πηγαίνουν για μεταφορά, τουαλέτες και ίσως κάποιο γεύμα. Συνολικά βγαίνει 40-50 ευρώ το άτομο. Γίνεται κάποια διαδικασία που είχε συμφωνηθεί από την εποχή Βορίδη και με τον Γ.Γ. Μετανάστευσης, κάποιοι Δήμοι έχουν πάρει, αλλά όχι η Περιφέρεια Κρήτης.
Το catering και οι διαταγές πληρωμών
Όπως ανέφερε ο δήμαρχος Αγίου Βασιλείου, Γιάννης Ταταράκης, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς», περίπου το 50% των μεταναστών βγήκε στις ακτές του. Ο Δήμος Αγίου Βασιλείου έχει λάβει από το Υπουργείο Μετανάστευσης ως τώρα 100.000 πίσω, αλλά έχει στείλει τιμολόγια για άλλα 280.000 ευρώ.
Αυτά είναι έξοδα χωρίς τη μεταφορά και ο δήμαρχος για να πληρώσει, έδινε διαταγές πληρωμών στο Ταμείο. Μάλιστα, ο Δήμος Αγίου Βασιλείου στράφηκε σε catering και -μετά από διαγωνισμό- ανέθεσε τη διατροφή των μεταναστών, που στοιχίζει περίπου 15 ευρώ τη μέρα το άτομο (πρωινό 3 ευρώ, μεσημεριανό 6 ευρώ και βραδινό 3 ευρώ).
Γίνεται σαφές ότι ο Δήμος Αγίου Βασιλείου ζορίζεται αν λάβει υπόψιν ότι πληρώνει με διαταγές πληρωμών, ενώ ο ίδιος ο δήμαρχος ανέφερε ότι ίσως σε αυτή την ιστορία θα έπρεπε να εμπλακεί πιο βοηθητικά και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Κρήτης.
«Στη Γαύδο θέλουμε προσωπικό, όχι λεφτά»
Στη Γαύδο τώρα, τα πράγματα είναι αλλιώς. Όπως λέει η δήμαρχος της περιοχής, Λίλιαν Στεφανάκη, δεν θέλει λεφτά, θέλει βοήθεια από αύξηση του προσωπικού. «Στο νησί βρίσκεται ένας αστυνομικός και δύο λιμενικοί. Σκεφτείτε ότι βγαίνουν με βάρκα ολόκληρες καραβιές 500 ατόμων. Τρέχουμε εμείς, οι αιρετοί, οι υπάλληλοι του Δήμου, μέχρι να δρομολογηθεί η μεταφορά αυτών των ανθρώπων.
Πόρους δεν έχουμε να δώσουμε, μόνο ξηρά τροφή αγοράζουμε να προσφέρουμε», σημείωσε η κυρία Στεφανάκη, λέγοντας ότι της δίνουν λεφτά ως ανταποδοτικά από το Υπουργείο Μετανάστευσης, αλλά δεν μπορεί αυτός ο μικρός Δήμος να τα απορροφήσει.
«Τι να τα κάνω τα λεφτά; Προσωπικό χρειάζεται», σημειώνει η δήμαρχος, λέγοντας ότι ως τώρα τής έχουν εγκρίνει, δεν έχουν εκταμιευθεί, 300.000 ευρώ να αγοράσει ηλεκτρικό λεωφορείο, 35.000 ευρώ για τον χώρο απορριμμάτων, άλλα 50.000 ευρώ για ένα αγροτικό, αλλά κακά τα ψέματα, η Γαύδος δεν έχει δυνατότητα να απορροφήσει τα χρήματα.
Το θέμα είναι να μην εμπλεκόμαστε, να φέρουν προσωπικό. Μέσα σε δύο 24ωρα, δεχτήκαμε πάνω από 500 άτομα, με έναν αστυνομικό και δύο λιμενικούς βγαίνει;», αναρωτιέται η κυρία Στεφανάκη, προσθέτοντας ότι όταν κάνουν έξοδα ο Δήμος ή το Λιμενικό, καταθέτουν αίτημα στο Ταμείο Αλληλεγγύης και τους τα εγκρίνουν, αλλά με δόσεις!
Για την ιστορία, το 2025 αποβιβάστηκαν σε Κρήτη και Γαύδο 20.881 άτομα, τα περισσότερα στη Γαύδο και ένα μεγάλο ποσοστό 30-40% στις νότιες ακτές της Κρήτης, ενώ το Υπουργείο Μετανάστευσης έχει νομοθετήσει για δύο δομές στο νησί, μια στα Χανιά και μια στο Ηράκλειο.
Μάλιστα, φέρεται να έχει ορίσει και ως ζώνη υποδοχής τη Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου· ωστόσο, ακόμη δεν έχει εκδοθεί η ΚΥΑ ή Υπουργική Απόφαση για τον χώρο φιλοξενίας, δηλαδή της δομής, καθώς το παλιό Ψυγείο στο λιμάνι του Ηρακλείου, το οποίο όχι μόνο δεν εξυπηρετείται, αλλά επίσης έχει περάσει και στα χέρια επενδυτή, ο οποίος φιλοδοξεί να το μετατρέψει σε 5στερο ξενοδοχείο!
