Με την προσφυγή έτοιμη στο χέρι… κατά της επανάχρησης του λατομείου στην Ανώπολη ως κέντρο ΑΕΚΚ (Αποβλήτων, Εκσκαφών, Κατεδαφίσεων και Κατασκευών) βρίσκεται ο Δήμος Χερσονήσου για να την καταθέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση της ΑΕΠΟ του λατομείου. Η προθεσμία για κατάθεση της προσφυγής έχει ανακοπεί, καθώς έχει γίνει διοικητική προσφυγή στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, όμως ακόμη δεν έχει βγει απόφαση και ο δήμαρχος Χερσονήσου φαίνεται ότι μέρες αναζητά τον Υπουργό, όμως μέχρι χθες δεν τον έβρισκε!
Αν και πρόκειται για μια δύσκολη δικαστική «μάχη», και το ξέρουν αυτό στον Δήμο Χερσονήσου, η Δημοτική Επιτροπή, με απόφασή της στις 12 Οκτωβρίου, ανέθεσε σε δικηγορική εταιρεία από την Αθήνα την κατάθεση προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με σκοπό να ακυρώσει την άδεια χρήσης του παλιού λατομείου Γουρνών (Ανώπολης) που έλαβε έγκριση ΑΕΠΟ τον περασμένο Αύγουστο για να επαναλειτουργήσει ως κέντρο Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατεδαφίσεων και Κατασκευών (ΑΕΚΚ).
Παράλληλα, θα κατατεθεί και αίτηση αναστολής, δηλαδή να «παγώσει» και όποια δραστηριότητα μέχρι να εκδικαστεί η προσφυγή και να βγει απόφαση.
Η ΑΕΠΟ εκδόθηκε στις 12 Αυγούστου 2026, ώστε να επαναχρησιμοποιηθεί το παλιό λατομείο στη θέση «Δύο Γκρεμοί» στην Ανώπολη και έκτοτε ο Δήμος Χερσονήσου έχει κάνει ήδη μια διοικητική προσφυγή κατά της πράξης έκδοσης στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και τώρα ετοιμάζεται η προσφυγή στο Ακυρωτικό Δικαστήριο μέσω της δικηγορικής εταιρείας Φλογαΐτης – Σιούτη και Συνεργάτες, με αμοιβή 3.720 ευρώ. Στα έξοδα θα πρέπει να συνυπολογιστούν τα συμβολαιογραφικά, τα παράβολα και τα δικαστικά.
Ο δήμαρχος Χερσονήσου, Ζαχαρίας Δοξαστάκης, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς», είπε ότι μένει αταλάντευτα πιστός στο χρέος του να προστατέψει την περιοχή και τους κατοίκους από μια δραστηριότητα που είναι επιβαρυντική για όλους και πως έχει έτοιμη την προσφυγή στο ΣτΕ, όμως περιμένει την έκβαση της ιεραρχικής προσφυγής προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος. Στην περίπτωση που η τελευταία απορριφθεί, τότε αμέσως οι δικηγόροι της εταιρείας Φλογαΐτης – Σιούτη και Συνεργάτες θα καταθέσουν την αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ.
Η υπόθεση θυμίζει ξανά τα παλιά χρόνια, που, με αντίστοιχες κινήσεις, έκλεισε το λατομείο με δικαστικό αγώνα, όμως πλέον με το ένδυμα της αποκατάστασης του χώρου ο ιδιώτης που το ενοικιάζει από το Μοναστήρι της Ανώπολης έβγαλε άδεια και για κέντρο ΑΕΚΚ, δηλαδή χώρος που θα συλλέγονται και θα σπάζονται και οικοδομικά υλικά που θεωρείται αναγκαίος, λόγω και των έργων του ΒΟΑΚ, των τουριστικών κατασκευών στην περιοχή και άλλων δραστηριοτήτων, ώστε να μην είναι ανεξέλεγκτη η ρίψη τους. Όμως, γιατί στο λατομείο Ανώπολης; Λένε οι κάτοικοι, που είναι αποφασισμένοι μαζί με τον Δήμο να φτάσουν στο τέρμα!
