Άλλο… μισό αεροδρόμιο καλείται να πληρώσει από την τσέπη του ο Έλληνας φορολογούμενος πολίτης, για το αεροδρόμιο Καστελλίου, καθώς ο αναθεωρημένος προϋπολογισμός του απογειώνεται στα 363,8 εκ. ευρώ, μετά τις νέες αυξήσεις χρέωσης που προέκυψαν μετά από απρόβλεπτες επιβαρύνσεις, χωρίς να έχει ευθύνη ο ανάδοχος του έργου.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αρχαιολογικά ευρήματα, περιβαλλοντικά ζητήματα, μια νέα σήραγγα «απρόβλεπτη» στον αρχικό σχεδιασμό, η ανάγκη να μεγαλώσει το τέρμιναλ κατά 34% για να εξυπηρετεί σε ορίζοντα 30ετίας τις αυξανόμενες τουριστικές ροές με νέα αδειοδότηση έφεραν αναταράξεις στην εξέλιξη των εργασιών, με αποτέλεσμα τη διετή παράταση της περιόδου κατασκευής, ως την 6/2/2027.
Ήδη εγκρίθηκε από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η πρόθεση χρηματοδότησης 363,8 εκατ. ευρώ, που αφορούν στο νέο διεθνές αεροδρόμιο του Ηρακλείου, προσεγγίζοντας το 60% της αρχικής αξίας του έργου, που στον επικαιροποιημένο σχεδιασμό ανέρχεται σε 625 εκατ. ευρώ.
Το Δημόσιο καλείται να καλύψει μέσω αποζημιώσεων τις συνέπειες αυτών των ανατροπών, που προέκυψαν με τα πρόσθετα έργα, στο πλαίσιο της Σύμβασης Παραχώρησης.
Έτσι, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε την πρόθεση χρηματοδότησης ύψους 525 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις έργων παραχώρησης, εκ των οποίων 161 εκατ. ευρώ αφορούν τον αυτοκινητόδρομο Ε65 και κυρίως την περαίωση του βόρειου τμήματος του έργου εντός του χρονικού πλαισίου του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου να μην χαθούν οι χρηματοδοτικοί πόροι. Τα υπόλοιπα 363,8 εκατ. ευρώ αφορούν το αεροδρόμιο στο Καστέλλι και είναι αποζημιώσεις του Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου Κρήτης (ΔΑΗΚ).
Καθυστερήσεις και επεκτάσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες του αθηναϊκού Τύπου, η αποζημίωση των 363,8 εκατ. ευρώ χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες. Αρχικά καλύπτει την απώλεια εσόδων της εταιρείας παραχώρησης και την αποζημίωση του κατασκευαστή, μετά τη συμφωνία συμπληρωματικών εργασιών του 2022, που συνοδεύτηκε από διετή παράταση του χρόνου κατασκευής, χωρίς όμως να υπάρχει ισόχρονη παράταση της περιόδου εκμετάλλευσης του αερολιμένα. Βάσει της σύμβασης παραχώρησης, αυτή είναι 30ετούς διάρκειας.
Η χρονική παράταση δόθηκε προκειμένου να μεγαλώσει ο αρχικός σχεδιασμός του αερολιμένα, για να ανταποκριθεί σε υψηλότερη επιβατική κίνηση, με τίμημα 104,94 εκατ. ευρώ.
Μεταξύ άλλων, το τέρμιναλ θα είναι κατά περίπου 20.000 τ.μ. μεγαλύτερο του αρχικού σχεδιασμού, φτάνοντας στα 93.000 τ.μ. και οι εμπορικοί χώροι θα ανέλθουν στα 443.000 τ.μ., με μελλοντική πρόβλεψη για ακόμα 282.000 τ.μ.
Είναι ενδεικτικό ότι η φετινή χρονιά θα κλείσει για το υφιστάμενο Αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης», το οποίο έχει ξεπεράσει τα όριά του, στους 10,5 εκατ. επιβάτες. Ιστορική επίδοση, βελτιωμένη κατά 12% συγκριτικά με το 2024, οπότε είχε 9,36 εκατ. Ως εκ τούτου, ακόμα και η σημερινή πρόβλεψη για 11,5 εκατ. επιβάτες την πρώτη χρονιά λειτουργίας του νέου αερολιμένα, θεωρείται συντηρητική.
Οι δύο άλλοι άξονες της αποζημίωσης καλύπτουν την προβλεπόμενη δαπάνη για κατασκευή σήραγγας 3 χλμ. στον συνδετήριο άξονα του αεροδρομίου με τον ΒΟΑΚ, η κατασκευή του οποίου περιλαμβάνεται στο αντικείμενο της παραχώρησης.
Αν και η σήραγγα δεν είχε προβλεφθεί εξαρχής, τα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή κι εν συνεχεία οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις για την αλλαγή στη χάραξη του έργου, οδήγησαν σε ανατροπή του αρχικού σχεδιασμού.
Μετά από εντολή που δόθηκε μόλις τον Αύγουστο, η κατασκευή της σήραγγας έχει προχωρήσει κατά 500 μέτρα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το φθινόπωρο του 2028.
Τελευταίο άξονα αποτελούν οι αποζημιώσεις για την περίοδο της πανδημίας. Ειδικότερα, για τη μείωση εσόδων λόγω περιορισμού της επιβατικής κίνησης από το προβλεπόμενο από τη σύμβαση παραχώρησης τέλος αναχωρούντων επιβατών, στο λειτουργούν Αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης».
