Γιατί μια εταιρεία που σχεδιάζει να κατασκευάσει ένα ενεργοβόρο Κέντρο Δεδομένων επιλέγει το Βαρύπετρο και, μάλιστα, μια περιοχή που συνδέεται άμεσα με έναν από τους σημαντικότερους υδρολογικούς σχηματισμούς των Χανίων; Είναι μόνο η διαθεσιμότητα της έκτασης και η εγγύτητα στις υποδομές ή υπάρχει και κάποιο άλλο χαρακτηριστικό που καθιστά τη συγκεκριμένη θέση ιδιαίτερα ελκυστική;
Η ευρύτερη περιοχή της Αγυιάς και του Βαρυπέτρου διαθέτει πηγές, υπόγεια υδροφορία και εγκαταστάσεις υδρομάστευσης που συνδέονται με το υδροδοτικό σύστημα των Χανίων. Πρόκειται για δεδομένα που δημιουργούν ένα πρόσθετο ερώτημα σχετικά με τα κριτήρια χωροθέτησης της επένδυσης.
Το ενδιαφέρον εστιάζεται στις ανάγκες ψύξης ενός Data Center. Οι εγκαταστάσεις αυτές παράγουν σημαντικά θερμικά φορτία και απαιτούν συνεχή απομάκρυνση της θερμότητας, προκειμένου να λειτουργούν με ασφάλεια οι διακομιστές τους. Ανάλογα με την τεχνολογία που επιλέγεται, η ψύξη μπορεί να βασίζεται κυρίως στον αέρα και την ηλεκτρική ενέργεια ή να αξιοποιεί συστήματα, στα οποία το νερό διαδραματίζει σημαντικό ρόλο. Θα μπορούσε, επομένως, η παρουσία υδατικών πόρων να έχει συνεκτιμηθεί κατά την επιλογή της συγκεκριμένης τοποθεσίας;
Υπάρχει, ωστόσο, μια λεπτομέρεια… Τον Σεπτέμβριο του 2025 εγκρίθηκαν δοκιμαστικές τομές εδάφους στην περιοχή της Όασης Βαρυπέτρου, στο πλαίσιο γεωτεχνικών και γεωλογικών εργασιών που συνδέονται με τον επενδυτικό σχεδιασμό. Τι ακριβώς έδειξαν αυτές οι έρευνες;
Εντοπίστηκε υπόγειο νερό και, εφόσον ναι, σε ποιο βάθος; Εξετάστηκε η υδρογεωλογική συμπεριφορά του οικοπέδου και η σχέση του με το ευρύτερο σύστημα της Αγυιάς;
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές ότι το σχεδιαζόμενο Data Center μπορεί να έχει ισχύ από 7 έως 20 MW, καθώς απαιτεί αξιόπιστη ηλεκτροδότηση και αποτελεσματική ψύξη σε εικοσιτετράωρη βάση. Όμως, ποιο σύστημα ψύξης έχει επιλεγεί, πόσο νερό θα χρειάζεται, θα συνδέεται αποκλειστικά με το δίκτυο ύδρευσης ή προβλέπεται οποιαδήποτε άλλη μορφή υδροληψίας; Η εγκατάσταση θα λειτουργεί με κλειστό κύκλωμα ψύξης και ποιες θα είναι οι πραγματικές απώλειες νερού;
Τι σχεδιάζεται τελικά στα Χανιά;
Η εταιρεία παρουσιάζει την εγκατάσταση των Χανίων ως την πρώτη από τις έξι στρατηγικές τοποθεσίες που αναπτύσσει στην Ευρώπη, με σχεδιαζόμενη δυναμικότητα 20 MW και στόχο τη δημιουργία ενός σημαντικού διεθνούς κόμβου ψηφιακών υποδομών.
Πρόκειται για μια επένδυση που δεν περιορίζεται στη φιλοξενία υπολογιστικών συστημάτων και στην αποθήκευση δεδομένων, αλλά συνδέεται άμεσα με την προσαιγιάλωση υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, τη διασύνδεση τηλεπικοινωνιακών δικτύων και την εξυπηρέτηση μεγάλων παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών.
Σύμφωνα με την Quadrivium Digital, το συγκρότημα των 20 MW θα συνδυάζει τρεις βασικές λειτουργίες:
-Σταθμό υποδοχής διεθνών υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων, ενσωματωμένο στο Data Center.
-Κόμβο διασύνδεσης τηλεπικοινωνιακών παρόχων και ανταλλαγής δεδομένων.
-Υποδομές μεγάλης κλίμακας για την εξυπηρέτηση σημαντικών υπολογιστικών και ψηφιακών φορτίων.
Η εταιρεία χαρακτηρίζει τα Χανιά ιδιαίτερα σημαντική γεωγραφική τοποθεσία, καθώς βρίσκονται σε θέση που επιτρέπει τη διασύνδεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία.
Στην ιστοσελίδα της αναφέρει ενδεικτικούς χρόνους απόκρισης δικτύων από 10 έως 15 χιλιοστά του δευτερολέπτου προς διάφορους προορισμούς, όπως η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να επιτευχθούν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι υφιστάμενων διαδρομών μέσω Μασσαλίας.
Στην ενότητα των μηχανολογικών και ηλεκτρολογικών συστημάτων περιγράφονται εγκαταστάσεις ψύξης προσαρμοσμένες στις τοπικές κλιματικές συνθήκες, με συστήματα απόρριψης θερμότητας στην οροφή και εξοπλισμό κατάλληλο για θαλάσσιο περιβάλλον.