Όπως αναφέρεται στην εισήγηση που εγκρίθηκε από τη Δημοτική Επιτροπή Χερσονήσου: «Πρόκειται για ακίνητο ιδιοκτησίας της Ιεράς Μονής Αγίου Ιωάννη Θεολόγου Ανωπόλεως, το οποίο η εταιρεία έχει μισθώσει (…)
Η προσβολή της παραπάνω Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Δήμο, καθώς προκαλεί σοβαρές αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες για την περιοχή της Ανώπολης, όπου πρόκειται να εγκατασταθεί η μονάδα ΑΕΚΚ. Βλάπτονται δε σοβαρά τα συμφέροντα του Δήμου, καθώς όχι μόνο επιτρέπεται καταρχήν η εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας υλικών κατεδαφίσεων πλησίον κατοικημένων περιοχών χωρίς την απαιτούμενη προστασία του περιβάλλοντος κα της υγείας των κατοίκων της περιοχής, αλλά και κυρίως διότι η εν λόγω μονάδα, όπως αυτή εγκρίνεται να λειτουργήσει με την προσβαλλόμενη απόφαση, δεν οδηγεί σε αποκατάσταση του φυσικού τοπίου του παλαιού λατομείου Γουρνών, αλλά στην ακόμη μεγαλύτερη υποβάθμιση του.
Με την προσβαλλόμενη ΑΕΠΟ θίγονται ιδιαίτερης σημαίας νομικά ζητήματα και για την άσκηση αίτησης ακύρωσης κατά αυτής απαιτείται εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία, σε διατάξεις που αφορούν την περιβαλλοντική νομοθεσία και νομολογία».
Όλοι αντίθετοι και η Εκκλησία
Στην ίδια εισήγηση προς τη Δημοτική Επιτροπή Χερσονήσου που αποφάσισε στις 12 Οκτωβρίου την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και την ανάθεση σε δικηγορική εταιρεία, ο δήμαρχος Ζαχαρίας Δοξαστάκης πρόσθεσε: «Αντίθετη στην εγκατάσταση μίας τέτοιας μονάδας στον συγκεκριμένο χώρο είναι και η Τοπική Κοινωνία στο σύνολό της, ενώ και ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης έχει κατ’ επανάληψη δημοσίως εκφράσει την άρνησή του στη λειτουργία μιας τέτοιας μονάδας στον χώρο αυτόν, η οποία θα πλήξει και την παιδική κατασκήνωση που λειτουργεί η εκκλησία πολύ κοντά στον χώρου του πρώην λατομείου και φιλοξενεί περί τα 400 παιδιά, σύμφωνα με αναφορά του ιδίου του Αρχιεπισκόπου επί του θέματος. Επιπλέον, ο ίδιος έχει αναφέρει πολλάκις ότι έχει εκκινήσει διαδικασία έκδοσης απόφασης περί μη ανανέωσης των μισθωτηρίων της συγκεκριμένης έκτασης από την Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννη Θεολόγου μετά τη λήξη της αρχικής συμβατικής διάρκειας μίσθωσης που επίκειται το 2027.
Μετά τις αρνητικές αυτές γνωμοδοτήσεις των παραπάνω οργάνων και τη σαφή αντίθεση του Αρχιεπισκόπου στην ανανέωση των μισθωτηρίων, εκδόθηκε απόφαση με αρ. 489811/17-02-2026 της Γενικής Δ/νσης Αρχαιοτήτων & Πολιτισμικής Κληρονομιάς αλλά και με αρ. 128443/09-04-2026 της Δ/νσης Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών, οι οποίες γνωμοδοτήσαν μεν θετικά για την έγκριση της μελέτης αλλά έθεσαν αυστηρούς και συγκεκριμένους όρους, υπό την προϋπόθεση τήρησης των οποίων έλαβαν την απόφασή τους», αναφέρει ο κ. Δοξαστάκης.
Χρειάζεται κέντρο ΑΕΚΚ λόγω έργων!
