Ιδού η έγκριση για το παλιό λατομείο στις Γούρνες – Το “ναι” του ΓΕΕΘΑ… έπεισε το Υπουργείο, “όχι” λένε δήμαρχος και κάτοικοι

Την άμεση αντίδραση του Δήμου Χερσονήσου και των κατοίκων της περιοχής προκάλεσε η αποκάλυψη της εφημερίδας «Πατρίς» αναφορικά με τις αθόρυβες κινήσεις ιδιώτη, παρά τον σάλο του 2024, να εγκαταστήσει στο παλιό λατομείο Γουρνών κέντρο ΑΕΚΚ, δηλαδή κέντρο Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων, δηλαδή συγκέντρωσης μπαζών από όλο το Ηράκλειο.

Μάλιστα, όπως αποκάλυψε η «Π», έχει ήδη «τρέξει» τη διαδικασία, έχοντας αποσπάσει θετική απόφαση από το ΚΑΣ. Την ίδια ώρα, αίσθηση προκάλεσε και η δημοσιοποίηση της πληροφορίας ότι η ίδια εταιρεία διερευνά έκταση στον ΧΥΤΑ Χερσονήσου για να δημιουργήσει ένα νέο λατομείο, έχοντας ήδη λάβει και δείγματα, δηλαδή «καρότα» από το έδαφος!

Η εφημερίδα «Πατρίς» σήμερα φέρνει στο φως ακόμη πιο εκνευριστικά… στοιχεία για την κοινή λογική, αφού αποκαλύπτει ότι όχι μόνο το ΚΑΣ άναψε πράσινο φως, παρά το γεγονός ότι στο σημείο βρίσκεται το σπήλαιο Αμάχων της Σφαγής της Ανώπολης και έχει υποστεί σοβαρές καταστροφές, αλλά και το γεγονός ότι η ιδιωτική εταιρεία που τρέχει την επένδυση έχει αποσπάσει και αδειοδότηση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε) από το Υπουργείο Πολιτισμού!

Το πιο εντυπωσιακό και συνάμα εκνευριστικό όμως είναι το γεγονός ότι απέσπασε την άδεια με θετική γνωμοδότηση του ΓΕΕΘΑ και της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων Κρήτης χωρίς αυτοψία… (!), αλλά και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης την ώρα που όλες οι υπόλοιπες ήταν αρνητικές!

Δηλαδή, κατά της επένδυσης, έχουν γνωμοδοτήσει και αποφασίσει αρνητικά ο Δήμος Χερσονήσου (Δημοτικό Συμβούλιο), η Περιφέρεια Κρήτης (Επιτροπή Περιβάλλοντος και Περιφερειακό Συμβούλιο), η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας Σπηλαιολογίας συν την αντίδραση της τοπικής κοινωνίας που δεν θέλει να επαναχρησιμοποιηθεί το παλιό λατομείο στις Γούρνες λόγω βαριάς όχλησης!

Η άδεια του ΥΠΠΟ

Η «Π» φέρνει στο φως την αδειοδότηση της Μ.Π.Ε για την επανάχρηση του παλιού λατομείου Γουρνών ως ΑΕΚΚ από το Υπουργείο Πολιτισμού που εκδόθηκε στις 17 Φεβρουαρίου 2026 με Α.Π. 489811. Η έγκριση δόθηκε από τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων της Γενικής Διεύθυνσης Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ. Στην έγκριση της ΜΠΕ μπαίνουν όμως και τρεις όροι προς τον ιδιώτη επενδυτή, οι οποίοι είναι:

