Ο χρυσός ολυμπιονίκης και μόνιμος κάτοικος του Ηρακλείου εδώ και χρόνια, Νίκος Κακλαμανάκης, νιώθει πλέον δικαιωμένος μετά τον ανηλεή «πόλεμο» στα Δικαστήρια για μια 6ετία από τη μέρα που μίλησε στη Βουλή για τα «σημεία και τέρατα» στον Αθλητισμό.
Κι αντί να προστατευθεί, βρέθηκε μόνος στη «θάλασσα» της Δικαιοσύνης, έχοντας να δαμάσει αυτή τη φορά «κύματα» που είναι περισσότερο εύκολα να σε καταπιούν από αυτά που αντιμετώπισε στην καριέρα του.
Μετά την ομιλία στη Βουλή, ο Κακλαμανάκης βρέθηκε υπόδικος αγωγών από την Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία και ύστερα από 6 χρόνια πέτυχε απόφαση στον Άρειο Πάγο ότι οι αναφορές του δεν ήταν δυσφημιστικές.
Ο ίδιος, μιλώντας στην εφημερίδα «Πατρίς» και στο Patris.gr για τη δικαίωση αυτή, αλλά και για την 6ετή «Οδύσσεια» που έζησε, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Φτάσε εκεί που δεν μπορείς! Σήμερα δεν μπορείς να πεις την αλήθεια στην εξουσία, και αυτός ήταν πιο δύσκολος αγώνας και από το ολυμπιακό μετάλλιο που έχω δώσει!
Ένας άνισος αγώνας απέναντι στο σύστημα που ξέρεις ότι έχεις δίκιο και ταυτόχρονα ξέρεις ότι δεν μπορείς να το κερδίσεις. Όμως, το πολεμάς και νικάς, και αυτό που συνέβη σε μένα και τη δικαστική περιπέτεια που έζησα με τελική δικαίωση είναι ένα παράδειγμα για τις επόμενες γενιές ότι το καλό μπορεί να νικήσει ενάντια στις πιθανότητες», ανέφερε εμφανώς συγκινημένος ο χρυσός μας ολυμπιονίκης, ο οποίος δεν έκρυψε και το παράπονό του ότι η ίδια η Πολιτεία τον κάλεσε να καταθέσει για την εξυγίανση του Αθλητισμού και, στο τέλος, τον άφησε βορρά στους καταγγελλόμενους, οι οποίοι, όπως ανέφερε ο κ. Κακλαμανάκης στην «Π», τον πήγαν στα Δικαστήρια και τα δικαστικά έξοδα τα πλήρωναν από τον εθνικό προϋπολογισμό.
Δηλαδή η Πολιτεία τού ζήτησε να κάνει αποκαλύψεις και μετά πλήρωνε τους διώκτες του, αντί να εφαρμόσει τον αθλητικό νόμο, είναι ό,τι σημειώνει ο κ. Κακλαμανάκης στην «Π».
«Η Πολιτεία, που με κάλεσε στη Βουλή να καταθέσω τη βιωματική εμπειρία μου, στο τέλος, δεν εφάρμοσε τον αθλητικό νόμο που προβλέπει κυρώσεις στην ΕΙΟ και χρηματοδότησε (προφανώς έμμεσα αφού δεν επέβαλε κυρώσεις και εξακολουθούσε να χρηματοδοτεί την ΕΙΟ) την αγωγή μου.
Η ΕΙΟ χρέωσε τα δικαστικά έξοδα στον προϋπολογισμό που της χορηγούσε το κράτος. Ποια είναι η ευθύνη της Πολιτείας; Θα έπρεπε να διωχθώ αν είχα πει ψέματα. Όχι, γιατί είπα την αλήθεια. Εφόσον έκανα το αυτονόητο για τις επόμενες γενιές, η Πολιτεία δεν μπορεί να αναλάβει την ευθύνη;
Αυτό που χρειαζόμαστε είναι λογοδοσία, διαφάνεια, αλήθεια, όχι τρομοκρατία όταν λες την αλήθεια περί δημοσίου συμφέροντος. Και να μην επιτρέπεται να διώκεται κάποιος επειδή λέει την αλήθεια», ανέφερε στην «Π» ο κ. Κακλαμανάκης.
Ο Κακλαμανάκης, αιτία του #metoo
Η επίμαχη ομιλία του στην επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων στη Βουλή το 2019 με πρόσκληση της γ.γ. Αθλητισμού για τα κακώς κείμενα του Αθλητισμού, με βαριές καταγγελίες για ατασθαλίες της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας (ΕΙΟ), αποτέλεσε την αρχή του #metoo, όταν η Σοφία Μπεκατώρου προχώρησε στις αρχές του 2021 στις πρώτες καταγγελίες.
