Ηχηρή παρέμβαση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Νομού Ηρακλείου, που ζητά να ανοίξει ο δημόσιος διάλογος στην πόλη με τον Δήμο Ηρακλείου, την Περιφέρεια Κρήτης, τον ΟΦΗ για τη χωροθέτηση του νέου γηπέδου του ΟΦΗ στου Κορώνη Μαγαρά και να εξεταστούν μια σειρά από κρίσιμες παραμέτρους πριν ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Όπως εξηγεί ο Σύλλογος, η δημιουργία νέου γηπέδου μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια πραγματική αναβάθμιση του Ηρακλείου, μόνο εφόσον ενταχθεί σε ένα ευρύτερο και τεκμηριωμένο σχέδιο για την πόλη. Η έννοια της «διπλής ανάπλασης» δεν μπορεί να αποτελεί από μόνη της πολεοδομική τεκμηρίωση της χωροθέτησης.
Οφείλει να συνοδεύεται από σαφές σχέδιο για τις χρήσεις γης, το ισοζύγιο κοινόχρηστων χώρων, την κυκλοφορία, τις μετακινήσεις και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Το ίδιο θέμα σχολιάζουν με δηλώσεις τους στην «Π» ο αντιπεριφερειάρχης Ν. Συριγωνάκης και ο αντιδήμαρχος Ν. Γιαλιτάκης.
Τι προβλέπει το πολεοδομικό υπόβαθρο στην περιοχή
Στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό διάγραμμα του ΦΕΚ 753/Δ/29.12.1989, που αφορά τμήματα των Πολεοδομικών Ενοτήτων 6 «Θέρισσος-Δειλινά» και 8 «Μασταμπάς-Κορώνη», τα Ο.Τ. 264 και 267 φέρουν την ένδειξη Κ.Χ. (κοινόχρηστος χώρος), ενώ το Ο.Τ. 263 φέρει την ένδειξη «Χώρος Αθλητικού Κέντρου».
Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης. Η ύπαρξη πρόβλεψης για χώρο αθλητικού κέντρου στο Ο.Τ. 263 δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας αθλητική εγκατάσταση, ούτε το σύνολο των αναγκαίων συνοδευτικών λειτουργιών της, μπορεί να χωροθετηθεί χωρίς συνολική πολεοδομική αξιολόγηση της περιοχής και των επιπτώσεών της.
Η ίδια η περιοχή έχει αναγνωρισμένη ανάγκη για κοινόχρηστους χώρους
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η ίδια η Δημοτική Αρχή έχει αναγνωρίσει θεσμικά και μελετητικά την έλλειψη οργανωμένων κοινόχρηστων χώρων στις περιοχές Μεσαμπελιών και Κορώνη Μαγαρά. Σε επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Ηρακλείου για τη βιοκλιματική αναβάθμιση 12 κοινόχρηστων χώρων, αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι στις συγκεκριμένες περιοχές υπάρχει «αυξημένη οικοδομική ανάπτυξη και μεγάλη έλλειψη διαμορφωμένων κοινόχρηστων χώρων».
Η συγκεκριμένη μελέτη αφορούσε συνολικά 12 κοινόχρηστους χώρους, συνολικής έκτασης 13.702,32 τ.μ., εκ των οποίων δύο βρίσκονται στην περιοχή του Κορώνη Μαγαρά.
Ο ίδιος ο Δήμος συνδέει τη δημιουργία και αναβάθμιση των χώρων αυτών με την αναζωογόνηση των γειτονιών, τη βελτίωση του μικροκλίματος, τη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
Ο δημόσιος χώρος δεν είναι «κενή» γη
Σε μια πόλη όπως το Ηράκλειο, όπου η πυκνή και διαρκώς εξελισσόμενη δόμηση έχει περιορίσει σημαντικά το απόθεμα ελεύθερων και οργανωμένων χώρων, που διαχρονικά χώροι πρασίνου είτε έχουν καταργηθεί είτε παραδοθεί σε οικοδομική δραστηριότητα, κάθε κοινόχρηστη έκταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη αξία.
Οι χώροι πρασίνου, αναψυχής, περιπάτου, άθλησης και κοινωνικής συνύπαρξης συμβάλλουν ουσιαστικά στην ποιότητα ζωής, στη βελτίωση του μικροκλίματος και στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ενώ παράλληλα αποτελούν ζήτημα κοινωνικής ισότητας, καθώς για μεγάλο μέρος των κατοίκων αποτελούν τον μοναδικό καθημερινά προσβάσιμο χώρο αναψυχής και κοινωνικής επαφής.
