Κλιμακώνονται οι αντιδράσεις των πολιτών στη Σταλίδα για το μπάζωμα του ρέματος της κοίτης του τοπικού ρέματος που δημιουργεί τρομακτικό κίνδυνο σε περίπτωση εκδήλωσης πλημμύρας, όπως έγινε το 2020, που προκλήθηκαν απερίγραπτες καταστροφές. «Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί», λένε οι κάτοικοι, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι «η Κρήτη δεν είναι εργοτάξιο χωρίς κανόνες. Η ανοχή έχει όρια…».
Στο μεταξύ, ο ανεξάρτητος βουλευτής Χάρης Μαμουλάκης οδηγεί το θέμα προς συζήτηση στη Βουλή με το ερώτημα «ποιος έδωσε την άδεια για το μπάζωμα ρέματος στη Σταλίδα» και παράλληλα ζητά απαντήσεις από τους υπουργούς Εσωτερικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Υποδομών και Μεταφορών. Ο βουλευτής σημειώνει ότι οι κάτοικοι της Σταλίδας διαμαρτύρονται για το μπάζωμα ρέματος σε μία ακτίνα 150 μέτρων μετά τη δεύτερη σήραγγα του έργου του ΒΟΑΚ Χερσόνησος – Μάλια, στην έξοδο της ανατολικής πλευράς.
Όπως τονίζουν, στο σημείο που μπαζώθηκε εκβάλλουν τρεις διαφορετικές λεκάνες απορροής και κανείς δεν γνωρίζει αν και ποιος έδωσε την άδεια για αυτές τις εργασίες και, αν όλη αυτή η διαχείριση είναι σε γνώση των υπηρεσιών της Περιφέρειας Κρήτης ή/και του Δήμου Χερσονήσου, καθώς και αν υπάρχει η απαραίτητη εποπτεία κι αν γίνεται έλεγχος σε σχέση με την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων του έργου. Επίσης, υπενθυμίζουν τις καταστροφικές πλημμύρες του 2020 που σημάδεψαν την περιοχή και κατέγραψαν σημαντικές ζημιές σε σπίτια, καταστήματα και καλλιέργειες.
Αγωνιούν και διαμαρτύρονται οι κάτοικοι της Σταλίδας
Την ίδια ώρα, είναι διάχυτη η αγωνία στην τοπική κοινωνία της Σταλίδας που έχει ζήσει με τρόπο οδυνηρό την τραγική εμπειρία της μεγάλης πλημμύρας που «έπνιξε» την περιοχή. Ανάμεσα στους κατοίκους που δεν κρύβουν την αγωνία τους για την επικίνδυνη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί είναι και ο κ. Μανόλης Ζερβάκης που επίσης βίωσε επώδυνα τη θεομηνία του 2020, η οποία δημιούργησε εκρηκτικά προβλήματα.
Ο ίδιος σημειώνει ότι «μια εξαιρετικά επικίνδυνη και παράνομη κατάσταση εξελίσσεται στην περιοχή της Σταλίδας, στο πλαίσιο των κατασκευαστικών εργασιών για το τμήμα «Χερσόνησος – Νεάπολη» του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ). Αυτή τη στιγμή, η κοίτη του τοπικού ρέματος στην περιοχή κατασκευής της γέφυρας Σταλίδας έχει υποστεί πλήρη έμφραξη (μπάζωμα) σε όλο του το πλάτος και σε τεράστιο ύψος.
Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι δεν έχουν τοποθετηθεί αγωγοί διέλευσης υδάτων (σωληνωτοί οχετοί), με αποτέλεσμα η ροή του ρέματος να είναι παντελώς αποκλεισμένη. Η προστασία από πλημμυρικά φαινόμενα δεν υφίσταται, καθώς η πλήρης φραγή της κοίτης δημιουργεί άμεσο κίνδυνο για τη ζωή των κατοίκων και την ασφάλεια των περιουσιών της, κατάντη οικιστικής και τουριστικής ζώνης της Σταλίδας σε περίπτωση βροχόπτωσης.
