Την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου είχαν κανονίσει οι γειτονικοί αδερφοί Ορειβατικοί Σύλλογοι, Αγίου Νικολάου και Σητείας να διασχίσουν από κοινού το περίφημο φαράγγι του Μέσωνα στο Καβούσι. Η δημοφιλία του προορισμού, ο καλός καιρός και το γεγονός ότι επιλέξαμε τη μικρή διαδρομή έφερε στην Ιερή Ελιά του Καβουσίου μια μεγάλη ομάδα περίπου 60 πεζοπόρων, που κατέφθαναν κατά ομάδες από τις τρεις μεγάλες πόλεις του νομού σε ένα μάζωμα που θύμιζε παλιές πανλασιθιώτικες πεζοπορίες! Η καθυστέρηση της μισής ώρας στην εκκίνηση δείχνει το πόσο δύσκολα διαχειρίσιμη είναι μια τόσο μεγάλη ομάδα ακόμα και για να στηθεί για μια αναμνηστική φωτογραφία δίπλα στην ελιά. Έπρεπε λοιπόν να περπατήσουμε μεθοδικά με σταθερό ρυθμό, επειδή το μονοπάτι ελίσσεται στις άκρες του γκρεμού και γι’ αυτό έχει την επικινδυνότητά του!
Το φαράγγι του Μέσωνα
Ευτυχώς το πρώτο μέρος από την ελιά ως την Παναγία την Πρωτοσεπτεμβριανή και ως τον Αζοριά γίνεται σε χωματόδρομο, που δίνει την ευκαιρία να ζεσταθούμε και να χαιρετιστούμε. Επιλέγουμε να μην ξαμοληθούμε στον ονομαστό αρχαιολογικό χώρο για οικονομία χρόνου κι ανηφορίζουμε κατευθείαν από το καλντερίμι ακολουθώντας τον μεγάλο καταπότη, που έφερνε κάποτε το νερό από τη Θρυπτή.
Που και που κρυφοκοιτάζεις κάτω στον γκρεμό, όπου το νερό έχει σμιλέψει γούρνες και παλιούς καταρράκτες, τους οποίους σήμερα μόνο οι φίλοι μας οι αναρριχητές χαίρονται. Το τοπίο είναι επιβλητικό, όσοι το περνάνε για πρώτη φορά –κι είναι αρκετοί σήμερα- δεν έχουν λόγια. Αριστερά μας η τέταρτη στη σειρά κορφή της Λάστρου φαντάζει θεόρατη και πιο πέρα το Σπαθί των σητειακών ορέων προβάλει από μια άλλη οπτική γωνία. «Ποιο είναι αυτό το χωριό που φαίνεται;», «η Αύγος, συνοικισμός που ανήκει στο Καβούσι». Αυτά τα όμορφα που σου προσφέρει η πεζοπορία: να γνωρίζεις τον τόπο σου στην αυθεντικότητά του!
Βλέποντας την μεγάλη ομάδα να ελίσσεται στο χείλος του γκρεμού σε πιάνει ένας μικρός ίλιγγος είναι αλήθεια! Δεν είναι ώρα εδώ για στάσεις, καλύτερα να τελειώνουμε με τα δύσκολα. Στο σημείο όπου υπάρχει μια μεταλλική σκάλα της κακιάς ώρας, τελειώνουμε και με το κυρίως φαράγγι. Αρκεί να σκαρφαλώσουμε λίγο ακόμα στην κάπως σαθρή πλαγιά του λόφου, για να βρούμε τη συνέχεια του καταπότη, που μας οδηγεί πια σε πιο ήρεμα μέρη.
Στις Μυλωνιές
Όταν πλησιάζουμε στέρνες και διάφορες άλλες ανθρωπογενείς κατασκευές ξέρουμε ότι έχουμε φτάσει πια στις Μυλωνιές, τον παλιό εγκαταλελειμμένο οικισμό. Ένα ειδυλλιακό μέρος με πλατάνια, συκιές και καρυδιές, που κάποτε έσφυζε από ζωή το καλοκαίρι όταν οι κάτοικοι ανέβαιναν ψηλά κυνηγώντας το νερό, σήμερα σωριάζεται κάθε χρόνο λίγο-λίγο, όπως και τόσα άλλα μέρη.