1. Η ανάπλαση του λατομικού χώρου να γίνει με πλήρη επαναφορά και αποκατάσταση του αρχικού αναγλύφου και η οργανωμένη εναπόθεση των υλικών να πραγματοποιηθεί μέχρι τη στέψη της ανώτερης βαθμίδας εκμετάλλευσης.
2. Να υποβληθεί φυτοτεχνική μελέτη αποκατάστασης των ενδημικών φυτών της περιοχής.
3. Στην περιοχή του σπηλαίου Χοιρόσπηλιος και σε απόσταση 50 μ. από τα ορατά κατάλοιπά του να μην πραγματοποιηθεί καμία επέμβαση επίχωσης. Στο πλαίσιο της αποκατάστασης του λατομικού χώρου να προβλεφθεί η δημιουργία οδών πρόσβασης προς το σπήλαιο.
4. Να υποβληθεί μελέτη ανάδειξης του σπηλαίου Χοιρόσπηλιος σε συνεργασία με την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας – Σπηλαιολογίας.
5. Να δημιουργηθεί οπτικός φραγμός με φυτεύσεις δέντρων υψηλής κόμης στην στέψη του, προκειμένου να μην δημιουργείται οπτική επαφή μεταξύ της μονάδας ΑΕΚΚ και της αρχαίας θέσης, στη θέση «Σελί».

Οποιαδήποτε παράβαση των όρων της παρούσας αίρει αυτομάτως τη χορηγηθείσα έγκριση.

Με το «ναι» του ΓΕΕΘΑ!

Και αναρωτιέται κάποιος πως είναι δυνατόν το ΚΑΣ να πέρασε ένα τέτοιο θέμα όταν αρμόδιες υπηρεσίες λένε «όχι». Αντιθέτως, έλαβε υπ’ όψιν όχι την Εφορεία Αρχαιοτήτων αλλά την τεχνική Υπηρεσία της Υπηρεσίας Νεοτέρων Μνημείων, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης που ακολούθησε τη γραμμή που έδωσε νωρίτερα το ΓΕΕΘΑ που δίνει έγκριση στην Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων χωρίς καν αυτοψία! Και αυτοψία δεν έκανε ούτε η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων, όμως γνωμοδότησε θετικά!

Είναι εντυπωσιακό ότι το ΓΕΕΘΑ και, συγκεκριμένα, ο Γ΄ Κλάδος, η Διεύθυνση Γ2 Υποδομής του τμήματος 4 (Προστασίας Περιβάλλοντος) ενέκρινε πρώτο, χωρίς αυτοψία, με απόφαση που εκδόθηκε στις 20-2-2024. Μετά ακολούθησαν οι υπόλοιποι!

«Όχι αυτά στην καρδιά του τουρισμού»

Η πρώτη αντίδραση μετά την αποκάλυψη της «Π» ήρθε από τον Δήμαρχο Χερσονήσου Ζαχαρία Δοξαστάκη, ο οποίος, σε επικοινωνία με την «Π», από το Βερολίνο όπου βρισκόταν μέχρι χθες για την τουριστική έκθεση ITB Berlin, έστειλε αρνητικό μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση για τις δύο βαριές χρήσεις που «πολιορκούν» τον Δήμο του, λέγοντας ότι το θέμα θα τεθεί τώρα στο Δημοτικό Συμβούλιο και πως λέει «όχι» και στο νέο λατομείο στον ΧΥΤΑ Χερσονήσου, αλλά και στην επανάχρηση ως ΑΕΚΚ στο παλιό λατομείο Γουρνών.

«Σε ό,τι αφορά στο λατομείο στην Ανώπολη για μας είναι κόκκινη γραμμή να επαναχρησιμοποιηθεί, γιατί δεν είναι μόνο η ιστορικότητα που υπάρχει, αλλά είναι και η κυκλοφοριακή φόρτιση και η πρόσβαση από μια και μόνο οδό για χιλιάδες φορτηγά. Σε συνάρτηση με το γεγονός ότι γύρω βρίσκονται οικοδομικοί συνεταιρισμοί, η επένδυση στη Βάση Γουρνών, σχολεία και καταλύματα λέμε «όχι», γιατί κάτι τέτοιο δε δικαιολογείται εκεί!