Για τον λόγο αυτό, η διαχείριση της δημόσιας γης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με όρους οικοδομικής ή οικονομικής αξιοποίησης. Κάθε μεταβολή της χρήσης της οφείλει να αξιολογείται με βάση τη συνολική επίδρασή της στην πόλη, στις γειτονιές και στις επόμενες γενιές, με προτεραιότητα τη διατήρηση και ενίσχυση του δημόσιου χώρου.
Ο δημόσιος χώρος δεν είναι αυτός που «περισσεύει» από την πόλη. Αντιθέτως, αποτελεί κοινό αγαθό με κοινωνική, περιβαλλοντική και πολεοδομική αξία, περιορισμένο και δύσκολα ανακτήσιμο.
Ένα γήπεδο είναι πολλά περισσότερα από τον αγωνιστικό χώρο
Η χωροθέτηση ενός σύγχρονου ποδοσφαιρικού γηπέδου δεν αφορά μόνο το κτήριο των κερκίδων και τον αγωνιστικό χώρο. Αφορά ένα σύνολο λειτουργιών και υποδομών μεγάλης κλίμακας: προσβάσεις πεζών και οχημάτων, χώρους στάθμευσης, δημόσια συγκοινωνία, προσβασιμότητα για ΑμεΑ, κυκλοφοριακή συνδεσιμότητα και πρόβλεψη κυκλοφοριακής μελέτης κατά τις ημέρες αγώνων, ασφάλεια και διαχείριση πλήθους, υποστηρικτικές και διοικητικές χρήσεις, δίκτυα κοινής ωφέλειας και γενικότερα τις επιπτώσεις μιας εγκατάστασης που λειτουργεί σε διαφορετική κλίμακα από εκείνη των καθημερινών χρήσεων της γειτονιάς.
Επομένως, η καταλληλότητα μιας τέτοιας χωροθέτησης δεν μπορεί να κρίνεται αποσπασματικά, μόνο από το αν υπάρχει ένας χαρακτηρισμένος αθλητικός χώρος. Απαιτείται συνολική αποτίμηση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής και του ισοζυγίου δημόσιου χώρου που δημιουργείται ή χάνεται.
Συνολικός σχεδιασμός
Η Δημοτική Αρχή έχει δημοσίως αναφέρει ότι η διαδικασία βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο και ότι εξετάζεται η υλοποίηση του εγχειρήματος μέσω μοντέλου «διπλής ανάπλασης». Ο ΣΑΝΗ θεωρεί ότι ακριβώς σε αυτό το στάδιο πρέπει να γίνει η ουσιαστική πολεοδομική συζήτηση, πριν από τη λήψη οριστικών αποφάσεων για τη χωροθέτηση και πριν η επιλογή καταστεί τετελεσμένο γεγονός.
Η δημιουργία νέου γηπέδου μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια πραγματική αναβάθμιση του Ηρακλείου, μόνο εφόσον ενταχθεί σε ένα ευρύτερο και τεκμηριωμένο σχέδιο για την πόλη. Η έννοια της «διπλής ανάπλασης» δεν μπορεί να αποτελεί από μόνη της πολεοδομική τεκμηρίωση της χωροθέτησης. Οφείλει να συνοδεύεται από σαφές σχέδιο για τις χρήσεις γης, το ισοζύγιο κοινόχρηστων χώρων, την κυκλοφορία, τις μετακινήσεις και τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις.
Η πρόταση του ΣΑΝΗ
Πιστεύουμε ότι ένα έργο τέτοιας σημασίας πρέπει να αντιμετωπιστεί με την αντίστοιχη πολεοδομική σοβαρότητα και να αποτελέσει μέρος ενός συνολικού σχεδιασμού για το μέλλον του Ηρακλείου.
Για τον λόγο αυτό, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων θεωρεί ότι πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η χωροθέτηση μιας εγκατάστασης τέτοιας κλίμακας στην περιαστική ζώνη, μέσω συνολικού χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, όπου μπορούν να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες εκτάσεις, οι υποστηρικτικές χρήσεις, οι αναγκαίες υποδομές κυκλοφορίας και στάθμευσης, η δημόσια συγκοινωνία και η ασφαλής πρόσβαση, χωρίς να αφαιρείται πολύτιμο απόθεμα κοινόχρηστου χώρου από τον ήδη επιβαρυμένο αστικό ιστό.
