Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από την οικονομία μιας χώρας. Και υπάρχουν άνθρωποι που αφήνουν πάνω της το αποτύπωμά τους.
Ο Μιχάλης Σάλλας ανήκει στην δεύτερη κατηγορία.
Η διαδρομή του δεν ξεκίνησε από τις τράπεζες. Ξεκίνησε από την Κρήτη, από τα νεανικά του χρόνια και από μία στάση ζωής που είχε κόστος. Σε ηλικία μόλις 17 ετών την περίοδο της δικτατορίας, συμμετείχε στην αντιδικτατορική δράση στο Ηράκλειο. Συνελήφθη και οδηγήθηκε σε στρατοδικείο. Ήταν μία πρώτη, πρώιμη επιλογή που έδειξε ότι πίσω από τον οικονομολόγο που θα ακολουθούσε υπήρχε ήδη ο άνθρωπος των αρχών και των αποφάσεων.
Ακολούθησαν οι σπουδές στα Οικονομικά, στο Οικονομικό τμήμα του ΕΚΠ Αθηνών και στη συνέχεια στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης από όπου απέκτησε το διδακτορικό του στην Οικονομετρία και στη Θεωρία Πρόγνωσης. Επέστρεψε στην Ελλάδα και έγινε καθηγητής Οικονομετρίας στο Πάντειον Πανεπιστήμιο.
Παράλληλα από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, βρέθηκε κοντά στον Ανδρέα Παπανδρέου και στη νέα πολιτική πραγματικότητα της χώρας. Η πορεία του πέρασε από σημαντικές θέσεις ευθύνης: Γενικός γραμματέας του Υπουργείου Εμπορίου, Διοικητής της ΕΤΒΑ, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και πρόεδρος της Επιτροπής Εκσυγχρονισμού του Ελληνικού Τραπεζικού Συστήματος.
Και ύστερα ήρθε η Πειραιώς.
Τον Δεκέμβριο του 1991 ο Μιχάλης Σάλλας ανέλαβε την ηγεσία μιας μικρής τράπεζας με περίπου 200 εργαζόμενους και μόλις 1% του ελληνικού τραπεζικού μεριδίου. 25 χρόνια αργότερα, όταν ολοκλήρωσε την διαδρομή του στην Τράπεζα Πειραιώς, η τράπεζα είχε ξεπεράσει τους 20.000 εργαζόμενους και πλησίαζε το 30% της Ελληνικής Τραπεζικής αγοράς, σύμφωνα με τον ίδιο τον απολογισμό του 2016.
Αυτοί οι αριθμοί δεν χρειάζονται πολλά λόγια.
Σήμερα ο Μιχάλης Σάλλας δραστηριοποιείται στον οικονομικό τομέα και πάλι ως πρόεδρος της εταιρείας LYKTOS GROUP.
Πίσω όμως από τους αριθμούς υπάρχει ένας άνθρωπος. Ένας οικονομολόγος που πέρασε από την ακαδημαϊκή σκέψη στην πράξη, από τη δημόσια διοίκηση στην επιχειρηματικότητα και από εκεί στην κορυφή του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Γι’ αυτό και η παρουσία του στο Ηράκλειο στις 30 Σεπτεμβρίου, αποκτά έναν ιδιαίτερο συμβολισμό.
Έρχεται στον τόπο που γεννήθηκε για να παρουσιάσει το βιβλίο του «ΤΙ ΠΗΓΕ ΛΑΘΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ και τι θα μπορούσε να διορθωθεί».
Ένα βιβλίο 586 σελίδων, στο οποίο επιχειρεί να κοιτάξει την Ελλάδα από την δεκαετία του 1970 έως σήμερα. Να αναμετρηθεί με τις αδυναμίες, τις επιλογές, τις χαμένες ευκαιρίες και κυρίως με το ερώτημα Τι μπορεί ακόμα να αλλάξει.
Δεν είναι απλώς μία παρουσίαση βιβλίου.
Είναι μια επιστροφή.
Επιστροφή ενός ανθρώπου στον τόπο που ξεκίνησε, αλλά και μια επιστροφή στην ίδια την ιστορία της χώρας. Μια ιστορία την οποία ο Μιχάλης Σάλλας έζησε από διαφορετικές θέσεις.
Ως νέος της Αντίστασης, ως Οικονομολόγος και καθηγητής, ως άνθρωπος της δημόσιας διοίκησης, και για ένα τέταρτο του αιώνα ως επικεφαλής της Πειραιώς.
Και ίσως τελικά αυτή να είναι η ουσία της διαδρομής του.
Πριν από τον τραπεζίτη υπήρξε άνθρωπος.
Πριν από τους αριθμούς υπήρχαν οι επιλογές.
Και πριν από την οικονομική ισχύ, υπήρχε η προσωπική διαδρομή.
Τώρα, από το Ηράκλειο, ο Μιχάλης Σάλλας ανοίγει ξανά τη συζήτηση για την Ελλάδα που ζήσαμε, την Ελλάδα που χάσαμε και την Ελλάδα που μπορούμε ακόμα να διορθώσουμε.
Ο χρόνος κρίνει.
Οι αριθμοί καταγράφουν.
Η ιστορία κρατά το αποτύπωμα.