Η εταιρεία θέτει ως στόχο δείκτη ενεργειακής απόδοσης PUE μικρότερο από 1,25. Ο συγκεκριμένος δείκτης εκφράζει τη σχέση μεταξύ της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει μια εγκατάσταση και της ενέργειας που χρησιμοποιεί ο υπολογιστικός της εξοπλισμός. Όσο πλησιάζει τη μονάδα, τόσο μικρότερες είναι οι πρόσθετες ενεργειακές απαιτήσεις για ψύξη και άλλες υποστηρικτικές λειτουργίες.
Στις προδιαγραφές περιλαμβάνονται ακόμη εφεδρικά συστήματα ψύξης και αυξημένες δυνατότητες ανθεκτικότητας για συγκεκριμένα κρίσιμα φορτία. Ωστόσο, δεν δημοσιοποιείται συγκεκριμένη πρόβλεψη για την ετήσια κατανάλωση νερού της εγκατάστασης των Χανίων, ούτε διευκρινίζεται με ποιον ακριβώς τρόπο θα εξασφαλίζονται οι ανάγκες ψύξης σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών.
Η επένδυση συνδέεται με τη στρατηγική συνεργασία που ανακοινώθηκε στις 2 Μαΐου 2024 μεταξύ της Quadrivium Digital και της Grid Telecom, θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, προβλέπεται η ανάπτυξη καλωδιακού σταθμού προσαιγιάλωσης ανοικτής πρόσβασης, ο οποίος θα λειτουργεί εντός του Data Center.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει οκτώ προστατευμένους υποθαλάσσιους αγωγούς και υποδομές σύνδεσης των καλωδίων με το Κέντρο Δεδομένων μέσω χερσαίων οπτικών ινών.
Στόχος είναι η δημιουργία εναλλακτικών διεθνών τηλεπικοινωνιακών διαδρομών που θα συνδέουν την Κρήτη με την ηπειρωτική Ελλάδα, τα Βαλκάνια, την Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ισραήλ και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.
Στην παρουσίαση περιγράφονται επίσης συστήματα πυροπροστασίας, επιτήρησης και ελέγχου των εγκαταστάσεων, όπως υδρονέφωση για τις αίθουσες δεδομένων, κατάσβεση με αδρανή αέρια σε ηλεκτρολογικούς χώρους, καθώς και συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης καπνού.
Παράλληλα, προβλέπονται έξυπνα συστήματα παρακολούθησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και των κλιματικών συνθηκών μέσα στις αίθουσες εξοπλισμού.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συνέλευση, η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση εγείρει ζητήματα σχετικά με τις ενεργειακές απαιτήσεις, τη δυνατότητα ηλεκτροδότησής της, τον θόρυβο και τη γειτνίασή της με κατοικημένες και αγροτικές εκτάσεις.
«Ψάχνονται» οι εταιρίες για το Ηράκλειο
Το ενδιαφέρον για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων (Data Centers) στην Κρήτη δεν περιορίζεται στα Χανιά, καθώς το Ηράκλειο έχει ήδη σημαντική παρουσία στον συγκεκριμένο τομέα. Στη Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου λειτουργεί το Data Center HER1 της Digital Realty, ενώ η εταιρεία φέρεται να σχεδιάζει περαιτέρω επέκταση των εγκαταστάσεών της, με πρόσθετη ισχύ που μπορεί να φτάσει τα 4 MW. Παράλληλα, στις Βούτες λειτουργεί ακαδημαϊκό Κέντρο Δεδομένων, ενισχύοντας τον ρόλο της περιοχής ως κόμβου ψηφιακών υποδομών.
Την ίδια ώρα, επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών και ψηφιακών υποδομών στην Κρήτη έχει καταγραφεί και από εταιρείες όπως η Sparkle και η Grid Telecom, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί συγκεκριμένη νέα χωροθέτηση για εγκατάσταση Data Center. Αντίστοιχα, για το Ρέθυμνο και το Λασίθι δεν προκύπτουν μέχρι στιγμής δημόσια τεκμηριωμένα σχέδια νέων εγκαταστάσεων.
Αντιδράσεις
Έντονη ανησυχία και αντιδράσεις επικρατούν στους κατοίκους της περιοχής Ποτιστήρια, οι οποίοι πραγματοποίησαν μαζική συνέλευση, καταγγέλλοντας παντελή έλλειψη έγκαιρης και ουσιαστικής ενημέρωσης για την προωθούμενη επένδυση. Παράλληλα, διατυπώθηκαν αμφιβολίες για τη στάση των τοπικών φορέων, ενώ ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ, Φώτης Καζάσης, ανέλυσε τις τεχνικές παραμέτρους του έργου.
Από την πλευρά του, ο περιφερειακός σύμβουλος Σπύρος Μπαλαντίνος τόνισε στην «Π» ότι τα στοιχεία απαιτούν επιστημονική αξιολόγηση. Όπως εξήγησε, πρόκειται για Data Center ισχύος 1,5MW έως 17-18MW, δηλαδή κάτω από το όριο των 20MW που επιβάλλει Περιβαλλοντική Μελέτη, υπογραμμίζοντας πως οι υπηρεσίες θα ελέγξουν την τήρηση των δεσμεύσεων της εταιρείας. Το θέμα συζητείται στο Δημοτικό Συμβούλιο Χανίων.