«Όχι» στα παλιοσίδερα… ένα ολόκληρο αεροδρόμιο! – Τι θα γίνει με το “Ν. Καζαντζάκης”;

Αίσθηση προκάλεσε στην τοπική κοινωνία το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Πατρίς», σχετικά με τη σιωπή ΤΑΙΠΕΔ και Κυβέρνησης και τη σύγκρουση των συμφερόντων μεγάλων εργολαβικών και επενδυτικών πρότζεκτ για την αξιοποίηση του φιλέτου των 1.500 στρεμμάτων στη σημερινή εγκατάσταση του Αεροδρομίου Ηρακλείου «Ν. Καζαντζάκης».

Της δημοσίευσης ακολούθησε και νέα επίκαιρη ερώτηση στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου από τον βουλευτή Ηρακλείου ΣΥΡΙΖΑ, Χάρη Μαμουλάκη, στη Βουλή, ζητώντας όχι μόνο να μάθει τι γίνεται με το ιδιοκτησιακό και τις διαδικασίες υπερ-ωρίμανσης του PPF του ΤΑΙΠΕΔ, αλλά αναζητά και τα στοιχεία και έγγραφα για τυχόν αναδοχή από τεχνικό σύμβουλο της περιβόητης μελέτης σκοπιμότητας, που περιμέναμε από τον Ιανουάριο του 2025 και ακόμη δεν έχουμε δει! Σύμφωνα με τις πηγές της εφημερίδας «Π», το θέμα φαίνεται να έχει βαλτώσει ή ακόμη και να κρατείται χαμηλά επί σκοπώ, προκειμένου να ξεπεραστεί ο σκόπελος που δημιουργείται από το επίμονο και έντονο ενδιαφέρον δύο πολύ ισχυρών «παικτών» στις επενδύσεις και τις εργολαβίες, που έχουν ήδη καταλάβει μερίδα του λέοντος… στο Ηράκλειο!

Το δημοσίευμα της εφημερίδας «Πατρίς» στις 28 Φεβρουαρίου 2026 προκάλεσε έντονες συζητήσεις, ακόμη και αντιδράσεις, καθώς επιβεβαίωσε πλήρως όλα όσα άκουγαν στο παρασκήνιο οι κάτοικοι της Αλικαρνασσού, που «βλέπουν» την περιοχή τους να μένει εκτός σχεδιασμού, αλλά και το φιλέτο να υφαρπάζεται από την κοινή χρήση και την πόλη! Επιπλέον, είναι έκδηλη η ανησυχία ότι μετά το κλείσιμο της εγκατάστασης «Ν. Καζαντζάκης», ίσως υπάρξουν τεράστιες καθυστερήσεις και η υπόθεση καταντήσει… Ελληνικό ή ακόμη και Αμερικανική Βάση Γουρνών, που επί 30 χρόνια ήταν στις ορέξεις όλων, και πρώτων εκείνων που έκαναν το πλιάτσικο! Το ερώτημα είναι σαφές: Την επόμενη ημέρα που το «Νίκος Καζαντζάκης» κατεβάσει ρολά, υπάρχει σχέδιο ή απλώς θα ξηλωθούν καλώδια, εξοπλισμός και καθετί μεταλλικό καταλήξει σκραπ στα παλιοσίδερα για μια χούφτα ευρώ;

Την ίδια στιγμή και το ιδιοκτησιακό, αν και η κοινωνία είναι πεπεισμένη ότι ανήκει στον Δήμο Ηρακλείου, όπως ισχυρίζεται, παραμένει στάσιμο, παρά τις ενέργειες που έχουν γίνει από τη Δημοτική Αρχή, η οποία έχει προειδοποιήσει και με αγωγές και προσφυγές στα δικαστήρια.

Σύμφωνα με την έρευνα που έχει γίνει από τη Δημοτική Αρχή για τα 1.736,8 στρέμματα, που είναι η έκταση του αεροδρομίου, ο Δήμος Ηρακλείου είναι ιδιοκτήτης κατά 100% σε 199,7 στρέμματα και κατά 11/30 σε 979,8 στρέμματα. Δηλαδή, ο Δήμος Ηρακλείου έχει την ιδιοκτησία του 32,18% της συνολικής έκτασης.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός, έχει πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με την ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών (πρώην και νυν) και του ΤΑΙΠΕΔ, σε Ηράκλειο και Αθήνα, και έχει ενημερώσει και τον πρωθυπουργό στη συνάντησή τους στη Λότζια, όπου και του παρέδωσε σχετικό φάκελο.

