Κ. Λαγουδάκης: Το σχεδιαζόμενο λατομείο στον Μοχό αφαιρεί όλα τα σπλάχνα του βουνού, το «ξεκοιλιάζει»

Είναι το λιγότερο αυτοκτονικό να ζητείται η καταστροφή ενός μοναδικού οικοσυστήματος, ενός τόπου ιστορικής σημασίας για να κατασκευαστεί ένα λατομείο που θα επιφέρει σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στην τοπική κοινωνία, στη βιοποικιλότητα, στο έδαφος, στο νερό, στον αέρα, στο κλίμα και στο τοπίο, που στην περίπτωσή μας απειλούν άμεσα την ανθρώπινη, οικονομική, περιβαλλοντική και τουριστική ισορροπία της περιοχής μας.

Αντίστοιχα είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει περιθώριο να προχωρήσει ο σχεδιασμός αυτός με το εύρος των αντιδράσεων που γιγαντώνονται και δεν θα σταματήσουν μέχρι την αποτροπή του.

Αυτό τονίζει -μεταξύ άλλων- ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής των κατοίκων (που έχουν ξεσηκωθεί με αφορμή τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη χωροθέτηση λατομείου αδρανών υλικών στη θέση Φουσκιές της Δημοτικής Κοινότητας Μοχού-Σταλίδας), δικηγόρος και πρώην δήμαρχος Κώστας Λαγουδάκης, ένα εμβληματικό στέλεχος της Αυτοδιοίκησης με άσβεστη τη βαθιά αγάπη του για τον τόπο του.

Ο κ. Λαγουδάκης τονίζει ότι η ίδια η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αναγνωρίζει ότι η εξορυκτική δραστηριότητα αποτελεί μόνιμη μεταβολή της μορφολογίας, αφού αφαιρεί όλα τα σπλάχνα του βουνού, κυριολεκτικά το «ξεκοιλιάζει», που η μεταγενέστερη φυτοτεχνική αποκατάσταση μπορεί ενδεχομένως να περιορίσει την οπτική και οικολογική επίπτωση, αλλά δεν επαναφέρει το φυσικό ανάγλυφο στην προϋφιστάμενη κατάσταση.

Προκαλεί έντονη ηχητική όχληση, κραδασμούς και έκλυση σκόνης από τις εργασίες διάτρησης, γόμωσης, ανατίναξης και τη δευτερογενή θραύση των όγκων με υδραυλικές σφύρες, φόρτωση, μεταφορά και επεξεργασία σε κινητή μονάδα θραύσης και κοσκίνισης εντός του χώρου με την παραγωγή των απαιτούμενων κοκομετρικών κλασμάτων για σκυρόδεμα και οδοποιία, καθιστώντας αδύνατη την ήρεμη διαμονή των τουριστών στα παρακείμενα καταλύματα, αλλά και των μόνιμων κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.

Ειδικότερα, όπως εξηγεί ο κ. Λαγουδάκης, η παραγωγική διαδικασία προβλέπει εξόρυξη που περιλαμβάνει της εργασίες διάτρησης, γόμωσης, ανατίναξης και τη δευτερογενή θραύση των όγκων με υδραυλικές σφύρες, φόρτωση, μεταφορά και επεξεργασία σε κινητή μονάδα θραύσης και κοσκίνισης εντός του χώρου, με την παραγωγή των απαιτούμενων κοκομετρικών κλασμάτων για σκυρόδεμα και οδοποιία.

Εκτός από την επιφανειακή εκμετάλλευση στον συγκεκριμένο λατομικό χώρο, σε κάθετη μορφή κλίσης τουλάχιστον 75% θα λειτουργεί μονάδα παραγωγής αδρανών υλικών με κινητό εξοπλισμό. Η μονάδα παραγωγής θα περιλαμβάνει συγκρότημα τροφοδοσίας, συγκρότημα θραύσης και συγκρότημα κοσκίνισης.