Εδώ παραδοσιακά θα κάνουμε ένα σύντομο πικ νικ. Κι ύστερα θα διανύσουμε τα λίγα μέτρα που μας απομένουν ως τον χωματόδρομο. Από εδώ μπορεί κανείς να πάρει τη μεγάλη διαδρομή που περνά απ’ τη Θρυπτή ή να συνεχίσει δεξιά ακολουθώντας την πινακίδα που δείχνει το Κάστρο. Τα μονοπάτια είναι πολύ καλά σηματοδοτημένα, για τους αγώνες ορεινού δρόμου Καβουσίου, που επιμελούνται οι kavoussirunners, ο Πολιτιστικός Σύλλογος κι ο αεικίνητος φίλος μας, Μιχάλης Βογιατζής. Για όσους ενδιαφέρονται οι επόμενοι αγώνες θα είναι την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2026. Για πληροφορίες μπείτε στην σελίδα των αγώνων.
Στον αρχαιολογικό χώρο του Κάστρου
Στο τέλος του χωματόδρομου παίρνουμε κατηφορικό μονοπάτι, που θα μας οδηγήσει στον μυστηριώδη γοητευτικό αρχαιολογικό χώρο του Κάστρου. Η προσέλευση εδώ προαιρετική κι όμως ανέβηκαν τελικά οι περισσότεροι. Και πως αλλιώς; Ο χώρος είναι προσβάσιμος μόνο με τα πόδια κι είναι κρίμα να περνάς από δίπλα και να μην ανέβεις! Το τοπίο είναι καθηλωτικό: σφηνωμένο στην κορφή του βουνού, επιτομή οχυρωματικής θέσης με εποπτεία όλου του κόλπου του Μεραμπέλλου, του Αζοριά και της Ψείρας. Αξιοσημείωτη η έλλειψη δρόμων, που κάνει να πιστεύουμε ότι η μετακίνηση των κατοίκων γινόταν από στέγες και ταράτσες. Οι ατέλειωτες σειρές από αναβαθμίδες σκαρφαλωμένες στα γειτονικά βουνά μας κάνει να τον φανταστούμε ως μια μικρογραφία του Μάτσου Πίτσου!
Από εδώ ξαναπαίρνουμε το φιδογυριστό μονοπάτι, που σε λίγο ενώνεται με το Ε4 που κατεβαίνει απ’ τη Θρυπτή. Όταν σιμώνουμε στα ερείπια του μονόχωρου ναού Κωνσταντίνου και Ελένης ξέρουμε ότι δεν είμαστε πια μακριά και σε λίγη ώρα θα έχουμε φτάσει στην αφετηρία.
Και πραγματικά σε 4,5 ώρες -παρά του 59 συμμετέχοντες- έχουμε ολοκληρώσει τα 9 χλμ με την 500άρα υψομετρική που αποτελεί τη μικρή διάσχιση του φαραγγιού. Φτάνουμε όλοι σώοι κι αβλαβείς και πολύ ικανοποιημένοι, ειδικά όσοι ήρθαν για πρώτη φορά κι είχαν την μικρή αμφιβολία, μήπως δεν τα καταφέρουν. Πολύ καλή η καθοδήγηση της μεγάλης ομάδας από τα παλιότερα κι έμπειρα μέλη των δυο συλλόγων. Μια ομαδική δουλειά. Για την ιστορία αρχηγοί ήταν ο Νίκος Τζουανάκης για τη Σητεία κι η Μαρία Μετζογιαννάκη για τον Άγιο Νικόλαο. Ας είμαστε όλοι καλά να ξαναπερπατήσουμε παρέα!