Ωστόσο, ο Κακλαμανάκης είχε ήδη βρεθεί απολογούμενος για τις καταγγελίες του που περιγράφονταν σε έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, καθώς η Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία (ΕΙΟ) τού έκανε αγωγή, ζητώντας αποζημίωση 100.000 ευρώ. Και τελικά αφού έφτασε στο Ανώτατο Ελληνικό Δικαστήριο τον Άρειο Πάγο, ο Νίκος Κακλαμανάκης κέρδισε με την απόφαση 66/2026.
Ο χρυσός ολυμπιονίκης, Νίκος Κακλαμανάκης, είχε προσκληθεί και καταθέσει στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, προχωρώντας σε σοβαρές καταγγελίες για διαχρονική κατάχρηση εξουσίας, κακοδιαχείριση και συνθήκες «ομερτά» στην Ομοσπονδία Ιστιοπλοΐας.
Εξαιτίας των όσων κατέθεσε στη Βουλή, η τότε διοίκηση της ΕΟΙ στράφηκε νομικά εναντίον του, καταθέτοντας αγωγή με την οποία του ζητούσε αποζημίωση 100.000 ευρώ. (Σημειώνεται ότι το Δικαστήριο δικαίωσε πλήρως τον αθλητή).
Η κατάθεση του Κακλαμανάκη στη Βουλή αποτέλεσε το έναυσμα. Λίγο καιρό αργότερα, τον Ιανουάριο του 2021, η ολυμπιονίκης Σοφία Μπεκατώρου προχώρησε στη συγκλονιστική δημόσια καταγγελία για τη σεξουαλική κακοποίηση που είχε υποστεί το 1998 από παράγοντα της Ομοσπονδίας.
Η ίδια η Μπεκατώρου δήλωσε πως η προσπάθεια εξυγίανσης του αθλητισμού ξεκίνησε από τις καταγγελίες του Κακλαμανάκη στη Βουλή.
Οι δύο αθλητές ένωσαν τις δυνάμεις τους, καταθέτοντας κοινά υπομνήματα στις εισαγγελικές Αρχές και προτείνοντας μάρτυρες για την αποκάλυψη της αλήθειας. Τότε, ξεκίνησε και η δικαστική περιπέτεια του Κακλαμανάκη όταν η Διοίκηση της ΕΙΟ κατέθεσε αγωγή εναντίον του.
Το χρονικό
Το 2021, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας είχε εκδώσει πόρισμα επί των καταγγελιών του Κακλαμανάκη και, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Η Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία δεν τηρούσε βιβλία περιουσιακών στοιχείων, δεν καταχώριζε αναλυτικά τις συναλλαγές της και τις απέκρυπτε από τα ηλεκτρονικά ελεγκτικά συστήματα, δεν υπήρχε ανάλυση των αποδοχών των υπαλλήλων της, δεν τηρούσε εξοδολόγια και άλλα παραστατικά για τις μετακινήσεις των μελών αποστολών των εθνικών ομάδων…».
Μάλιστα, από το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας προέκυπταν 79 παρατυπίες και παρανομίες που εντόπισε πολύμηνος οικονομικός έλεγχος, μόνο για τα έτη 2018-2019 ανέφερε δημοσίευμα της εποχής στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ».
Το 2022, ο Κακλαμανάκης δικαιώνεται για όσα είπε στη Βουλή και έγραψε στο Facebook, για τα οποία του έκανε αγωγή η Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία, όμως, το 2023, στο Εφετείο, ανατρέπεται η απόφαση υπέρ της ΕΙΟ και ο Κακλαμανάκης βρίσκεται καταδικασμένος.
Προχωρά σε αίτηση αναίρεσης της απόφασης του Εφετείου στον Άρειο Πάγο και κερδίζει αναπέμποντας το Δικαστήριο την υπόθεση ξανά στο Εφετείο για εκδίκαση, κρίνοντας ότι το Εφετείο έσφαλε νομικά.
Οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι οι καταγγελίες του αθλητή για κακοδιαχείριση δεν έγιναν με σκοπό τη δυσφήμηση, αλλά εντάσσονταν στο πλαίσιο του δικαιολογημένου ενδιαφέροντός του για την εξυγίανση του αθλήματος.
