Τον έντονο προβληματισμό τους εκφράζουν οι δήμαρχοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου για τη νομική αβεβαιότητα που, όπως υποστηρίζουν, έχει δημιουργηθεί στις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 της Δυτικής Κρήτης, μετά την έγκριση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ), χωρίς να έχει ακολουθήσει η έκδοση του προβλεπόμενου Προεδρικού Διατάγματος.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωσή του, οι κ.κ. Περράκης και Μυλωνάκης, τονίζουν ότι η έγκριση της μελέτης αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα της διαδικασίας και δεν αρκεί για να διασφαλίσει πλήρη και μόνιμη νομική προστασία των περιοχών.
Όπως επισημαίνουν, απαιτείται η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο πρέπει να εγκριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας, να υπογραφεί από τον αρμόδιο υπουργό και στη συνέχεια να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ώστε να αποκτήσει ισχύ.
Υπενθυμίζουν ότι μέχρι πρόσφατα περιοχές, όπως ο Μπάλος, το Λαφονήσι και τα Φαλάσαρνα, προστατεύονταν μέσω προσωρινών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ), των οποίων είχαν ζητήσει την παράταση μαζί με την Περιφέρεια Κρήτης, τις τοπικές Επιτροπές Σχεδίων Δράσης και τους βουλευτές Χανίων.
Ωστόσο, το ΥΠΕΝ επέλεξε να μην ανανεώσει την ισχύ τους, εκτιμώντας ότι η έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης καλύπτει ήδη τις ανάγκες προστασίας των περιοχών.
Στην πράξη, υπάρχει σημαντική απόσταση μεταξύ της κυβερνητικής προσέγγισης και της… πραγματικότητας. Παρότι η Κυβέρνηση παρουσιάζει την έγκριση των μελετών ως ουσιαστικό βήμα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την υλοποίηση των δεσμεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, η ίδια η μελέτη δεν παράγει άμεσα εκτελεστές νομικές συνέπειες.
Οι δύο δήμαρχοι επικαλούνται, μάλιστα, επίσημο έγγραφο του Σώματος Επιθεώρησης του ΥΠΕΝ, σύμφωνα με το οποίο η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη αποτελεί επιστημονικό τεκμήριο και όχι δεσμευτικό νομικό εργαλείο. Οι περιορισμοί, οι χρήσεις γης και οι απαγορεύσεις, όπως σημειώνεται, αποκτούν υποχρεωτική ισχύ μόνο μετά την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι από το 2020 έχει καταργηθεί η διάταξη που υποχρέωνε τις υπηρεσίες να εφαρμόζουν τις προβλέψεις των ΕΠΜ μέχρι την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.
Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι οι προστατευόμενες περιοχές της Δυτικής Κρήτης βρίσκονται σήμερα χωρίς ένα άμεσα εφαρμόσιμο νομικό πλαίσιο προστασίας.
Τον προβληματισμό τους ενισχύει, όπως αναφέρουν σε σχετική επιστολή, και το παράδειγμα της Πελοποννήσου, όπου η αντίστοιχη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τις περιοχές Natura της Λακωνίας και της Μεσσηνίας εγκρίθηκε ήδη από τον Μάρτιο του 2023, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έκδοσης του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος.
«Με αφορμή τα παραπάνω, οι Δήμοι Καντάνου-Σελίνου και Κισσάμου ζητούν από την Κυβέρνηση να επισπεύσει τις διαδικασίες για την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος, να ενημερώνει τακτικά την Τοπική Αυτοδιοίκηση για την πορεία του και να θεσπίσει μεταβατικό καθεστώς προστασίας, ώστε να αποφευχθούν αυθαιρεσίες μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Η θεσμική κατοχύρωση της προστασίας του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας της Δυτικής Κρήτης αποτελεί συνταγματική υποχρέωση της Πολιτείας και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές», όπως τονίζουν.