Για το λατομείο τώρα στον ΧΥΤΑ στη Χερσόνησο λέμε επίσης «όχι» και δεν θα επιτρέψουμε να γίνει στην καρδιά του τουρισμού. Εξάλλου, εκεί βρίσκεται σε εξέλιξη μονάδα ανάκτησης ανακύκλωσης ύψους 50 εκατ. ευρώ και λυματολάσπης και δεν προβλέπονται λατομικές ζώνες. Και τα δύο θέμα θα πάνε στο Δημοτικό Συμβούλιο Χερσονήσου άμεσα για δημόσια έκφραση, συζήτηση και τοποθέτηση», ανέφερε ο κ. Δοξαστάκης.

Ζητούν να δουν τον Αρχιεπίσκοπο!

Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι της περιοχής ζητούν πλέον συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης για το θέμα του λατομείου Γουρνών, καθώς η έκταση ανήκει στο Μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Ανώπολη και κατά πληροφορίες έχει μισθωθεί από το 2023.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ήδη ετοιμάζουν έγγραφο υπογεγραμμένο από φορείς που θα απευθύνεται σε κάθε αρμόδιο, ενώ χθες υπήρξαν κατά πληροφορίες και επαφές με τον Δήμο Χερσονήσου για κοινό μέτωπο στην αποτροπή της νέας χρήσης που ήδη έχει πάρει πράσινο φως. Μετά το δημοσίευμα της «Π», που επιβεβαίωσε τους φόβους που είχαν εδώ και καιρό, πληροφορίες αναφέρουν ότι σύντομα θα υπάρξει και νέα αντίδραση… Και, όπως γίνεται αντιληπτό, αυτό το έργο θα έχει και συνέχειες!

 

Ενστάσεις ότι το σπήλαιο θα καταστεί… τρύπα!

Ωστόσο, εκφράζονται ήδη ενστάσεις για τους όρους της έγκρισης, αφού θεωρείται από αρχαιολόγους του παραρτήματος Ελλήνων Αρχαιολόγων ότι δεν μπορεί να μπαίνει όρος ότι η εκμετάλλευση θα γίνεται με εναπόθεση μπαζών μέχρι την ανώτερη στέψη εκμετάλλευσης και όχι χαμηλότερα ή να φυτευτούν νέα δέντρα όταν έχουν ξεραθεί ήδη τα παλιά και επιπλέον να ζητάει οπτικό φραγμό από τον κείμενο αρχαιολογικό χώρο «Σελί» με φυτεύσεις, όταν τέτοια δέντρα αυτού του ύψους που χρειάζονται για να μην φαίνονται τα αρχαία δεν υπάρχουν! Επιπλέον, το Σπήλαιο δεν είναι κοίλο, γιατί, από την άλλη πλευρά, υπάρχει φαράγγι! Πώς θα γίνει αυτό;

Ο 3ος όρος όμως είναι εκείνος που προκαλεί αντιδράσεις, αφού ουσιαστικά κρύβει και κάτι άλλο! Πώς θα οριοθετηθεί το σπήλαιο. Συγκεκριμένα, ο 3ος όρος αναφέρει: «Στην περιοχή του σπηλαίου Χοιρόσπηλιος και σε απόσταση 50 μ. από τα ορατά κατάλοιπά του να μην πραγματοποιηθεί καμία επέμβαση επίχωσης.

Στο πλαίσιο της αποκατάστασης του λατομικού χώρου να προβλεφθεί η δημιουργία οδών πρόσβασης προς το σπήλαιο». Ποιο είναι το συμπέρασμα; Πως η βαριά χρήση θα γίνεται σε μόλις απόσταση 50 μέτρων η εναπόθεση μπαζών και να οριοθετηθεί δρόμος που θα οδηγεί στο σπήλαιο. Δηλαδή, το Σπήλαιο ουσιαστικά περιορίζεται σε μια… τρύπα, στην οποία θα οδηγείται κάποιος με έναν δρόμο!