Το Ηράκλειο χρειάζεται ένα σύγχρονο γήπεδο. Χρειάζεται όμως και δημόσιο χώρο. Το ένα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αντίπαλο του άλλου. Η πρόκληση του πολεοδομικού σχεδιασμού είναι ακριβώς να βρεθεί η λύση που θα επιτρέψει στην πόλη να αποκτήσει μια σημαντική αθλητική υποδομή, χωρίς να υποθηκεύσει το πολύτιμο απόθεμα ελεύθερου και κοινόχρηστου χώρου που τόσο έχει ανάγκη.
Ν. Συριγωνάκης: «Η δημιουργία γηπέδου του ΟΦΗ είναι ένα οραματικό έργο»
Σε πρώτο επίπεδο είναι αυταπόδεικτο ότι ο ΟΦΗ θα πρέπει να αποκτήσει το δικό του γήπεδο, τονίζει με δηλώσεις του στην «Π» ο αντιπεριφερειάρχης Ν. Συριγωνάκης, ο οποίος σημειώνει ότι τα πολεδομικά ζητήματα που θα πρέπει να εξεταστούν είναι μια διαφορετική συζήτηση.
Στην πρόσφατη συνάντηση που έγινε για το μεγάλο αυτό θέμα, υπήρξε μια ταύτιση απόψεων σε σχέση με τον χώρο αξιολογώντας ότι ενδείκνυται, καθώς βρίσκεται σε αστικό χώρο, με πολεοδομική χρήση συμβατή για τη δημιουργία γηπέδου και έκταση ικανή για να καλύψει όλο το εύρος των συμπληρωματικών λειτουργιών που θα πρέπει να διασφαλιστούν. Ασφαλώς εκκρεμούν οργανωτικά και άλλα κρίσιμα ζητήματα, όπως οι απαλλοτριώσεις που θα πρέπει να εξεταστούν με προσοχή και σχολαστικότητα σε κάθε βήμα.
Ν. Γιαλιτάκης: «Με μεγάλη χαρά ξεκινάμε μια καθαρή ανοικτή συζήτηση και με τους επιστημονικούς φορείς»
«Από τις πρώτες συζητήσεις που έχουν ξεκινήσει για τη χωροθέτηση του νέου γηπέδου του ΟΦΗ, στην περιοχή Κορώνη Μαγαρά, από όλες τις πλευρές και φυσικά από τη Δημοτική Αρχή έχει καταστεί σαφές ότι δε μιλάμε για μια αθλητική εγκατάσταση η οποία θα έρθει να “φυτευτεί” σε ένα οικοδομικό τετράγωνο, αλλά για μια σύγχρονη αθλητική εγκατάσταση που μαζί με τα συνοδά έργα θα αποτελέσει ένα νέο αναπτυξιακό κεφάλαιο για την περιοχή του Κορώνη Μαγαρά και ευρύτερα.
Προφανώς σε μια σύγχρονη αθλητική εγκατάσταση και στη μελέτη της, εξ αρχής διασφαλίζονται όλα τα συνοδά έργα, τα οποία όχι απλά δεν θα επιβαρύνουν την περιοχή, αλλά θα συμβάλουν στη βιώσιμη κινητικότητα, αφού ο στόχος είναι όλες οι παρεμβάσεις να γίνουν με βιοκλιματικό τρόπο.
Οι κοινόχρηστοι χώροι που βρίσκονται εκατέρωθεν του οικοδομικού τετραγώνου στο οποίο θα μελετηθεί το γήπεδο, προφανώς παραμένουν ως κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου, αλλά ακόμα και η εγκατάσταση και τα συνοδά έργα θα έχουν πολλούς ελεύθερους χώρους ευρείας επίσκεψης από το κοινό. Εξ άλλου αυτό το οποίο έχει επισημανθεί ακόμα και από τον ΟΦΗ είναι ότι δεν επιθυμούμε ένα αποστειρωμένο γήπεδο που θα λειτουργεί απλά μια με δύο φορές στις 15 μέρες, αλλά θα είναι ένας πόλος έλξης πολλαπλών δραστηριοτήτων των Ηρακλειωτών για όλες τις μέρες της εβδομάδας.
Με μεγάλη χαρά ξεκινάμε μια καθαρή ανοικτή συζήτηση και με τους επιστημονικούς φορείς, έτσι ώστε η εγκατάσταση αυτή να αποτελέσει ένα νέο αναπτυξιακό πόλο που θα αναβαθμίσει συνολικά την ευρύτερη περιοχή».