Η επιχείρηση μεταφοράς της Ιταλίδας από τη Ντία, το πρωί της Παρασκευής προς το λιμάνι του Ηρακλείου, ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον κρίσιμο ρόλο των μηχανισμών έρευνας και διάσωσης.
Το Λιμενικό Σώμα και οι εθελοντές κινητοποιήθηκαν άμεσα, προκειμένου η γυναίκα να μεταφερθεί με ασφάλεια στην ξηρά, αν και η ίδια στη συνέχεια δεν θέλησε τη μεταφορά της στο νοσοκομείο…
Η συγκεκριμένη περίπτωση δεν σχετίζεται με τις περιπτώσεις άσκοπης κινητοποίησης για τις οποίες προβλέπεται καταλογισμός κόστους, μας είπαν στελέχη του Λ.Σ που ρωτήθηκαν από την «Π».
Όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή, οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης ενεργοποιούνται χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τον πολίτη. Η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί τον βασικό σκοπό του Λιμενικού Σώματος, της Πυροσβεστικής και όλων των υπηρεσιών που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις διάσωσης, όπως αναφέρεται σε σχετική εγκύκλιο. Τι γίνεται όμως όταν ο κρατικός μηχανισμός κινητοποιείται λόγω απερισκεψίας και ενώ υπάρχουν σαφείς προειδοποιήσεις;
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί αρκετές περιπτώσεις όπου μέσα, προσωπικό και σημαντικοί επιχειρησιακοί πόροι κινητοποιήθηκαν εξαιτίας απερίσκεπτων ενεργειών, παραβίασης οδηγιών ή επιλογών που δημιούργησαν έναν κίνδυνο ο οποίος θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι Αρχές επιχειρούν να στείλουν το μήνυμα ότι «η διάσωση είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου που βρίσκεται σε ανάγκη, όμως η αδικαιολόγητη κινητοποίηση ενός ολόκληρου μηχανισμού έχει συνέπειες».
Με κοινή υπουργική απόφαση έχει ζητηθεί η εντατικοποίηση των ελέγχων για τη χρήση θαλάσσιων μέσων αναψυχής υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με αφορμή την αύξηση περιστατικών έρευνας και διάσωσης στα οποία εμπλέκονται άτομα που δεν λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες και τις προειδοποιήσεις των αρμόδιων Υπηρεσιών.
Στην απόφαση επισημαίνεται ότι τέτοια περιστατικά δημιουργούν επιπλέον βάρος στο προσωπικό που επιχειρεί, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο ακόμη και τους ίδιους τους διασώστες.
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης παρέχονται δωρεάν όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη. Παράλληλα, όμως, δίνεται η δυνατότητα, ανά περίπτωση, να επιβληθεί πρόστιμο όταν προκύπτει άσκοπη διάθεση και κινητοποίηση μέσων και προσωπικού εξαιτίας υπαιτιότητας εκείνου που προκάλεσε το περιστατικό.
Τα ποσά
Η κοστολόγηση των επιχειρησιακών μέσων δείχνει το μέγεθος των πόρων που απαιτούνται για μια επιχείρηση διάσωσης. Σύμφωνα με τους πίνακες κοστολόγησης του Λιμενικού Σώματος, ένα περιπολικό ανοικτής θαλάσσης κατηγορίας Α-I κοστολογείται στα 2.158 ευρώ ανά ώρα, ενώ ένα πλοίο ανοικτής θαλάσσης (Π.Α.Θ.) στα 3.721 ευρώ ανά ώρα. Ένα παράκτιο περιπολικό σκάφος κατηγορίας Α-II αντιστοιχεί σε κόστος 845 ευρώ ανά ώρα, ενώ ένα ναυαγοσωστικό σκάφος σε 852 ευρώ ανά ώρα.
Ιδιαίτερα υψηλό είναι το κόστος των εναέριων μέσων. Ένα δικινητήριο ελικόπτερο του Λιμενικού κοστολογείται στα 4.850 ευρώ ανά ώρα, ενώ τα δικινητήρια αεροσκάφη στα 3.560 ευρώ ανά ώρα.
Παράλληλα, υπολογίζεται και το κόστος του προσωπικού που συμμετέχει στις επιχειρήσεις, με την απασχόληση προσωπικού του Λιμενικού να ανέρχεται στα 9,07 ευρώ ανά ώρα και άτομο, ενώ ειδικές κατηγορίες, όπως οι διασώστες, στα 11,65 ευρώ ανά ώρα και άτομο. Για το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος η αντίστοιχη κοστολόγηση ανέρχεται στα 13 ευρώ ανά ώρα και άτομο.