Αναφερόμενος στην υπόθεση που η εφημερίδα «Πατρίς» έφερε στο φως τον Μάρτιο του 2026 και έκτοτε με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα έχει καταγράψει τις εξελίξεις για την εγκατάσταση ΑΕΚΚ στην έκταση του πρώην λατομείου που, με άλλη απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας που προκάλεσε ο Δήμος Χερσονήσου και οι κάτοικοι είχε κλείσει, ο κ. Δοξαστάκης αναφέρθηκε πως ελήφθη και η απόφαση του ΠΕΣΠΑ που καθάρισε και τα τελευταία εμπόδια για την έκδοση ΑΕΠΟ, λέγοντας ότι οι πλειοψηφούντες έκαναν τη γενική διαπίστωση ότι υπάρχει ανάγκη εξεύρεσης χώρου για τη διαχείριση ΑΕΚΚ. Υπ’ όψιν ότι κατασκευάζεται ο ΒΟΑΚ, το αεροδρόμιο και για αυτό ήδη έχει σηκωθεί «σκόνη» και στα ανατολικά του Δήμου Χερσονήσου για τη δημιουργία δανειοθαλάμου στον Μοχό δίπλα στον ΧΥΤΑ Χερσονήσου.
Συγκεκριμένα, ο κ. Δοξαστάκης, αναφερόμενος στην απόφαση του ΠΕΣΠΑ, επισήμανε: «Στη συνέχεια, η αίτηση διαβιβάστηκε στο Περιφερειακό Συμβούλιο Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΠΕΣΠΑ), το οποίο με πλειοψηφία 3 έναντι δύο μελών εξέφρασε γνώμη θετική για την έγκριση της μελέτης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η θετική γνώμη των μελών που πλειοψήφησαν εδράζεται στη γενική διαπίστωση ότι υπάρχει ανάγκη εξεύρεσης χώρου για τη διαχείριση των ΑΕΚΚ της περιοχής και αποκατάστασης του παλιού λατομείου, ενώ απλή επίκληση έγινε στις ήδη εκπεφρασμένες απόψεις της υπηρεσίας της Περιφέρειας Κρήτης, χωρίς ωστόσο να αιτιολογείται η απόρριψη των ενστάσεων και αντιρρήσεων που εξέφρασαν τα μέλη που μειοψήφησαν. Τα δε μειοψηφούντα μέλη στήριξαν την άρνησή τους
α) στην ήδη ομόφωνα αρνητική γνώμη της Επιτροπής Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας, β) στον κίνδυνο από την πρόσθετη κυκλοφοριακή επιβάρυνση του ΒΟΑΚ, από τον οποίο ήδη εξυπηρετείται μεγάλος αριθμός οχημάτων,
γ) στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου εξαιτίας της πρόσβασης στον χώρο, όπως αυτή αναλύεται στην τεχνική τεκμηρίωση της εταιρείας και δ) στις ιδιαίτερες επισημάνσεις της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και της Εφορείας Σπηλαιολογίας Παλαιοανθρωπολογίας (οι οποίες έχουν γνωμοδοτήσει αρνητικά) για την προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος και του σπηλαίου εντός του λατομείου, το οποίο ήδη έχει υποστεί ζημιές από τη λειτουργεία του λατομείου κατά το παρελθόν.
Μετά την απόφαση του ΠΕΣΠΑ εκδόθηκε η υπ’ αρ. 3540/12-08-2026 ΑΕΠΟ υπογραφής της αναπληρώτριας προϊσταμένης της Γενικής Δ/νσης Χωροταξικής Περιβαλλοντικής & Αγροτικής Πολιτικής Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, η οποία έκανε δεκτή την αίτηση της εταιρείας, επαναλαμβάνοντας τους όρους και τις προϋποθέσεις που έθεσαν η Γενική Δ/νση Αρχαιοτήτων & Πολιτισμικής Κληρονομιάς και η Δ/νση Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών, χωρίς ωστόσο να λαμβάνει υπ’ όψιν της τους λόγους άρνησης έγκρισης της ΜΠΕ, που εκφράστηκαν ήδη με την υπ’ αρ. 20/30-05-2024 Απόφαση Περιφερειακής Επιτροπής Περιβάλλοντος & Χωροταξίας της Περιφέρειας Κρήτης, το υπ’ αρ. 72259/22-11-2024 έγγραφο της Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και το υπ’ αρ. 82168/25-02-2025 της Εφορείας Σπηλαιολογίας Παλαιοανθρωπολογίας Ηρακλείου, που επανήλθαν προς συζήτηση στη συνεδρίαση του ΠΕΣΠΑ και ομοίως δεν αιτιολογήθηκε η απόρριψή τους. Επίσης, με την ΑΕΠΟ θεσπίζονται μία σειρά περιβαλλοντικών όρων, που σε σημεία έρχονται σε αντίθεση με τους όρους που θέτει η Δ/νση Αρχαιοτήτων και η Δ/νση Δασών, ενώ σε καμία περίπτωση οι όροι που θέτει δεν συνάδουν με το αρ. 55 του ν. 4720/2020 και τον στόχο που ο νόμος αυτός θέτει.
