Το εθνικό τοπίο εφευρέσεων στην Ελλάδα για το 2025, όπως αποτυπώνεται από την ανάλυση τίτλων προστασίας που ανακτήθηκαν από τη διαδικτυακή υπηρεσία Espacenet του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, παρουσιάζει υψηλό βαθμό σύγκλισης με τις διεθνείς τεχνολογικές εξελίξεις και αναδεικνύει ένα ώριμο και ανταγωνιστικό προφίλ καινοτομίας.
Αυτό επισημαίνεται σε ανακοίνωση του Οργανισμού Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας όπου αναλύονται οι επιδόσεις των Τίτλων Προστασίας Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας που πραγματοποιήθηκε το 2025 στη χώρα μας και υπογραμμίζεται ότι σκιαγραφείται ένα εξαιρετικά δομημένο και ώριμο εθνικό οικοσύστημα καινοτομίας.
Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι συντελεστές του οικοσυστήματος καινοτομίας (φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις, Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα) αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο τη σημασία και τα οφέλη που απορρέουν από την προστασία της διανοητικής τους ιδιοκτησίας.
Το 2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.107 αιτήσεις, που αποτελούν νέο εθνικό ρεκόρ και συνιστούν τον βασικό προγνωστικό δείκτη του μελλοντικού χαρτοφυλακίου εφευρέσεων και της τεχνολογικής προοπτικής της χώρας.
Ποια είναι η χωρική χαρτογράφηση καινοτομίας στην Ελλάδα;
Η γεωγραφική κατανομή των εφευρέσεων αναδεικνύει 4 ισχυρούς κόμβους, με την Αττική και τη Θεσσαλονίκη να αποτελούν τους δύο μητροπολιτικούς πυλώνες, με εξειδίκευση σε:
* Υγεία, φαρμακευτική, καλλυντικά
* Διαγνωστικά και ψηφιακή υγεία
* Λειτουργικά τρόφιμα
* Βιοτεχνολογία
* Γεωργικά μηχανήματα
* ΤΝ και έξυπνα συστήματα.
Η Κρήτη, με ισχυρή τεχνογνωσία και κύριους φορείς το ΙΤΕ και το Πολυτεχνείο Κρήτης, προβάλλεται ως κόμβος προηγμένων τεχνολογιών σε:
* Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
* Περιβαλλοντική παρακολούθηση
* IoT και ψηφιακά δίδυμα
* Προηγμένα υλικά.
Η Πάτρα, με κύριο φορέα το Πανεπιστήμιο Πατρών, αποτελεί περιφερειακό κόμβο υψηλής τεχνολογίας, με εξειδίκευση σε πολυμερή, σύνθετα υλικά, χημικές διεργασίες, ενεργειακά συστήματα και διαγνωστικές τεχνολογίες. Η Θράκη, με επίκεντρο το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, κατοχυρώνει τεχνολογίες κατασκευών και αγροτικής επεξεργασίας.
Παράλληλα, αναδύονται μικρότερες βάσεις καινοτομίας σε Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία, κυρίως από ΜμΕ και μεμονωμένους εφευρέτες. Αντίθετα, τέλος, η νησιωτική Ελλάδα (πλην Κρήτης) εμφανίζει σημαντικό κενό στην παραγωγή τεχνολογικής καινοτομίας.
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις – Η δύναμη της εμπορευματοποίησης
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τον πυρήνα της τεχνολογικής παραγωγής που φτάνει στην αγορά, με σημαντικές εξαγωγικές δυνατότητες. Εμφανίζονται εξαιρετικά ενεργές σε:
* Καλλυντικά και τρόφιμα
* Εφαρμογές ΤΝ
* Βιομηχανικά συστήματα
* Παραγωγική και εφαρμοσμένη καινοτομία
Μεμονωμένοι εφευρέτες – Η δημιουργική δεξαμενή
Οι μεμονωμένοι εφευρέτες συμβάλλουν σε εξειδικευμένες μηχανολογικές, γεωργικές και ενεργειακές λύσεις, συχνά τροφοδοτώντας ΜμΕ ή περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας.
Πιο εξειδικευμένα, με την ανάλυση Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (ΔΕ) και Πιστοποιητικών Υποδειγμάτων Χρησιμότητας (ΠΥΧ) που δημοσιεύθηκαν στην Ελλάδα, σκιαγραφείται ένα εξαιρετικά δομημένο και ώριμο εθνικό οικοσύστημα καινοτομίας, με σπουδαία στρατηγικά συμπεράσματα για το 2025. Συγκεκριμένα,
✓ Ο τομέας Υγείας – Τροφίμων – Φαρμακευτικής αναδεικνύεται ως ο κυρίαρχος πυλώνας τεχνολογικής ανάπτυξης, υποστηριζόμενος από μια ισχυρή ακαδημαϊκή, ερευνητική και βιομηχανική βάση, η οποία συμβάλλει καθοριστικά στη δημιουργία νέας γνώσης και στην παραγωγή καινοτόμων προϊόντων.
✓ Ο πυλώνας της Πράσινης Ενέργειας και της Περιβαλλοντικής Τεχνολογίας αποτελεί τον δεύτερο ισχυρό άξονα καινοτομίας, σε πλήρη ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές για την πράσινη μετάβαση, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
✓ Η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι ψηφιακές τεχνολογίες καταγράφουν ταχεία και συστηματική ανάπτυξη, με ιδιαίτερη έμφαση στο διαδίκτυο των πραγμάτων (IoT), τα έξυπνα συστήματα και τις τεχνολογίες δεδομένων, ενισχύοντας τη μετάβαση της χώρας σε ένα μοντέλο καινοτομίας βασισμένο στην ψηφιακή μετασχηματιστική ικανότητα.
✓ Τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα λειτουργούν ως η θεμελιώδης ραχοκοκαλιά του εθνικού συστήματος καινοτομίας, ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αναδεικνύονται σε βασικούς φορείς εμπορευματοποίησης και εφαρμοσμένης καινοτομίας. Η συμπληρωματική αυτή σχέση ενισχύει τη διασύνδεση έρευνας-αγοράς και επιταχύνει τη μεταφορά τεχνολογίας.
Οι φορείς που οδηγούν την ελληνική καινοτομία
Πανεπιστήμια ερευνητικά ιδρύματα, η ραχοκοκαλιά της γνώσης
Τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα αποτελούν τον ισχυρότερο μοχλό παραγωγής τεχνολογίας. Πρωταγωνιστές σε δημοσιευμένα Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας είναι:
- Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)
- Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Πολυτεχνείο Κρήτης
- ΕΚΕΤΑ & ΕΚΠΑ
Ιδιαίτερη δραστηριότητα παρουσιάζει και ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός – ΔΗΜΗΤΡΑ, ενώ συχνά παρατηρούνται συνυποβολές με ΜμΕ, ενισχύοντας τη διασύνδεση έρευνας-αγοράς.