Παρέμβαση Αρχιεπισκόπου και προσφυγή στο ΣτΕ για το λατομείο στις Γούρνες – Τι αποφάσισαν κάτοικοι και Δήμος Χερσονήσου

Σε αποφάσεις για δυναμική αντίδραση και κοινό βηματισμό, ώστε να σταματήσουν τη δημιουργία κέντρου Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) εντός του παλιού λατομείου Γουρνών, για το οποίο έχει ήδη υπάρξει έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αποκάλυψε η εφημερίδα «Πατρίς», προχωρούν τώρα οι κάτοικοι και ο Δήμος Χερσονήσου, προσανατολιζόμενοι σε προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όμως, πριν από αυτό, να πείσουν τον Αρχιεπίσκοπο να παρέμβει και να διακοπεί το ενοικιαστήριο του λατομείου του Μοναστηριού προς τον επενδυτή!

Χθες βράδυ, στο Δημοτικό Συμβούλιο Χερσονήσου, διεξήχθη σε βάθος συζήτηση και πρότεινε ο δήμαρχος Ζαχ. Δοξαστάκης να γίνει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και αίτηση αναστολής εκτέλεσης, κατά της όποιας εκτελεστής απόφασης εκδοθεί προσεχώς επί των Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης.

Ωστόσο, η συνεννόηση μεταξύ δημοτών και Δήμου είναι να ζητήσουν συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης κ.κ. Ευγένιο και να του ζητήσουν να διακόψει τη σύμβαση μίσθωσης που διαθέτει η εταιρεία που προωθεί τη δημιουργία ΑΕΚΚ στο παλιό λατομείο, αν γίνεται νωρίτερα ή με τη λήξη της το 2027 και να μην ανανεωθεί για ακόμη 4 συν 4 χρόνια, συνολικά 8, όπως προβλέπεται στο μισθωτήριο.

Μάλιστα, ο Δήμος Χερσονήσου προσφέρθηκε να πληρώνει ο ίδιος το μίσθωμα των 16.000 ευρώ που έχει ενοικιάσει το Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη Θεολόγου, που κατέχει την έκταση του λατομείου στον ιδιώτη και να λειτουργήσει ένα θερινό θέατρο.

Η συζήτηση έγινε σε απόλυτο κλίμα ομόνοιας και συναντίληψης από πλευράς συμπολίτευσης, αντιπολίτευσης και πολιτών, που ανέπτυξαν κοινού προβληματισμούς και κατέδειξαν ότι, δια της πλαγίας…, με τη χρήση του άρθρου 55 του νόμου 4710/2020, που προβλέπει ότι, ταυτόχρονα με την ανάπλαση ενός παλιού λατομείου, δύναται να εγκριθεί και η εγκατάσταση της βαριάς χρήσης κέντρου ανακύκλωσης για μπάζα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επανάχρηση θα είναι για τουλάχιστον 9 χρόνια!

Και πώς προκύπτει αυτό; Από το γεγονός ότι προβλέπεται όσο διαρκεί η ανάπλαση τόσο να λειτουργεί το ΑΕΚΚ. Εν προκειμένω, η ανάπλαση έχει οριστεί ότι θα διαρκέσει 108 μήνες, ήτοι 9 έτη!

Σύμφωνα με την άποψη του δημάρχου Χερσονήσου, Ζαχαρία Δοξαστάκη, τα λατομεία στις Γούρνες λειτούργησαν από το 1980, διακόπηκε με διοικητική πράξη η λειτουργία τους και τώρα γίνεται προσπάθεια επανενεργοποίησης του χώρου με πρωτοβουλία δύο εταιρειών που συμπράττουν και ενοικίασαν την έκταση από το Μοναστήρι.

Όπως ανέφερε, έχει κατατεθεί για έγκριση Μελέτη Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ), «με πρόσχημα την ανάπλαση του απενεργοποιημένου λατομείου Γουρνών», υπενθυμίζοντας ότι προχώρησε το θέμα παρά τα «όχι» του Δήμου της περιοχής, της Περιφέρειας Κρήτης, των αρχαιολόγων και της κοινωνίας.

Αναφερόμενος στην απόφαση του ΚΑΣ, στις 17 Φεβρουαρίου 2026, είπε ότι δόθηκε έγκριση ομόφωνα όχι ως προς την έγκριση της εγκατάστασης, αλλά αναφέροντας ότι το ΚΑΣ δεν υπεισέρχεται σε τέτοια θέματα και περιορίζεται σε όρους συγκεκριμένους για να διασφαλίσουν ιερούς χώρους και περιβαλλοντικά ζητήματα.

Όμως, οι όροι αυτοί δεν φέρουν επίλυση», ανέφερε ο κ. Δοξαστάκης και έκανε ειδική μνεία στα δύο δημοσιεύματα της εφημερίδας «Πατρίς», στις 4 και 5 Μαρτίου, που αποκάλυψαν ότι η διαδικασία είναι προχωρημένη και έχει εγκριθεί από το ΥΠΠΟ και η ΜΠΕ του ΑΕΚΚ στο λατομείο Γουρνών στη θέση Δύο Γκρεμοί.

Ωστόσο, προσφυγή μπορεί να γίνει σε εκτελεστή διοικητική πράξη, όπως της Αποκεντρωμένης, και όχι μη εκτελεστή, όπως είναι η έγκριση της ΜΠΕ από το ΥΠΠΟ, στις 17 Φεβρουαρίου. Συνεπώς, θα υπάρξει επικοινωνία με Αποκεντρωμένη για να διερευνηθεί η εξέλιξη και, μόλις υπάρξει απόφαση, θα προσβληθεί από τι νομική υπηρεσία.