Κατά της ως άνω αποφάσεως έχει ήδη ασκηθεί διοικητική προσφυγή ενώπιον του υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας κατ’ αρ. 3200/1955, ενώ χωρεί και το ένδικο βοήθημα της αίτησης ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας».
Τα επιχειρήματα κατά του ΑΕΚΚ στο παλιό λατομείο
Κοινός τόπος των εμπλεκόμενων φορέων που γνωμοδότησαν αρνητικά είναι η αυξημένη και σε πολλαπλά επίπεδα επιβάρυνση που θα προκληθεί στην περιοχή από τη λειτουργία μίας μονάδας ΑΕΚΚ στον χώρο του παλιού λατομείου Γουρνών.
Συγκεκριμένα, α) πλησίον του χώρου λειτουργία μονάδας ΑΕΚΚ βρίσκονται κατοικημένες περιοχές (Γούρνες, Κοκκίνη Χάνι, Καινούριο Χωριό, οικοδομικοί συνεταιρισμοί) και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την υγεία των κατοίκων από τη διαρκή, συστηματική και εκτεταμένη πρόκληση αλλά και διασπορά σκόνης από τη σύνθλιψη των υλικών και την απόρριψή τους εντός του χώρου,
β) η διέλευση των οχημάτων βαρέου τύπου που θα κινούνται στο παράπλευρο οδικό δίκτυο του ΒΟΑΚ αλλά και στην ΠΕΟ Ηρακλείου – Αγίου Νικολάου από και προς τον χώρο του παλιού λατομείου μέσω του υφιστάμενου κόμβου Γουβών, μεταφέροντας τόνους υλικών για τη λειτουργία μονάδας ΑΕΚΚ, θα προκαλέσει αφενός μεν μεγάλο κυκλοφοριακό φόρτο, σε μία ήδη επιβαρυμένη κυκλοφοριακά περιοχή, αλλά και καταστροφή του οδοστρώματος, κίνδυνο για την ασφαλή χρήση του οδικού αυτού δικτύου από τα υπόλοιπα Ι.Χ. οχήματα και μεγάλη διασπορά σκόνης,
γ) πλησίον του χώρου όπου προβλέπεται να εγκατασταθεί η μονάδα υπάρχει μη οριοθετημένο ρέμα, ενώ ο Δήμος σχεδιάζει μελέτη για την κατασκευή φράγματος ανάσχεσης στην παρακείμενη λεκάνη του λατομείου, δ) ο χώρος έχει αρχαιολογικό και ιστορικό ενδιαφέρον και χρήζει ιδιαίτερης προστασίας, καθώς εκεί βρίσκονται τα απομεινάρια του ιστορικού σπηλαίου «Χοιρόσπηλιος», που, σύμφωνα με έγγραφα της Εφορείας Αρχαιοτήτων και Παλαιοανθρωπολογίας, αναφέρεται ως Νεολιθικό Σπήλαιο κατοίκησης, αλλά και ως μινωική κατοικία και χώρος λατρείας, που η χρήση του φτάνει έως τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Υπάρχει, επίσης, η εκτεταμένη αρχαία θέση «Σελί», με διαχρονική κατοίκηση στους μινωικούς χρόνους, άφθονη κεραμική κυρίως μινωικών χρόνων και με βυζαντινό οικισμό, οι δε εργασίες μίας μονάδας ΑΕΚΚ απειλεί με καταπλάκωση τα ερείπια του αρχαίου αυτού πολιτισμού, ε) επίσης, ο χώρος είναι χαρακτηρισμένος δασικός σε μεγάλο μέρος του και χρήζει ιδιαίτερης προστασίας, ενώ θα καταπλακωθούν και όσα δένδρα έχουν ήδη φυτευτεί στον χώρο του παλιού λατομείου, στα πλαίσια της ανάπλασης που είχε ξεκινήσει.