Μετά και την απόφαση του Αρείου Πάγου, η πλευρά της Ελληνικής Ιστιοπλοΐκής Ομοσπονδίας έκανε λόγω για μερική δικαίωση, αφού η υπόθεση επιστρέφει να ξαναδικαστεί στο Εφετείο, δηλαδή ακυρώνεται και αναπέμπεται για επανεκδίκαση που θα βασίζεται όμως πάνω στο σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, που, σύμφωνα με τους δικηγόρους του Κακλαμανάκη, αποτελεί απόφαση – σταθμό για τις SLAPP αγωγές.
«Δίνω αγώνες 30 χρόνια στη στεριά»
Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, ο Νίκος Κακλαμανάκης σε γραπτή δήλωσή του ανέφερε τα εξής: «Στη ζωή μου έχω δώσει πολλούς αγώνες. Ο κόσμος γνωρίζει λίγους, αυτούς που κέρδισα στη θάλασσα. Είναι οι αγώνες που με έκαναν διάσημο αλλά και μου έδωσαν δύναμη για τους άλλους αγώνες: τους αγώνες που δίνω πάνω από 30 χρόνια στη στεριά και ο περισσότερος κόσμος τους αγνοεί.
Είναι όμως οι διαχρονικότεροι και σημαντικότεροι. Είναι οι αγώνες που τελικά θα αγγίξουν μεγαλύτερο κοινό από τα δύο ολυμπιακά μετάλλια και τα Παγκόσμια Πρωταθλήματα. Είναι οι αγώνες κατά της κατάχρησης εξουσίας, της διαφθοράς, του εκφοβισμού και της αναξιοκρατίας, οι οποίοι σήμερα δικαιώνονται από τον ανεξάρτητο πυλώνα της δικαστικής εξουσίας, τον Άρειο Πάγο.
Δεν μπορώ παρά να ξεχάσω όλες τις ταλαιπωρίες, τις αναλγησίες του συστήματος και τις κακοήθειες και να χαμογελάσω. Σήμερα ξεχειλίζω από ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, όπου ο κάθε άνθρωπος θα μπορεί ελεύθερα και άφοβα να εκφράζει την τεκμηριωμένη και αμερόληπτη άποψή του και να βάλει ενάντια σε όποια εκτροπή τον καταδυναστεύει. Υποδέχομαι την απόφαση με σεβασμό, ικανοποίηση αλλά και βαθιά αίσθηση ευθύνης».
«Ιστορική απόφαση»
Ωστόσο, οι νομικοί εκπρόσωποι του Νίκου Κακλαμανάκη, Έλλη Ρούσου και Νίκος Κωνσταντόπουλος, σε κοινή δήλωσή τους, ανέφεραν:
«Ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου κατά των SLAPP αγωγών και δικαίωση του πολυετούς αγώνα του ολυμπιονίκη Νίκου Κακλαμανάκη από τη δικαστική επίθεση της διοίκησης της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας εναντίον του.
Εκδόθηκε από τον Άρειο Πάγο, η 66/2026 απόφαση-σταθμός, με ιδιαίτερη βαρύτητα για τη διαμόρφωση της νομολογίας, ως προς την προστασία των δημοσιογράφων και, γενικότερα, όσων συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, από εκφοβιστικές αγωγές (slapp) εναντίον τους.
Η απόφαση αυτή αποτελεί την ηθική και νομική δικαίωση του Νίκου Κακλαμανάκη, ο οποίος δεν περιορίστηκε ποτέ στις κορυφαίες διακρίσεις της αθλητικής του πορείας.
Μετά το τέλος της αγωνιστικής του δράσης συνέχισε να υπηρετεί τον ελληνικό αθλητισμό, εμψυχώνοντας τη νέα γενιά να αγωνίζεται με αξίες και καταθέτοντας με θάρρος τη γνώμη του για ζητήματα που επηρεάζουν την αξιοπιστία του ερασιτεχνικού αθλητισμού και το μέλλον των νέων αθλητών.
Ο Νίκος Κακλαμανάκης είχε αναδείξει δημόσια στη Βουλή των Ελλήνων και στη σελίδα του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σοβαρές παθογένειες στη διοίκηση της ΕΙΟ, με ακλόνητα στοιχεία από τη βιωματική εμπειρία και γνώση του κατά τη μακρά αθλητική του πορεία.
Στο πλαίσιο πρακτικών εκφοβισμού και φίμωσης δημόσιου λόγου, η διοίκηση της ΕΙΟ άσκησε αγωγή (slapp) κατά του Νίκου Κακλαμανάκη, με αίτημα να υποχρεωθεί να καταβάλει 100.000 ευρώ στην ΕΙΟ, ισχυριζόμενοι ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις του δήθεν πρόσβαλαν το νομικό πρόσωπο της Ομοσπονδίας.