Η ενέργεια αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με: την εγκεκριμένη Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) του έργου, η οποία απαγορεύει ρητά την αλλοίωση της κοίτης των ρεμάτων και επιβάλλει τη διατήρηση της ελεύθερης ροής των υδάτων, ακόμα και κατά τη διάρκεια προσωρινών κατασκευαστικών φάσεων. Τι προβλέπει η ΑΕΠΟ. Η Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για τον ΒΟΑΚ απαγορεύει ρητά το μπάζωμα ή την οριστική αλλοίωση της κοίτης των ρεμάτων. Ωστόσο, για την κατασκευή μεγάλων τεχνικών έργων, όπως η γέφυρα της Σταλίδας, η ΑΕΠΟ προβλέπει αυστηρούς όρους για τις προσωρινές παρεμβάσεις κατά τη διάρκεια της κατασκευαστικής περιόδου: Όχι σε μπάζωμα – Ναι σε προσωρινή διευθέτηση: Δεν επιτρέπεται το αυθαίρετο μπάζωμα.
Αν απαιτηθεί η δημιουργία προσωρινών προσβάσεων (π.χ. για τη διέλευση βαρέων μηχανημάτων, γερανών ή την κατασκευή των βάθρων της γέφυρας), αυτή γίνεται με την τοποθέτηση προσωρινών τεχνικών – τοποθέτηση μεγάλων σωλήνων (σωληνωτοί οχετοί διάμετρος 1,00-1,20μέτρα). Αυτό διασφαλίζει ότι η ροή του νερού δεν θα διακοπεί σε καμία περίπτωση. Συνοδευτικά υδραυλικά έργα: Λόγω των πλημμυρικών φαινομένων που έχουν καταγραφεί ιστορικά στην περιοχή της Σταλίδας (πλησίον του κόμβου), το τεχνικό έργο της γέφυρας και των προσβάσεων
συνδυάζεται με εκτεταμένες υδραυλικές μελέτες για τη διευθέτηση των ρεμάτων που καταλήγουν κάτω από τη γέφυρα. Τα υδραυλικά έργα που προβλέπονται στην περιοχή της γέφυρας και του ανισόπεδου κόμβου Σταλίδας στον ΒΟΑΚ είναι κομβικής σημασίας, καθώς η συγκεκριμένη περιοχή έχει πληγεί ιστορικά από έντονα πλημμυρικά φαινόμενα.
Ποιος είναι υπεύθυνος επίβλεψης για τον ΒΟΑΚ Χερσόνησος – Νεάπολη; Η επίσημη αναθέτουσα Αρχή και ο υπεύθυνος φορέας για την υλοποίηση και την ανώτατη εποπτεία/επίβλεψη του έργου ΣΔΙΤ στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη του ΒΟΑΚ είναι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, μέσω της Διεύθυνσης Συγκοινωνιακών Υποδομών με Σύμβαση Παραχώρησης (Δ16). Για την καθημερινή και άμεση τεχνική επίβλεψη, τον έλεγχο των μελετών και την τήρηση των προδιαγραφών του έργου, το Υπουργείο ορίζει, βάσει της σχετικής νομοθεσίας για τα μεγάλα έργα και τις συμπράξεις, έναν Ανεξάρτητο Μηχανικό (διεθνή ή εγχώριο εξειδικευμένο συμβουλευτικό/ελεγκτικό οίκο). Ο Ανεξάρτητος Ελεγκτής/Μηχανικός που έχει αναλάβει την επίβλεψη, τον έλεγχο των μελετών και την πιστοποίηση των κατασκευαστικών εργασιών για το τμήμα ΣΔΙΤ «Χερσόνησος – Νεάπολη» του ΒΟΑΚ είναι η εταιρεία SALFO & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Α.Ε. Επιβλέπουν/ελέγχουν το έργο ή όχι;».
Ποιες άλλες υπηρεσίες είναι υπεύθυνες να ελέγξουν αν ο ανάδοχος τηρεί την ΑΕΠΟ; Η Κτηματική Υπηρεσία, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κρήτης και ο Δήμος Χερσονήσου. Οι υπηρεσίες αυτές οφείλουν να στείλουν κλιμάκιο για αυτοψία. Τέλος, παρέμβαση των επιθεωρητών Περιβάλλοντος: Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) διαθέτει το Σώμα Επιθεωρητών που ελέγχει αν ο ανάδοχος τηρεί την ΑΕΠΟ».