Η συνομιλία με τον Αρχιεπίσκοπο και η συνάντηση

Μετά τα δημοσιεύματα της «Π», ο δήμαρχος Χερσονήσου είχε συνομιλία με πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ευγενίου, ο οποίος τον διαβεβαίωσε ότι η Εκκλησία είναι μαζί με την κοινωνία και τον Δήμο, ότι δεν υπάρχει σκοπιμότητα από πλευράς της Εκκλησίας που μίσθωσε το ακίνητο, ούτε υπάρχουν σκέψεις για επιζήμιες ενέργειες σε βάρος της κοινωνίας.

Τον ενημέρωσε ακόμη ότι το συμβόλαιο είναι τετραετές και λήγει το 2027 με πρόβλεψη ανανέωσης 4+4 χρόνια και αναφέρει ότι το ενοικιαστήριο λέει για ανάπλαση του παλιού λατομείου, αλλά, σύμφωνα με το άρθρο 55 του νόμου 4710/2020, δηλαδή, που επιτρέπει ανάπλαση και ΑΕΚΚ μαζί!

Το ενοίκιο είναι 16.000 ευρώ το χρόνο για τα 157 στρέμματα από τα 202 του λατομείου και, όπως τόνισε ο δήμαρχος Χερσονήσου, εκτιμά ότι πριν το Συμβούλιο της Επικρατείας το κρίσιμο βήμα θα είναι να διακοπεί η ισχύουσα σύμβαση μίσθωσης.

Με πρόσχημα την ανάπλαση

Η αρχαιολόγος Μαρία Μαυράκη, μιλώντας στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ανέφερε ότι πράγματι με πρόσχημα την ανάπλαση έρχεται το ΑΕΚΚ, πως οι όροι του ΥΠΠΟ δεν προστατεύουν ούτε το Σελί ούτε το σπήλαιο, και έκανε ειδική αναφορά στα δημοσιεύματα της εφημερίδας «Πατρίς», για να γίνουν γνωστά κάποια πράγματα.

Επίσης, ανέφερε ότι απεκρύβει το άρθρο 10 του αρχαιολογικού νόμου για την έμμεση βλάβη, τονίζοντας ότι θα υπάρξει στο Σελί, που χρονολογείται από τα μινωικά χρόνια ως τα βυζαντινά, αλλά βλάβη είναι και η απόκρυψή του με δενδροφύτευση.

Ακόμη, ανέφερε ότι και η ζώνη προστασίας του σπηλαίου θα προκαλέσει βλάβη, γιατί θα γίνει μη προσβάσιμο και επικίνδυνο, ενώ το ίδιο θα συμβεί και από πλευράς του φαραγγιού που υπάρχει αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Τι θα γίνει με τα φορτηγά

Ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου της περιοχής, Γ. Σωμαράς, ανέφερε ότι, τι γίνεται με την αποτύπωση του δασικού χάρτη που πήρε ένα μέρος του λατομείου και το υπόλοιπο δόθηκε για εκμετάλλευση, αναρωτήθηκε πώς θα υπάρξει ανάπλαση, αφού θα είναι εργοτάξιο για ΑΕΚΚ και στηλίτευσε ότι στην αρχική μελέτη της εταιρείας εμφανίστηκαν χάρτες για παράπλευρες οδούς του ΒΟΑΚ που θα διοχετεύονται φορτηγά μέσα από οικισμούς.

Ο Δημήτρης Λιακάκης αναφέρθηκε στον νόμο 4710/2020 και το άρθρο 55, λέγοντας ότι ουσιαστικά γίνεται χρήση ενός νόμου για την ηλεκτροκίνηση που δια της πλαγίας περνάει το ΑΕΚΚ με το πρόσχημα της ανάπλασης, αναρωτήθηκε αν το μπάζωμα που θα γίνει, αφού το ΚΑΣ προφανώς λέει για πλήρη πλήρωση του λατομείου, θα έχει ευστάθεια, λέγοντας ότι σε κάποιο σημείο θα φτάσει τα 75 μέτρα ύψος χωρίς ζώνη 50 μέτρων για ασφάλεια σε περίπτωση κατολίσθησης, ενώ αναφέρθηκε και στο ρέμα βορειοανατολικά, λέγοντας ότι απέχει μόλις 12 μέτρα και αν υπάρξει κατολίσθηση θα κλείσει το ρέμα.

Επίσης, κατήγγειλε παράνομα μπαζώματα ήδη στο ρέμα, ενώ η προϋπόθεση για απόσταση 500 μέτρα από τον οικισμό δεν τηρείται, καθώς τα 500 μέτρα πέφτουν στη μέση του λατομείου.

Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Γ. Σέγκος, ανέφερε ότι δεν πρέπει να επιτραπεί η δημιουργία ΑΕΚΚ, είπε ότι είναι εξαιρετικά επιβαρυμένος ο Δήμος Χερσονήσου και πως του κάνουν εντύπωση οι πληροφορίες που είχε ο ίδιος από πηγή της Αρχιεπισκοπής, πως η ενοικίαση έγινε μόνο για αξιοποίηση και αναρωτήθηκε πώς, μάλιστα, η Αρχιεπισκοπή δεν συνεννοήθηκε τον Δήμο Χερσονήσου.

Ο κ. Πλευράκης, παλιός αυτοδιοικητικός, από την Ανώπολη, αναφέρθηκε στην ιδιοκτησία του Δήμου Χερσονήσου, εκτάσεως 79 στρέμματα, και πως προχώρησε ο ιδιώτης, ξεκαθαρίστηκε ότι αυτά έχουν αφαιρεθεί από το δασικό χάρτη και το μισθωτήριο, ενώ τόνισε θα επιβαρυνθεί πολύ ο νέος κόμβος στην περιοχή Κοκκίνη Χάνια από τα φορτηγά και θα γίνει κομφούζιο.