ΜΕ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Οι επίσημες θέσεις του Δήμου Ηρακλείου

Σταχυολογώντας κάποιος όλες τις ενέργειες, που έχουν γίνει από το 2024 ως και σήμερα, με τις πρώτες αντιδράσεις του Δήμου Ηρακλείου και τις διεκδικήσεις, θα μπορούσε εύκολα να αντιληφθεί ότι ο Δήμος Ηρακλείου, τόσο ως ιδιοκτήτης μεγάλου μέρους της έκτασης, όσο και με τη χωροταξική θεσμική δικαιοδοσία του -αυτό έχει γίνει σαφές και είναι θεμιτό και δίκαιο για την πόλη- επιθυμεί να καταστεί συμμέτοχος στις αποφάσεις και συνδικαιούχος σε όποιο έργο συναποφασισθεί.

Οι θέσεις της Δημοτικής Αρχής Ηρακλείου, όπως έχουν γίνει γνωστές, είναι οι ακόλουθες:

«Πάγια θέση της Δημοτικής Αρχής είναι ότι κάθε σχεδιασμός για το αεροδρόμιο πρέπει να είναι ενταγμένος στο υπό εκπόνηση Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ). Αυτό είναι σημαντικό και μπορεί να λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας έναντι σε άλλες δυνατότητες “εξαιρέσεων”, που δίνονται για την αξιοποίηση της περιοχής. Δεν πρέπει να δημιουργηθεί μια πόλη δίπλα στην πόλη. Πρέπει να υπάρχει ενότητα σχεδιασμού και η ωφέλεια να είναι μέγιστη, ξεκινώντας από την πιο στενή περιοχή της Νέας Αλικαρνασσού, πηγαίνοντας στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα και καταλήγοντας στο σύνολο του Δήμου.

Οι γενικές αρχές που διέπουν τον σχεδιασμό είναι εξής:

  • Ανθεκτικότητα και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
  • Κοινωνική συνοχή και κοινωνική ανάπτυξη.
  • Διαφοροποιημένη παραγωγική-οικονομική δραστηριότητα με έμφαση στην καινοτομία και την ισόρροπη ανάπτυξη.
  • Πολυτροπική βιώσιμη κινητικότητα.
  • Καινοτομία και σχεδιασμός που προλαβαίνει τις διαγραφόμενες μελλοντικές τάσεις και ανάγκες των πόλεων.
  • Δημιουργία branding του Δήμου Ηρακλείου.
  • Συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Έχει επίσης επισημανθεί η ανάγκη να διέπεται ο σχεδιασμός της συγκεκριμένης περιοχής από συνέχεια και συμπληρωματικότητα με το υπόλοιπο πολεοδομικό συγκρότημα του Ηρακλείου, να δημιουργεί αφετηρία και να λειτουργεί ως συντελεστής για τη συνολική ανάπλαση και αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τής πόλης, και να ωφελεί άμεσα τη Νέα Αλικαρνασσό. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνονται χρήσεις:

  • Κατοικίας, με έμφαση στην κοινωνική κατοικία (βρίσκεται -όπως είναι γνωστό- στον σχεδιασμό της Δημοτικής Αρχής και με το ειδικότερο δεδομένο ότι ο νόμος 5006 του 2022 προβλέπει και την πολεοδομική χρήση της κοινωνικής κατοικίας ως πολεοδομικό προσδιορισμό με πολύ ευέλικτο τρόπο).
  • Πρασίνου (με τη δημιουργία υπερτοπικού πάρκου) και κοινόχρηστων αστικών υποδομών.
  • Δημόσιας διοίκησης και μητροπολιτικών υπηρεσιών.
  • Καινοτομίας (με τη δημιουργία τεχνολογικού πάρκου τέταρτης γενιάς), εκπαίδευσης και πολιτισμού.
  • Ήπιας τουριστικής και εμπορικής ανάπτυξης.

Επίσης, σε εφαρμογή της αρχής της πολυτροπικής βιώσιμης κινητικότητας, έχει κατατεθεί ως πρόταση προς συζήτηση και αξιολόγηση η δημιουργία Drone Port, μιας ειδικής εγκατάστασης σε μικρή έκταση για την απογείωση και προσγείωση drones και άλλων εναέριων μέσων κάθετης προσγείωσης-απογείωσης (VTOL), εφόσον φυσικά αυτό μπορεί να ενταχθεί στον ευρύτερο σχεδιασμό, χωρίς να δημιουργεί άλλα ζητήματα.

