Στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην Κρήτη και στις πολιτικές που απαιτούνται ώστε το νησί να περάσει από την αποσπασματική αντιμετώπιση των συνεπειών στην πρόληψη, την προετοιμασία και την ανθεκτικότητα επικεντρώθηκε η ομιλία του Βουλευτή Ρεθύμνου και πρώην Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννη Κεφαλογιάννη, στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Κρητών.
Ο κ. Κεφαλογιάννης ήταν κεντρικός ομιλητής στην ενότητα «Κλιματική Κρίση και Περιβάλλον», με την οποία άνοιξαν οι εργασίες της Παρασκευής στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης, στα Χανιά. Το Συνέδριο διοργανώνεται από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Κρητών, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των οργανώσεων της κρητικής διασποράς από ολόκληρο τον κόσμο.
Κατά την ομιλία του, ο Βουλευτής Ρεθύμνου υπογράμμισε ότι η κλιματική κρίση δεν αποτελεί πλέον ένα ζήτημα που αφορά αποκλειστικά το περιβάλλον, καθώς επηρεάζει άμεσα την αγροτική παραγωγή, την επισιτιστική ασφάλεια, τον τουρισμό, τις κρίσιμες υποδομές, τη δημόσια υγεία, την ενεργειακή επάρκεια και τη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Όπως ανέφερε, η γεωγραφική θέση της Κρήτης, τα ιδιαίτερα κλιματικά χαρακτηριστικά της, η σημασία του πρωτογενούς τομέα, η διεθνής τουριστική της παρουσία και ο μοναδικός φυσικός της πλούτος την καθιστούν ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Ταυτόχρονα, όμως, της δίνουν τη δυνατότητα να αποτελέσει πεδίο ανάπτυξης και εφαρμογής σύγχρονων πολιτικών προσαρμογής και ανθεκτικότητας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διαχείριση των υδατικών πόρων, την οποία χαρακτήρισε ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για το μέλλον της Κρήτης. Η μείωση των βροχοπτώσεων, η μεγαλύτερη διάρκεια των περιόδων ξηρασίας, η αυξημένη ζήτηση από τη γεωργία, τον τουρισμό και τις αστικές περιοχές, καθώς και οι απώλειες στα υφιστάμενα δίκτυα, διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα που απαιτεί ενιαίο και μακροχρόνιο σχεδιασμό.
- “Το νερό ως δημόσιο αγαθό”
- “Η ματιά της επιστήμης. Από το βλαβερό στο χρήσιμο”
- Περιβάλλον, η φυσική μας πλατφόρμα”
- “Είμαστε ότι τρώμε”
- “Περιβάλλον, πολιτισμός και ευθύνη”
Τα παραπάνω “στρογγυλά τραπέζια” πραγματοποιήθηκαν στην πρωινή συνεδρία, όπου τονίστηκε πως η λειψυδρία δεν αποτελεί πλέον ένα μελλοντικό σενάριο, αλλά μια πρόκληση που απαιτεί άμεσο σχεδιασμό και αποτελεσματική διαχείριση.
«Στην Κρήτη είμαστε στο «hot spot» της κλιματικής κρίσης λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών», είπε ο καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής και Εφαρμοσμένης Γεωλογίας, Δρ Ευθύμης Λέκκας, αναλύοντας την κρισιμότητα της κλιματικής κρίσης με ιδιαίτερη έμφαση στην Κρήτη η οποία βρίσκεται σε μια ευάλωτη ζώνη μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής
«Βιώνουμε όλοι αυτό που λέγεται όχι κλιματική αλλαγή, αλλά κλιματική κρίση. Δηλαδή έχουμε να κάνουμε με θεαματικές αλλαγές στην ατμόσφαιρα και στα υδρομετεωρολογικά φαινόμενα. Αλλαγές οι οποίες φέρνουν σε δυσκολία όχι μόνο την ανάπτυξη, αλλά και τη διαβίωση σε έναν τόπο. Ειδικά εδώ στην Κρήτη είμαστε στο «hot spot» της κλιματικής κρίσης λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών. Οι πιο ωραίες περιοχές στον κόσμο, όπως είναι η Κρήτη, πλήττονται με ιδιαίτερη συχνότητα από την κλιματική κρίση», πρόσθεσε.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο μετεωρολόγος και αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Χανίων, Μιχάλης Λέκκας, ο οποίος υποστήριξε ότι το πρόβλημα της Κρήτης δεν είναι η έλλειψη νερού, αλλά ο τρόπος διαχείρισής του.