Το πάρτι των αποζημιώσεων
«Το πάρτι των αποζημιώσεων σε εργολάβους με χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων, συνεχίζεται χωρίς ντροπή». Αυτό τονίζει σε σχετική ανακοίνωσή του ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ Χάρης Μαμουλάκης, ο οποίος τονίζει ότι «μετά τα 146 εκατ. ευρώ που χάρισε η Κυβέρνηση στους εργολάβους του ΒΟΑΚ, επειδή η ίδια δεν ολοκλήρωσε έγκαιρα τις μελέτες και τις απαλλοτριώσεις -ενώ έτρεξε να τους εγκαταστήσει για καθαρά προεκλογικούς λόγους, γνωρίζοντας ότι τα έργα δεν ήταν ώριμα για να προχωρήσουν- τώρα έχουμε νέα επανάληψη του ίδιας σκανδαλώδης πρακτικής.
Για το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλλι, ο παραχωρησιούχος φέρεται να ζήτησε πάνω από 360 εκατ. ευρώ αποζημίωση λόγω κυβερνητικών καθυστερήσεων και η Κυβέρνηση έσπευσε να την εγκρίνει. Την ίδια ώρα, εγκρίθηκε και νέα αποζημίωση 161 εκατ. ευρώ για τον Ε65. Δηλαδή, μέσα σε μόλις δύο μήνες, η Κυβέρνηση έχει “χρυσώσει“ τους εργολάβους με επιπλέον 666 εκατομμύρια ευρώ, εκτινάσσοντας το τελικό κόστος μεγάλων έργων.
Το Δημόσιο αιμορραγεί, τα έργα δεν προχωρούν και οι πολίτες πληρώνουν την ανικανότητα και τις πολιτικές σκοπιμότητες της Κυβέρνησης. Πρόκειται για κατάφωρη προσβολή προς τους πολίτες της Κρήτης και όλης της χώρας. Αντί για έργα, έχουμε αποζημιώσεις. Αντί για πρόοδο, έχουμε προσχήματα. Αντί για ανάπτυξη, έχουμε ένα καλοστημένο σύστημα μεταφοράς δημόσιου χρήματος σε εργολαβικά συμφέροντα.
Η Κυβέρνηση οφείλει άμεσα εξηγήσεις:
- Γιατί υπογράφει τεράστιες αποζημιώσεις για έργα που η ίδια καθυστέρησε;
- Ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για αυτά τα εκατοντάδες εκατομμύρια που φεύγουν από τις τσέπες των φορολογουμένων;
- Και πότε επιτέλους θα δούμε πραγματικά έργα, αντί για κοστοβόρες μακέτες και εργοτάξια – βιτρίνα;
Οι Κρητικοί δεν θα ανεχθούν άλλο αυτή τη θεσμική κοροϊδία. Ο ρόλος μας είναι να υπερασπιστούμε το δημόσιο συμφέρον και αυτό θα κάνουμε μέχρι τέλους με κάθε πολιτικό και νομικό μέσο».
Ατελείωτο γαϊτανάκι διαμοιρασμού εκατομμυρίων ευρώ σε εργολάβους
Με παρέμβασή του, ο βουλευτής Ηρακλείου του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης, σημειώνει μεταξύ άλλων ότι το νέο πακέτο των αποζημιώσεων αποτελεί ένα νέο ατελείωτο γαϊτανάκι διαμοιρασμού εκατομμυρίων ευρώ σε εργολάβους. Όπως χαρακτηριστικά τονίζει, «το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ανακοίνωσε ένα πακέτο 525 εκ. ευρώ για αποζημιώσεις σε έργα που προκύπτουν καθυστερήσεις, σύμφωνα με τους όρους στις συμβάσεις παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα από αυτό το κονδύλι, τα 363,8 εκ. ευρώ αφορούν το νέο διεθνές αεροδρόμιο Ηρακλείου στο Καστέλλι. Πρόκειται για ποσό που προσεγγίζει το 60% του αρχικού προϋπολογισμού του έργου.
Και εδώ τα πολιτικά συμπεράσματα είναι δύο. Πρώτον για το ατελείωτο γαϊτανάκι διαμοιρασμού εκατομμυρίων ευρώ σε εργολάβους, το οποίο συνεχίζεται, ενώ σε κάθε πρόταση του ΠΑΣΟΚ, απαντούν ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για κοινωνικές παροχές και την ενίσχυση του κοινωνικού κράτους.
Και δεύτερον καταρρίπτονται οι μύθοι και τα επιχειρήματα του Υπουργείου Μεταφορών, σχετικά με το ραντάρ στην Παπούρα. Οι συγκεκριμένες αποζημιώσεις αφορούν καθυστερήσεις που προέκυψαν πολύ πριν την αρχαιολογική ανασκαφή και ως εκ τούτου οι θέσεις του Υπουργείου, ότι τυχόν αλλαγή στη χωροθέτηση του ραντάρ θα καθυστερήσει το έργο, φαντάζει παρωνυχίδα μπροστά στα ποσά που εκταμιεύουν για καθυστερήσεις.
Και βεβαίως, μετά τα 145 εκ. ευρώ σε αποζημιώσεις για τον Β.Ο.Α.Κ., η κατάρρευση του επιτελικού κράτους συνεχίζεται με τα 363,8 ευρώ για το Καστέλλι.
Τελικά για τα μεγάλα έργα στην Κρήτη, το κόστος κατασκευής θα υπολογιστεί αφού παραδοθούν προς χρήση. Μέχρι τότε, οι λογαριασμοί θα στέλνονται στους πολίτες».