Υπάρχει απόλυτη σύμπνοια με την Περιφέρεια Κρήτης και καλή συνεργασία με τους μελετητές του ΤΠΣ, οι οποίοι λαμβάνουν υπόψη αυτό το οποίο ο Δήμος εκφράζει, διερμηνεύοντας και την τοπική κοινωνία.

Υπάρχει ταύτιση και με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, όπως διαπιστώθηκε στις τηλεδιασκέψεις (Μάρτιος και Ιούνιος 2025) που έχει συγκαλέσει ο Γ.Γ. του ΥπΕν, Ευθύμης Μπακογιάννης, για την ένταξη των χρήσεων γης που θα αποδοθούν στην έκταση του Αεροδρομίου “Νίκος Καζαντζάκης”, στο πλαίσιο του ΤΠΣ του Δήμου Ηρακλείου. Σε αυτές τις τηλεδιασκέψεις συμμετείχαν και εκπρόσωποι του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του ΥπερΤαμείου (πρώην ΤΑΙΠΕΔ), της ΥΠΑ, του Τομέα ΣΔΙΤ & Παραχωρήσεων, της “Ελληνικής Εταιρείας Συμμετοχών και Παραχωρήσεων”, του PPF, των μελετητών του ΤΠΣ και υπηρεσιακών στελεχών του Υπουργείου και του Δήμου.

Ιδιαίτερη μέριμνα για Νέα Αλικαρνασσό

Η θέση της Δημοτικής Αρχής: Πρέπει να έχει ωφέλεια και η ίδια η υπό πολεοδόμηση περιοχή να αναπτυχθεί επ’ ωφελεία του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος και του χώρου, τον οποίο μελετά το ΤΠΣ. Δεν επιθυμούμε να δημιουργηθεί μία πόλη δίπλα στην πόλη, ούτε να περιοριστεί σε μία ειδική χρήση, η οποία θα προσδιοριστεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Θέλουμε την πολεοδομική συνέχεια και θέλουμε την ευρύτερη ωφέλεια. Απαιτούμε την ανεμπόδιστη δημόσια πρόσβαση και χρήση του συνόλου του παραλιακού μετώπου.

Σημαντικό: Η Δημοτική Αρχή εμμένει στη θέση ότι η έκταση του αεροδρομίου δεν πρέπει να απομονωθεί, αλλά πρέπει να μελετηθεί κατά ενιαίο τρόπο με την ευρύτερη έκταση των 3.900 περίπου στρεμμάτων, που οριοθετείται από το όριο της υφιστάμενης οικιστικής περιοχής της Νέας Αλικαρνασσού (Δ), τον αιγιαλό (Β & Α) και την Εθνική Οδό 90 (Ν), και περιλαμβάνει τις σημερινές στρατιωτικές εγκαταστάσεις νοτίως της έκτασης του σημερινού αεροδρομίου, οι οποίες διέπονται από ανάλογο με αυτήν ιδιοκτησιακό καθεστώς.

Αξιοποίηση κτηρίου αεροσταθμού

Έχει κατατεθεί πρόταση από τον δήμαρχο Ηρακλείου για την αξιοποίηση του κτηρίου του σημερινού αεροσταθμού, εκτάσεως περίπου 42.000 τ.μ. (το οποίο ανήκει στο Δημόσιο) ως Διοικητικού Κέντρου, αμέσως μόλις απομακρυνθούν οι υπηρεσίες που φιλοξενεί. Να μεταφερθούν εκεί υπηρεσίες και δημόσιες δομές, που βρίσκονται διάσπαρτες στην πόλη, για να προστατευθεί το κτήριο από βανδαλισμούς, να εξοικονομηθούν πόροι και να εξακολουθήσει να υπάρχει ζωή στην περιοχή από τους χιλιάδες χρήστες που μπορεί να φιλοξενήσει ο χώρος».

 

Ξανά στη Βουλή η αξιοποίηση του αεροδρομίου Ηρακλείου που είχε μείνει αναπάντητη! 

