Σε κλείσιμο μιας εκκρεμότητας 16 ετών που αφορά στον νόμο Κατσέλη αναφέρθηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης από τη Βουλή όπου συζητείται το πολυνομοσχέδιο, παρουσιάζοντας παράλληλα τη ρύθμιση που φέρνει άμεση μείωση δόσεων για πάνω από 100.000 δανειολήπτες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έθεσε τον νόμο Κατσέλη στο κέντρο της ομιλίας του για το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση «κλείνει» μια ανοιχτή υπόθεση της κρίσης και δεν αφήνει, όπως είπε, «αδικίες να διαιωνίζονται».
Σύμφωνα με τον υπουργό, η παρέμβαση δεν περιορίζεται στη στενή εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Η κυβέρνηση επιλέγει την καθολική εφαρμογή της λύσης για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις, χωρίς νέα δικαστήρια, χωρίς νέες προσφυγές και χωρίς πρόσθετη ταλαιπωρία για τους δανειολήπτες.
Πρακτικά, περισσότεροι από 100.000 πολίτες που έχουν ενταχθεί σε ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη αναμένεται να δουν άμεση μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, όπως ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η δόση μπορεί να μειωθεί ακόμη και κατά περίπου 300 ευρώ τον μήνα, δίνοντας πραγματική ανάσα σε νοικοκυριά που παρέμειναν συνεπή στις υποχρεώσεις τους.
Η βασική αλλαγή αφορά τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί. Αυτά θα αναγνωρίζονται ως αποπληρωμή κεφαλαίου, με αποτέλεσμα να μειώνεται το υπόλοιπο της οφειλής και να περιορίζεται η διάρκεια αποπληρωμής. Με άλλα λόγια, η ρύθμιση δεν κοιτά μόνο τις μελλοντικές δόσεις, αλλά καλύπτει και το παρελθόν για όσους πλήρωσαν περισσότερα από όσα τελικά όφειλαν.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση δεν ήταν υποχρεωμένη να προχωρήσει σε αναδρομικότητα. Θα μπορούσε, όπως είπε, να περιοριστεί στην εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού από εδώ και πέρα. Ωστόσο, η επιλογή ήταν να υπάρξει ουσιαστική αποκατάσταση για όσους συνέχισαν να πληρώνουν όλα αυτά τα χρόνια, σε ένα πλαίσιο που είχε δημιουργήσει αβεβαιότητα, καθυστερήσεις και διαφορετικές ερμηνείες.
To κόστος της ρύθμισης
Το συνολικό κόστος της ρύθμισης ανέρχεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 500 εκατ. ευρώ αφορούν τη μελλοντική ελάφρυνση των δανειοληπτών και περίπου 200 εκατ. ευρώ την αναδρομική αποκατάσταση για ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί. Το βάρος δεν μετακυλίεται αποκλειστικά στο κράτος, καθώς θα το επωμιστούν οι τράπεζες και το σχήμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», ανάλογα με τα ποσά που έχει εισπράξει κάθε πλευρά.
Την ίδια ώρα, αποσαφηνίζεται ότι οι ρυθμίσεις που έχουν συναφθεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού δεν επηρεάζονται από τη νέα διάταξη. Οι όροι τους παραμένουν σταθεροί και τα επιτόκια δεν αλλάζουν, ώστε η παρέμβαση για τον νόμο Κατσέλη να μη δημιουργήσει νέα αβεβαιότητα σε άλλες ενεργές ρυθμίσεις.
Παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Στην ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνέδεσε τη ρύθμιση με το ευρύτερο μέτωπο του ιδιωτικού χρέους. Όπως ανέφερε, το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε στο 94,1% το 2024, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 121,4%, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στις ελληνικές τράπεζες έχουν υποχωρήσει κάτω από το 3%, από περίπου 40% του χαρτοφυλακίου δανείων το 2019.
Παράλληλα, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έχουν ήδη επιτευχθεί περισσότερες από 62.000 ρυθμίσεις, ύψους άνω των 19 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με το 2022, σύμφωνα με τον υπουργό, η αύξηση φτάνει το 700%. Με το νομοσχέδιο μειώνεται το όριο ένταξης στον εξωδικαστικό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας την πρόσβαση σε περίπου ένα εκατομμύριο πολίτες.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνεται η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 72 δόσεις, καθώς και η αύξηση του ακατάσχετου ορίου από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ. Ενισχύεται επίσης η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, με τον δανειολήπτη να αποκτά τη δυνατότητα να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, ρευστοποιώντας άλλα περιουσιακά στοιχεία για να πετύχει μεγαλύτερο κούρεμα και μικρότερες δόσεις.
Το πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στο διαθέσιμο εισόδημα. Θεσπίζεται οικονομική ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε παιδί, μέτρο που αφορά περίπου 975.000 οικογένειες και πάνω από 3,3 εκατομμύρια πολίτες. Παράλληλα, η μόνιμη ετήσια ενίσχυση προς τους συνταξιούχους αυξάνεται από τα 250 στα 300 ευρώ, με διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων, ώστε περίπου το 85% των συνταξιούχων να λαμβάνει την ενίσχυση.
Μέτρα για το στεγαστικό
Για το στεγαστικό, προβλέπεται διεύρυνση των κριτηρίων για την επιστροφή ενός ενοικίου κάθε χρόνο, με την κάλυψη του μέτρου να επεκτείνεται σε περίπου 887.000 νοικοκυριά. Ειδική μέριμνα προβλέπεται και για δημόσιους λειτουργούς που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους, σε περιοχές όπου το κόστος στέγασης έχει γίνει σημαντικό βάρος.
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στο επενδυτικό σκέλος του νομοσχεδίου, παρουσιάζοντας τις διατάξεις για τα εναλλακτικά επενδυτικά κεφάλαια ως βήμα για να προσελκύσει η Αθήνα διεθνή κεφάλαια, διαχειριστές και στελέχη υψηλής εξειδίκευσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν από 11% το 2019 σε περίπου 17%, ενώ οι εξαγωγές από περίπου 20% του ΑΕΠ έχουν ανέλθει στο 42%-43%.
Στο τελευταίο μέρος της ομιλίας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης στάθηκε στις διατάξεις για τον παράνομο τζόγο, αναφέροντας ότι σχεδόν 800.000 πολίτες συμμετείχαν το 2024 σε παράνομα τυχερά παίγνια. Το νομοσχέδιο προβλέπει νέα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου, ενίσχυση του ελεγκτικού μηχανισμού και αυστηρότερες κυρώσεις, ώστε η τεχνολογία να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο αντιμετώπισης της παρανομίας.