ΠΙΟ ΑΚΡΙΒΑ ΠΛΗΡΩΣΕ Ο ΔΗΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ
Πάνω από 1,1 εκ. ευρώ οι δαπάνες 2025
Του Ανταποκριτή Παντελή Γιαΐτση
Ως ένα από τα βασικά ζητήματα που απασχολούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι αυτό της διαχείρισης και φιλοξενίας των μεταναστευτικών ροών, πολύ δε περισσότερο στην Κρήτη και δη στα Χανιά, που συγκεντρώνουν πάνω από το 65% των «αφίξεων» στο νησί.
Ο Δήμος Χανίων, ως επί το πλείστον, αλλά και οι Δήμοι Σφακίων και Γαύδου, έχουν κληθεί συχνά να διαχειριστούν έκτακτες καταστάσεις φιλοξενίας, ακόμη και για λίγες ημέρες, μέχρι να ολοκληρωθεί η μεταφορά των μεταναστών σε δομές της Ηπειρωτικής Ελλάδας.
Το οικονομικό βάρος τεράστιο, χωρίς να αφορά τη στέγαση των μεταναστών, που καλύπτεται από το κεντρικό κράτος και κοινοτικά κονδύλια, ωστόσο, οι Δήμοι επιβαρύνονται με μια σειρά από λειτουργικά κόστη, όπως μεταφορές, καθαριότητα, προσωρινή σίτιση, διαμόρφωση χώρων υποδοχής και ενίσχυση κοινωνικών υπηρεσιών.
Μιλώντας στην «Πατρίς», η αρμόδια αντιδήμαρχος Χανίων, Ελένη Ζερβουδάκη, τόνισε πως η αλλαγή της νομοθεσίας από τον Δημήτρη Καιρίδη επέτρεψε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση να καταθέτει δαπάνες, προκειμένου να εισπραχθούν χρήματα για το μεταναστευτικό.
«Για έξοδα που έγιναν πριν από το 2025, δεν έχει εισπραχθεί απολύτως τίποτα, καθώς ο νόμος δεν επέτρεπε να καταθέτουμε δαπάνες για τη φιλοξενία μεταναστών. Με την αλλαγή της νομοθεσίας πριν από δύο χρόνια από τον τότε υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Δημήτρη Καιρίδη, μας δόθηκε η δυνατότητα αυτή.
Έτσι, για το 2025, τα έξοδα του Δήμου Χανίων ξεπέρασαν τα 1,1 εκ. ευρώ. Έχουν ήδη εισπραχθεί 725.000 ευρώ από τα τιμολόγια της περυσινής χρονιάς και εκκρεμούν άλλα 425.000. Για το 2026 δεν έχει εισπραχθεί ακόμα απολύτως τίποτα», επισημαίνει η κυρία Ζερβουδάκη.
Να σημειωθεί πως το μεγαλύτερο ποσοστό των χρημάτων, που δαπανήθηκαν από τον Δήμο Χανίων, αφορούσαν τη σίτιση των μεταναστών και πρόκειται κατ’ ουσίαν για ένα άμεσο έξοδο που αποτελεί «οικονομικό βάρος» μέχρι να ενεργοποιηθούν οι κρατικές χρηματοδοτήσεις.
Χρηματοδοτήσεις αλλά και… έξοδα για τους Δήμους Σφακίων και Γαύδου
Εκτός του Δήμου Χανίων, που μπορεί κανείς να σκεφτεί ότι πρόκειται για έναν εύρωστο οικονομικά Δήμο που μπορεί να ανταπεξέλθει στις έκτακτες ανάγκες που δημιουργεί το μεταναστευτικό, υπάρχουν και οι Δήμοι εκείνοι που -κυριολεκτικά- το βάρος είναι δυσβάσταχτο.
Οι Δήμοι Σφακίων και Γαύδου, και κυρίως ο δεύτερος που είναι Δήμος υποδοχής, δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν άμεσα. Για παράδειγμα, ο Δήμος Γαύδου έχει κληθεί κατ’ επανάληψη να φιλοξενήσει για ημέρες -λόγω καιρού και απαγόρευσης απόπλου- δεκάδες μετανάστες, σε συνθήκες επιεικώς… ακατάλληλες και με τις προμήθειες να τελειώνουν σε χρόνο ρεκόρ, αναγκάζοντας ακόμη και τους λιγοστούς κατοίκους να «στερηθούν» τα του οίκου τους, για να προσφέρουν στους αλλοδαπούς ένα πιάτο φαγητό.
Αναφορικά με τις επιχορηγήσεις που έχουν πάρει οι συγκεκριμένοι Δήμοι ως ενίσχυση στήριξης για το μεταναστευτικό, ο Δήμος Σφακίων έλαβε 150.000 ευρώ για την αντιμετώπιση των αυξημένων μεταναστευτικών ροών και την κάλυψη τοπικών αναγκών.
Μικρότερη ενίσχυση από το Ταμείο Αλληλεγγύης του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου εγκρίθηκε για τον Δήμο Γαύδου, ύψους 120.000 ευρώ.