Μετά την αναπάντητη ερώτηση από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, την οποία είχε καταθέσει ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ, Χάρης Μαμουλάκης, στις 28 Ιανουαρίου 2026, έρχεται νέα επίκαιρη ερώτηση για το ζήτημα της αξιοποίησης της έκτασης του Αεροδρομίου Ηρακλείου «Νίκος Καζαντζάκης», καταθέτοντας ως επίκαιρη την Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Στην ερώτηση του βουλευτή, αναφέρονται τα ακόλουθα:

«Ο τρόπος που πρόκειται να αξιοποιηθεί η έκταση που λειτουργεί ο Κρατικός Αερολιμένας Ηρακλείου “Ν. Καζαντζάκης”, μετά τη μεταφορά της δραστηριότητάς του στον Νέο Διεθνή Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλλι, η οποία εκτιμάται το 2027, έχει ιδιαίτερη σημασία για την τοπική κοινωνία», αναφέρει σε δήλωσή του ο Χάρης Μαμουλάκης, τονίζοντας: «Το γεγονός ότι πρόκειται για ένα ακίνητο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, είναι αδιαμφισβήτητο και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει δεσμευτεί και προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων-ΕΤΕπ για την ανάπτυξή του ως αναπόσπαστου τμήματος της πόλης του Ηρακλείου και της ευρύτερης περιοχής, επ’ ωφελεία του περιβάλλοντος και της εθνικής οικονομίας. Ωστόσο, οι πολίτες τηρούν στάση αναμονής και είναι επιφυλακτικοί, έως ότου δουν την εν λόγω δέσμευση να υλοποιείται στο ακέραιο».

Υπενθυμίζεται ότι με την Ερώτηση γίνεται αναφορά στο ιστορικό των ενεργειών, που έχουν προηγηθεί, καθώς και στις κυβερνητικές δεσμεύσεις που έμειναν ανολοκλήρωτες και ζητούνται απαντήσεις στα ερωτήματα:

  1. Έχει διαλευκανθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς της έκτασης του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης»; Έχει κοινοποιηθεί η σχετική αποτύπωση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων στον Δήμο Ηρακλείου;
  2. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η ωρίμανση του έργου της αξιοποίησης της έκτασης του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης»; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και οι συγκεκριμένες ενέργειες, που υπολείπονται για την ολοκλήρωσή του;
  3. Έχει συναφθεί η προβλεπόμενη σύμβαση με αντισυμβαλλόμενους το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και το ΤΑΙΠΕΔ, στην οποία καθορίζονται τα στάδια και το ειδικότερο περιεχόμενο της συνεργασίας τους;
  4. Έχουν βρεθεί οι απαιτούμενοι χρηματοδοτικοί πόροι για την υλοποίηση του έργου της αξιοποίησης της έκτασης του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης»; Ποια η πηγή προέλευσής τους και σε ποιο ύψος ανέρχονται;
  5. Σκοπεύει να διευρύνει την υπό αξιοποίηση έκταση, πέραν αυτής που καλύπτει το αεροδρόμιο, ούτως ώστε να ανέρχεται στα 3.600 περίπου στρέμματα, δεδομένης της δέσμευσης που παρείχε στην ΕΤΕπ, για ανάπτυξή της, ως αναπόσπαστου τμήματος της πόλης του Ηρακλείου και της ευρύτερης περιοχής, επ’ ωφελεία του περιβάλλοντος και της εθνικής οικονομίας;

Παράλληλα, ο Χάρης Μαμουλάκης ζητάει την κατάθεση στο Κοινοβούλιο:

  1. Της συναφθείσας σύμβασης με αντισυμβαλλόμενους το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και το ΤΑΙΠΕΔ, στην οποία καθορίζονται τα στάδια και το ειδικότερο περιεχόμενο της συνεργασίας τους.
  2. Του συνταχθέντος πίνακα προέλευσης εκτάσεων κατά ΦΕΚ, συνοδευόμενο από αντίστοιχα τα διαγράμματα και τη τεχνική έκθεση, που αφορά την έκταση του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης».
  3. Της από 11 Ιουνίου 2024 πρόσκλησης υποβολής προσφορών για τη σύναψη εκτελεστικής σύμβασης, που κοινοποίησε το ΤΑΙΠΕΔ, προκειμένου να υπάρχει παροχή υπηρεσιών τεχνικού και νομικού συμβούλου για την ωρίμανση του έργου, για την αξιοποίηση της έκτασης του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης».
  4. Στοιχείων για τις προσφορές που υποβλήθηκαν, τον προσωρινό και τον οριστικό ανάδοχο.
  5. Της συναφθείσας σύμβασης υπηρεσιών τεχνικού και νομικού συμβούλου, για την ωρίμανση του έργου για την αξιοποίηση της έκτασης, του Αεροδρομίου «Ν. Καζαντζάκης».