Πρόστιμα «φωτιά»
Χαρακτηριστικές είναι ορισμένες περιπτώσεις του παρελθόντος. Πέρυσι, τον Μάρτιο, επιβλήθηκε καταλογισμός ύψους 73.000 ευρώ σε υπόθεση όπου πραγματοποιούνταν επί 24 ώρες έρευνες στη θάλασσα για τον εντοπισμό ατόμου, το οποίο τελικά βρισκόταν σε μπαρ στην Πάτρα.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς είχε κινητοποιηθεί μεγάλος αριθμός μέσων και ανθρώπινου δυναμικού χωρίς να υπάρχει πραγματική ανάγκη.
Σε άλλη περίπτωση, στην Κρήτη, η Πυροσβεστική επέβαλε πρόστιμο 300 ευρώ σε Ολλανδούς επισκέπτες που, παρά την υψηλή θερμοκρασία και την απαγόρευση λόγω κινδύνου, επιχείρησαν πεζοπορία στο μονοπάτι Ε4, στη διαδρομή από τη Σούγια προς το Γιαλισκάρι.
Επίσης, πριν αρκετά χρόνια, στο νότιο Κρητικό Πέλαγος, ένας 45χρονος χειριστής βάρκας που αναποδογύρισε εξαιτίας ισχυρών ανέμων, με αποτέλεσμα να βρεθούν στη θάλασσα ο ίδιος και η 39χρονη φίλη του από τη Γερμανία, βρέθηκε αντιμέτωπος με επίσης υψηλό πρόστιμο.
Σε άλλη περίπτωση, πριν μερικά χρόνια, δυο Ελληνοκαναδοί διέσχισαν, παρά τις απαγορεύσεις λόγω καύσωνα, το Φαράγγι της Σαμαριάς και κάλεσαν το 112. Φυσικά διεσώθηκαν, αλλά κλήθηκαν να πληρώσουν και πρόστιμο 300 ευρώ.
Το μήνυμα των Αρχών δεν είναι να αποθαρρυνθούν οι πολίτες από το να ζητούν βοήθεια όταν πραγματικά κινδυνεύουν. Αντίθετα, στόχος είναι να γίνει σαφές ότι η αλόγιστη συμπεριφορά, η παραβίαση οδηγιών και η δημιουργία περιστατικών δεσμεύουν μέσα και ανθρώπους που μπορεί την ίδια στιγμή να χρειάζονται αλλού. Πίσω από κάθε σκάφος, ελικόπτερο ή όχημα που επιχειρεί βρίσκεται ένας μηχανισμός με μεγάλο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος, ο οποίος πρέπει να παραμένει διαθέσιμος για εκείνους που πραγματικά τον έχουν ανάγκη.
ΣΤΟ ΠΟΔΙ ΛΙΜΕΝΙΚΟ, ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΑΒ
Η τουρίστρια με τα ανησυχητικά συμπτώματα δεν θέλησε τελικά μεταφορά στο νοσοκομείο
Κινητοποιήθηκε το άπαν σύμπαν για μια 28χρονη τουρίστρια που εμφάνισε συμπτώματα ικανά να σημάνουν συναγερμό, με τους αρχικούς φόβους να στρέφονται ακόμη και σε πιθανό καρδιακό επεισόδιο.
Ωστόσο, η ίδια η Ιταλίδα είχε διαφορετική άποψη, καθώς, μόλις έφτασε στο λιμάνι του Ηρακλείου, αρνήθηκε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, επιμένοντας πως αισθάνεται καλά και δεν χρειάζεται περαιτέρω ιατρική φροντίδα.
Το περιστατικό σημειώθηκε το πρωί της Παρασκευής, ενώ η 28χρονη επέβαινε σε ιστιοφόρο στη νήσο Ντία.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Π», ο καπετάνιος του σκάφους ενημέρωσε άμεσα το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ηρακλείου, αναφέροντας ότι η νεαρή γυναίκα παρουσίαζε έντονους πόνους στην πλάτη και μούδιασμα στο αριστερό χέρι, συμπτώματα που προκάλεσαν έντονη ανησυχία και ενεργοποίησαν το προβλεπόμενο σχέδιο άμεσης επέμβασης.
Στην επιχείρηση συμμετείχαν στελέχη του Λιμενικού Σώματος, το διασωστικό σκάφος «Ευρώπη» της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, τρεις εθελοντές διασώστες και ένας εθελοντής νοσηλευτής, οι οποίοι έσπευσαν στη Ντία, παρέλαβαν την 28χρονη και τη μετέφεραν με ασφάλεια στο λιμάνι του Ηρακλείου.
Στην προβλήτα 6 την περίμενε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ, με τους διασώστες να της παρέχουν τις πρώτες βοήθειες. Παρά την κινητοποίηση και την ετοιμότητα για άμεση διακομιδή, η 28χρονη δήλωσε πως αισθάνεται καλά και αρνήθηκε τη μεταφορά της στο νοσοκομείο για περαιτέρω εξετάσεις.
Λίγα λεπτά αργότερα, πήρε το καπέλο της και αναχώρησε για το ξενοδοχείο της, ενώ οι διασώστες του ΕΚΑΒ ενημέρωσαν το κέντρο για την εξέλιξη και τη λήξη του περιστατικού.