«Η Κρήτη διαθέτει 5,4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, εκ των οποίων περίπου 2 δισεκατομμύρια καταλήγουν στον υπόγειο υδροφορέα. Η ετήσια κατανάλωση ανέρχεται μόλις στα 372 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να λέμε ότι δεν έχουμε νερό;», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, προχώρησε σε μια χαρακτηριστική επισήμανση: «Το νερό θα είναι το νέο πετρέλαιο», υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία που θα αποκτήσει τα επόμενα χρόνια.
Από την πλευρά του, ο Ιωάννης Καρμπαδάκης στάθηκε στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και ειδικότερα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, επισημαίνοντας ότι η Μεσόγειος θερμαίνεται κατά περίπου 20% ταχύτερα σε σχέση με άλλες θαλάσσιες περιοχές του πλανήτη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσίασε, μέσα στα επόμενα 70 χρόνια η στάθμη της θάλασσας ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη και κατά ένα μέτρο, με σημαντικές επιπτώσεις στις παράκτιες περιοχές.
Στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην Κρήτη αναφέρθηκε και ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ιωάννης Μπουρμπάκης, ο οποίος σημείωσε ότι η μέση θερμοκρασία στο νησί έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,1 βαθμό Κελσίου τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που επηρεάζει τόσο τα υδάτινα αποθέματα όσο και το φυσικό περιβάλλον και την αγροτική παραγωγή.
Στην ενότητα με θέμα το περιβάλλον ως φυσική κληρονομιά, ο διευθυντής της εταιρείας πληροφορικής IT Comcept, Αλέξανδρος Χριστοδουλάκης, ανέπτυξε την ανάγκη μετάβασης από την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στην έννοια της «έξυπνης ανθεκτικότητας». Όπως τόνισε, η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη της Κρήτης καθιστά την προστασία των φυσικών πόρων στρατηγική προτεραιότητα για το μέλλον του νησιού.
Στον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην πολιτική προστασία αναφέρθηκε ο ιδρυτής της Phylax Artificial Intelligence, Γιώργος Ολοφσον, παρουσιάζοντας εφαρμογές που αναπτύσσει η εταιρεία του για την πρόβλεψη πυρκαγιών και πλημμυρικών φαινομένων, με στόχο την έγκαιρη πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.
Από την πλευρά του, ο βιολόγος και ερευνητής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Δρ Πέτρος Λυμπεράκης, στάθηκε στις προτεραιότητες της περιβαλλοντικής πολιτικής, επισημαίνοντας την ανάγκη ορθολογικής χωροθέτησης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μέσω καθορισμού ζωνών αποκλεισμού, αλλά και την εκκρεμότητα έκδοσης των απαραίτητων Προεδρικών Διαταγμάτων για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε και η θεματική ενότητα για τη διατροφή με τίτλο «Είμαστε ό,τι τρώμε», την οποία συντόνισε η Σοφία Μαλανδράκη.
Ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συλλόγου Χανίων, Μιχάλης Μπεμπλιδάκης, αναφέρθηκε στα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος, κάνοντας λόγο για τις ελληνοποιήσεις μελιού και το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Ο Δρ Μιχάλης Χουρδάκης προσέγγισε το θέμα από διαφορετική σκοπιά, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν είμαστε ό,τι τρώμε, αλλά ό,τι βρίσκουμε για να φάμε», δίνοντας έμφαση στις κοινωνικές και οικονομικές παραμέτρους που επηρεάζουν τις διατροφικές επιλογές.
Την ανάγκη ανάπτυξης ενός πρότυπου μοντέλου κυκλικής οικονομίας για τον αγροδιατροφικό τομέα της Κρήτης επισήμανε ο τεχνικός επιθεωρητής της EUROCERT, Μανώλης Λεράκης, προτείνοντας την πιλοτική εφαρμογή του στο νησί.
Οι παρεμβάσεις των επιστημόνων ανέδειξαν ότι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά και αναπτυξιακή και κοινωνική πρόκληση για την Κρήτη των επόμενων δεκαετιών.
Στην απογευματινή συνεδρία, ο πρώην Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών και καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Νίκος Χριστουδουλάκης στάθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Κρήτη, που βρίσκεται μπροστά σε ιστορικές ευκαιρίες ανάπτυξης και ευημερίας.
- “Σπόρος και καρπός”
- “Τοπική Αυτοδιοίκηση στην πράξη”
- “Η Περιφέρεια που ενώνει”
Αυτά ήταν τα “στρογγυλά τραπέζια” της απογευματινής συνεδρίας, κατά την οποία, στο β’ μέρος, οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στάθηκαν στον ιδιαίτερο ρόλο που μπορούν να παίξουν Δήμοι και Περιφέρεια με τις κοινότητες των αποδήμων Κρητών σε όλο τον κόσμο.