Η πρωτοβουλία βρέθηκε στο επίκεντρο του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου «Smart Islands», οι εργασίες του οποίου ολοκληρώθηκαν την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου στη Γαύδο, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης, της ακαδημαϊκής κοινότητας, της αγοράς και της ελληνικής ομογένειας.
Πίσω από τη διοργάνωση βρίσκεται ο International Hellenic Association (IHA), ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα το Delaware των Ηνωμένων Πολιτειών και περίπου 4.000 μέλη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Και αυτή τη φορά το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στη διοργάνωση ενός ακόμη συνεδρίου.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας καταρτίστηκε ένας κατάλογος με τίτλο «24 Needs of Gavdos» – «24 ανάγκες της Γαύδου», στον οποίο έχουν συγκεντρωθεί συγκεκριμένες ανάγκες του ακριτικού νησιού.
Στόχος είναι αυτές να μπορούν να αναληφθούν και να καλυφθούν από κοινωφελή ιδρύματα, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, οργανισμούς, συλλόγους της ελληνικής διασποράς αλλά και μεμονωμένους πολίτες που επιθυμούν να στηρίξουν τη Γαύδο.
Η λογική είναι επομένως διαφορετική από μια γενική έκκληση οικονομικής ενίσχυσης: καταγράφονται συγκεκριμένες ανάγκες και αναζητούνται φορείς που μπορούν να προσφέρουν πρακτικές λύσεις.
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στις 22 και 23 Σεπτεμβρίου και έθεσε στο τραπέζι ορισμένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν η Γαύδος και συνολικά τα μικρά ακριτικά νησιά.
Μεταξύ αυτών είναι η ενεργειακή αυτονομία, η διαχείριση του νερού στα άνυδρα νησιά, η υγεία και η κοινωνική πρόνοια, η εκπαίδευση, η ψηφιακή μετάβαση, οι συγκοινωνίες και η προσβασιμότητα, ο βιώσιμος τουρισμός και η κλιματική ανθεκτικότητα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι το μοντέλο αυτό έχει ήδη δοκιμαστεί.
Το πρώτο συνέδριο «Smart Islands» πραγματοποιήθηκε στην Ψέριμο και, σύμφωνα με τον International Hellenic Association, η κινητοποίηση που ακολούθησε συνέβαλε στην ανακαίνιση και επαναλειτουργία του σχολείου του νησιού, το οποίο είχε παραμείνει κλειστό επί χρόνια. Σήμερα στο δημοτικό σχολείο φοιτούν οκτώ μαθητές.
Ακολούθησε το Καστελλόριζο το 2025 και πλέον η πρωτοβουλία έφθασε στη Γαύδο.
Η επιλογή του νησιού μόνο τυχαία δεν είναι. Η Γαύδος αποτελεί το νοτιότερο κατοικημένο άκρο της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αντιμετωπίζει στην πράξη όλα τα προβλήματα της ακραίας νησιωτικότητας.
Γι’ αυτό και ένας από τους βασικούς άξονες του φετινού συνεδρίου ήταν «Το όραμα για μια Γαύδο μετά από 10 χρόνια».
Το μεγάλο στοίχημα αρχίζει ουσιαστικά τώρα, μετά το τέλος του συνεδρίου: πόσες από τις 24 ανάγκες θα βρουν πραγματικούς υποστηρικτές και ποιες οργανώσεις της ελληνικής διασποράς θα αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις για τη Γαύδο.
Εφόσον το μοντέλο της Ψερίμου επαναληφθεί, η συμμετοχή της ομογένειας μπορεί να αφήσει πίσω της κάτι πολύ πιο χειροπιαστό από τα πρακτικά ενός διεθνούς συνεδρίου.