Κατά την έναρξη της δικαστικής διαμάχης, τη διοίκηση της Ομοσπονδίας συγκροτούσαν, μεταξύ άλλων, ο τότε πρόεδρος κ. Αντώνης Δημητρακόπουλος και αντιπρόεδρος η κυρία Νίκη Αναστασίου.
Κατά τη διάρκεια της δικαστικής διαδικασίας, η σύνθεση της διοίκησης μεταβλήθηκε και πρόεδρος ανέλαβε η κυρία Νίκη Αναστασίου και αντιπρόεδρος ο κ. Στέφανος Χανδακάς. Παρά τις αλλαγές προσώπων της διοίκησης, οι αθλητικοί παράγοντες της διοίκησης της ΕΙΟ συνέχισαν αδιαλείπτως να υποστηρίζουν την επίδικη SLAPP αγωγή καθ’ όλη τη διάρκεια της δικαστικής διαμάχης.
Η αγωγή της ΕΙΟ είχε απορριφθεί ήδη σε πρώτο βαθμό με την υπ’ αριθμ. 2796/2022 απόφαση του Πολ. Πρωτ. Αθηνών, το οποίο συγκροτήθηκε από την πρόεδρο κυρία Αγγελική Δαμασιώτου, τη δικαστή κυρία Δ. Αλαχούζου και τον εισηγητή δικαστή κ. Δημ. Ζάχο.
Αφού συνεκτίμησε το σύνολο των αποδεικτικών στοιχείων που προσκόμισε ο Νίκος Κακλαμανάκης, μεταξύ των οποίων και το δημοσιευμένο πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, στο οποίο καταγράφονταν σοβαρά παραπτώματα της αθλητικής και λοιπής νομοθεσίας κατά τη λειτουργία της Ομοσπονδίας, το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας, κρίνοντας ότι οι δημόσιες παρεμβάσεις του Ολυμπιονίκη δεν συνιστούσαν παράνομη προσβολή της ΕΙΟ, αλλά εντάσσονταν στο πλαίσιο δικαιολογημένου ενδιαφέροντος για την προστασία της νομιμότητας και του κύρους της Ομοσπονδίας.
Σε αντίθεση με την πρωτόδικη κρίση, το Εφετείο Αθηνών, με την 4785/2023 απόφασή του, που εκδόθηκε από την πρόεδρο κυρία Ευσεβία Λιακοπούλου, το δικαστή κ. Σπυρίδωνα Γεωργουλέα και τη δικαστή-εισηγήτρια κυρία Ελένη Γκορέζη, δέχθηκε την έφεση της Ομοσπονδίας και καταδίκασε τον Νίκο Κακλαμανάκη σε καταβολή αποζημίωσης 3.000 ευρώ για ηθική βλάβη του νομικού προσώπου της Ομοσπονδίας. Η απόφαση επικεντρώθηκε σε αποσπασματικές φράσεις από δημόσιες τοποθετήσεις του ολυμπιονίκη, χωρίς να αξιολογήσει τα περιστατικά που θεμελίωναν τις αξιολογικές κρίσεις του.
Ο Άρειος Πάγος, με την 66/2026 απόφασή του, έκανε δεκτή την αίτηση αναίρεσης του Νίκου Κακλαμανάκη, κρίνοντας ότι το Εφετείο εσφαλμένα δεν εφάρμοσε το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ περί ελευθερίας της έκφρασης, καθώς το Εφετείο θεώρησε ότι οι αξιολογικές κρίσεις του συνιστούσαν προσβολή του νομικού προσώπου της ΕΙΟ, χωρίς προηγουμένως να έχει εξετάσει εάν αυτές στηρίζονταν σε επαρκή πραγματική βάση.
Επίσης, έκρινε ο Άρειος Πάγος ότι το Εφετείο περιορίστηκε σε αποσπασματική αξιολόγηση μεμονωμένων φράσεων και λέξεων από τις δημόσιες τοποθετήσεις του ολυμπιονίκη, χωρίς να συνεκτιμήσει το συνολικό περιεχόμενό τους και την πραγματική βάση που στηρίζονταν, καταλήγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο εσφαλμένα να του αποδώσει ευθύνη για την πρόκληση ηθικής βλάβης στην ΕΙΟ.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου συνιστά σημαντική συμβολή στη νομολογία για την προστασία από πρακτικές SLAPP, δημοσιογράφων, δημοσίων προσώπων και κάθε προσώπου που συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο από δικαιολογημένο ενδιαφέρον και για ζητήματα δημοσίου συμφέροντος, εδραιώνοντας τις αρχές που έχει διαμορφώσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για τον θεμελιώδη ρόλο της ελευθερίας της έκφρασης σε μια δημοκρατική κοινωνία».