Στο τέλος της παραγωγής θα παράγονται τα παρακάτω αδρανή υλικά: Πρόσπασμα, Αμμοχάλικο, Άμμος, Γαρμπίλι και Χαλίκι. Τα απολήψιμα αποθέματα εκτιμώνται σε 451.131,3 m3 ασβεστόλιθου και ο πραγματικός αξιοποιήσιμος όγκος ανέρχεται σε 338.348,5 m3 in situ υλικό, δηλαδή με βάση τον χρόνο διάρκειας ζωής της λειτουργίας του λατομείου για τις συγκεκριμένες ανάγκες -που υπολογίζεται σε τρία χρόνια-, το απολήψιμο υλικό υπολογίζεται σε 1.500 τόνους.

Όπως εξηγεί ο κ. Λαγουδάκης, οι εργασίες αυτές αλλοιώνουν δραματικά το φυσικό περιβάλλον και το τοπίο μιας περιοχής που απέχει 2,18 km από τον οικισμό Ποταμιές, 2,45 km από τον οικισμό Μοχός, 2,60 km από τον οικισμό Κουτουλουφάρι και 3,17 km από τον οικισμό Χερσονήσου και 2,00 km από τη Σταλίδα.

Σε αυτή την περιοχή, το προτεινόμενο λατομείο καταλαμβάνει συνολική έκταση περίπου 61,1 στρεμμάτων, εντός της οποίας προβλέπεται υπαίθρια εκμετάλλευση με τη μέθοδο των ανοιχτών διαδοχικών βαθμίδων ύψους 10-12 m (4 βαθμίδες με πλάτος 6 m εκάστη), σε επιφάνεια περίπου 29,4 στρ. Το κοίτασμα αφορά σε ασβεστόλιθο, κατάλληλο για παραγωγή αδρανών υλικών.

Κρίσιμη παράμετρο που διαπιστώνει ο κ. Λαγουδάκης είναι το γεγονός ότι ελλοχεύει άμεσος και σοβαρός κίνδυνος καταστροφικών πλημμυρών, καθώς η σχεδιαζόμενη θέση του δανειοθαλάμου γειτνιάζει άμεσα με το κρίσιμο υδρολογικό σημείο όπου ενώνονται τρία ρέματα σε ένα. Η συμβολή αυτή αποτελεί ήδη μια ζώνη εξαιρετικά υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση ακαριαίων πλημμυρών.

Αυτό θα προκαλέσει την άμεση έμφραξη της κοίτης του ενιαίου ρέματος, με αναπόφευκτο αποτέλεσμα την εκτεταμένη πλημμύρα των παρακείμενων τουριστικών υποδομών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο ανθρώπινες ζωές επισκεπτών και εργαζομένων, καθώς και περιουσίες πολλών εκατομμυρίων ευρώ.

Το σχεδιαζόμενο λατομείο, όπως τονίζει, βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 500 μ. από τον ΧΥΤΑ Χερσονήσου και συνεπώς η λειτουργία του λατομείου με δονήσεις και εκρήξεις θα έχει ιδιαίτερα δυσμενείς επιπτώσεις στη χρήση του, με διαταράξεις επί των στεγανώσεων διαφυγής ιδιαίτερα μολυσματικών ρύπων στους υπόγειους καρστικούς υδροφορείς και επικίνδυνων φαινομένων διατάραξης των σωληνώσεων βιοαερίου.

Μια τέτοια χρήση θα επιβαρύνει δραματικά το οδικό δίκτυο με τη συνεχή διέλευση βαρέων οχημάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο τροχαίων ατυχημάτων σε δρόμους που χρησιμοποιούνται καθημερινά από τουρίστες και εργαζόμενους.

Άλλη κρίσιμη παράμετρος είναι το γεγονός ότι σε απόσταση 3,5 χιλιομέτρων εντοπίζεται το φράγμα Αποσελέμη, υποδομή που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να διαταράσσεται από επαναλαμβανόμενες δονήσεις, που είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε αστοχία μιας καίριας υποδομής υδροδότησης των Δήμων Χερσονήσου, Ηρακλείου και Αγίου Νικολάου.