Κάτω από τις αγκαθωτές φυλλωσιές φραγκοσυκιών στο Πενταμόδι, είχε καλυφθεί εδώ και δεκαετίες ένα σπουδαίο μνημείο που συνδέεται άρρηκτα με τη συγκλονιστική ιστορία ενός Βενετού εμπόρου του 15ου αιώνα, που με αφορμή ένα καταστροφικό του ναυάγιο, έγινε γνωστή στον ευρωπαϊκό νότο η τεχνική της επεξεργασίας του παστού μπακαλιάρου την οποία ο ίδιος διδάχτηκε στη Νορβηγία.
Το μνημείο αφορά σε μια κρήνη που φέρει το οικόσημο του Pietro Querini, ενός Βενετού φεουδάρχη που κατείχε στο Τέμενος και τις Δαφνές μεγάλες εκτάσεις γης με αμπελώνες που παρήγαν κυρίως το γλυκό κρασί που έμεινε γνωστό με την ονομασία Μαλβαζία.
Η περίφημη κρήνη που φέρει το οικόσημο του βενετού εμπόρου, αποτελεί κομβικό σταθμού της Via Querinissima που δεν είναι άλλο από μέρος της συναρπαστικής πολιτιστικής διαδρομής στην οποία χάραξε το ανήσυχο πνεύμα του Querini, και έχει πιστοποιηθεί από Συμβούλιο της Ευρώπης.
Έτσι η Κρήτη και συγκεκριμένα το Πενταμόδι, οι Δαφνές και το Ηράκλειο, αποτελούν τμήμα του νήματος -της αναγνωρισμένης από το Συμβούλιο της Ευρώπης- πολιτιστικής διαδρομής που άνοιξε μέσα από τα επικά ταξίδια του ο Βενετός έμπορος στα οποία περιλαμβάνεται η Ιταλία η Νορβηγία, η Αγγλία, η Ελβετία η Αυστρία.
Ο γνωστός αρχιτέκτονας Ηρακλής Πυργιανάκης είναι ο εκπρόσωπος της χώρας μας στην επιστημονική επιτροπή του Οργανισμού που έχει συγκροτηθεί για να αναδείξει την παρακαταθήκη που άφησαν τα μεγάλα ταξίδια του Pietro Querini για τα οποία ο ίδιος, έγραψε τρία βιβλία που αποτελούν το καταστάλαγμα της γνώσης και της εμπειρίας που άφησαν πίσω τους οι εμπορικοί δρόμοι που άνοιξε. Ο κ. Πυργιανάκης έχει επωμιστεί το συντονισμό μιας μεγάλης προσπάθειας για την ανάδειξη της κρήνης που φέρει το οικόσημο της οικογένειας του Pietro Querini που αποτελεί κορυφαίο σταθμό της πολιτιστικής διαδρομής του ανήσυχου Βενετού εμπόρου για τον οποίο βρέθηκε στην Κρήτη τηλεοπτικό συνεργείο της νορβηγικής τηλεόρασης.
Έτσι τις τελευταίες μέρες έγινε ένας πραγματικός αγώνας δρόμου για τον καθαρισμό της κρήνης που κυριολεκτικά ήταν χαμένη ανάμεσα σε φραγκοσυκιές, τις οποίες ανέλαβε να απομακρύνει ο πρόεδρος της κοινότητας Πενταμοδίου Γιάννης Γιαμνιαδάκης, με την οικονομική βοήθεια του προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Γιάννη Καρατζανάκη και του γιατρού Ν.Κονταράκη. Ο κ. Πυργιαννάκης υπογραμμίζει την ανάγκη ανάδειξης του μνημείου για το οποίο ο μηχανικός Γιώργος Γαραζανάκης, έχει ετοιμάσει σχετική μελέτη την οποία έχει καταθέσει στην αρχαιολογία με την προοπτική η κρήνη που σήμερα βρίσκεται κάτω από το ύψος του δρόμου να αποκτήσει τη θέση που της αναλογεί ως τοπόσημο μιας σπουδαίας πολιτιστικής διαδρομής που πρόκειται να ανατροφοδοτήσει ένα ζωντανό διάλογο στο πεδίο του πολιτισμού του εμπορίου του τουρισμού… ανάμεσα στις χώρες που αποτέλεσαν σταθμό των ταξιδιών του Pietro Querini.
‘Όπως εξηγεί ο κ. Πυργιανάκης ο Pietro Querini με αφετηρία το Χάνδακα άνοιξε ένα θαλάσσιο ταξίδι με εμπορικούς σκοπούς με το πλοίο του φορτωμένο κυρίως με κρασί Μαλβαζία και προορισμό τις Φλάνδρες. Ωστόσο, μετά από καταιγίδες το πλοίο του ναυάγησε κοντά στα απομακρυσμένα νησιά Lofoten της Νορβηγίας. Μετά από μήνες επιβίωσης σε αντίξοες συνθήκες, ο Querini και οι λιγοστοί επιζώντες του πληρώματός του διασώθηκαν από τους ντόπιους.
Στη διάρκεια της παραμονής του εκεί, ο Querini γνώρισε την τεχνική του παστού μπακαλιάρου, που τον εντυπωσίασε τόσο για την αντοχή του όσο και για τη θρεπτική του αξία. Όταν επέστρεψε στη Βενετία, εισήγαγε τον παστό και τον αποξηραμένο μπακαλιάρο στη βενετσιάνικη κουζίνα.
Από τη Βενετία, το προϊόν αυτό διαδόθηκε γρήγορα στις υπόλοιπες περιοχές της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, η οποία αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στο ταξίδι της επιστροφής του Querini.