Μετρά αντίστροφα ο χρόνος για την ανάρτηση των ψηφιακών χαρτών στους οποίους αποτυπώνεται η μείωση των ορίων των οικισμών και για την οποία θα μπορούν να καταθέσουν τις ενστάσεις τους χιλιάδες συμπολίτες μας που βλέπουν την ακίνητη περιουσία τους να «καίγεται», καθώς δεν θα μπορούν να χτίσουν. Οι ψηφιακοί χάρτες θα αναρτηθούν στη νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα που αναμένεται να είναι έτοιμη μέσα στο πρώτο τρίμηνο της επόμενης χρονιάς, όπου και θα γίνεται η υποβολή ενστάσεων των ιδιοκτητών ακινήτων σε οικισμούς.
Η ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας αναμένεται να σηματοδοτήσει μπαράζ ενστάσεων από τους ιδιοκτήτες ακινήτων στους 12.800 οικισμούς της χώρας που συρρικνώνονται, με αποτέλεσμα χιλιάδες οικόπεδα να μετατρέπονται σε χωράφια και η αξία τους να «τινάζεται στον αέρα».
Η νέα πλατφόρμα αναμένεται να περιλαμβάνει αναλυτικές τεχνικές και λειτουργικές προδιαγραφές για ένα σύστημα ανάρτησης των χαρτών με τα νέα όρια των οικισμών, το οποίο θα δέχεται ψηφιακές ενστάσεις με συγκεκριμένη τεχνική και γεωχωρική τεκμηρίωση.
Θα συνδέει κάθε υπόθεση με συγκεκριμένο ακίνητο ή τμήμα οικισμού, θα υποστηρίζει την τεχνική επεξεργασία και θα παρακολουθεί τη γνωμοδοτική διαδικασία. Υπάρχει πρόβλεψη οργανωμένης καταχώρισης των δεδομένων που θα προκύπτουν από την επεξεργασία των αντιρρήσεων και την εξαγωγή τους σε κατάλληλες ψηφιακές μορφές, ώστε τα αποτελέσματα των ενστάσεων να ενσωματωθούν στα επόμενα βήματα μέχρι την τελική διαμόρφωση των τελικών ορίων οικισμών και τη θεσμοθέτησή τους με Προεδρικά Διατάγματα.
Η νέα ψηφιακή υπηρεσία θα αποτελεί ένα ενιαίο περιβάλλον ενημέρωσης, εντοπισμού ακινήτων, κατάθεσης αντιρρήσεων και παρακολούθησης της διοικητικής τους επεξεργασίας. Οι βασικές λειτουργίες που προβλέπει είναι η δημόσια ανάρτηση των προτεινόμενων ορίων, η γεωχωρική απεικόνιση σε διαδραστικό χάρτη WebGIS, η ηλεκτρονική υποβολή ενστάσεων, η καταχώριση έντυπων αντιρρήσεων από τους Δήμους και η δημιουργία ενιαίου μητρώου.
Στην ίδια ψηφιακή υποδομή θα μπορούν να εργάζονται, με διακριτά δικαιώματα πρόσβασης, οι ενδιαφερόμενοι πολίτες, οι αρμόδιοι δημοτικοί υπάλληλοι, οι μελετητές και οι υπηρεσίες του ΥΠΕΝ. Όλες οι ενστάσεις θα συγκεντρώνονται στο ίδιο ψηφιακό μητρώο, ανεξάρτητα από το αν υποβλήθηκαν ηλεκτρονικά ή μέσω δημοτικού πρωτοκόλλου -όπως προβλέπεται- ξεχωριστή διαδικασία για πολίτες που δεν έχουν δυνατότητες ψηφιακής πρόσβασης.
Η 30ήμερη προθεσμία είναι ένα από τα κρισιμότερα σημεία της νέας διαδικασίας. Δίδεται περιθώριο 30 ημερών για την υποβολή ενστάσεων και 30 ημερών για την εξέτασή της. Προβλέπεται ότι θα υπάρχει ένας μηχανισμός, που θα παρακολουθεί την ημερομηνία έναρξης και λήξης της ανάρτησης για κάθε οικισμό και θα εφαρμόζει τους αντίστοιχους χρονικούς περιορισμούς στην υποβολή των ενστάσεων.
Δηλαδή, η υποβολή της ένστασης συνδέεται με τον συγκεκριμένο κύκλο ανάρτησης του κάθε οικισμού του. Ιδιαίτερη σημασία έχει η τεχνική πρόβλεψη για αυτοματοποιημένο κλείδωμα της διαδικασίας μετά τη λήξη του διαστήματος υποβολής. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες δεν πρέπει να περιμένουν τις τελευταίες ημέρες για την αναζήτηση των δικαιολογητικών, τη σύνταξη τοπογραφικού ή την προετοιμασία τεχνικής έκθεσης.
Τεχνητή Νοημοσύνη θα ελέγχει την πληρότητα των ψηφιακών ενστάσεων
Στις προδιαγραφές της νέας πλατφόρμας προβλέπεται η αξιοποίηση μηχανισμού Τεχνητής Νοημοσύνης ή προηγμένης ανάλυσης δεδομένων για τον αυτοματοποιημένο προέλεγχο αποκλειστικά της πληρότητας του ηλεκτρονικού φακέλου.
Ο μηχανισμός θα μπορεί να εντοπίζει ελλείψεις στα υποχρεωτικά πεδία, λανθασμένη δομή ΚΑΕΚ, προβλήματα στα συνημμένα δικαιολογητικά και τεχνικές ασυμβατότητες στη γεωγραφική αποτύπωση. Θα μπορεί ακόμη να εντοπίζει ομοειδείς ενστάσεις και να τις ομαδοποιεί ανά οικισμό, περιοχή ή τμήμα ορίου. Έτσι, εάν δεκάδες ιδιοκτήτες αμφισβητούν την ίδια χάραξη, το σύστημα θα μπορεί να υποστηρίξει την ομαδοποίηση των υποθέσεων.
Η διακήρυξη, ωστόσο, διευκρινίζει ότι ο αυτοματοποιημένος προέλεγχος δεν έχει αποφασιστική αρμοδιότητα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αποφαίνεται εάν ένα ακίνητο είναι οικοδομήσιμο ή εάν μία ένσταση είναι νομικά βάσιμη.
Ηρακλής Πυργιαννάκης: Μεγάλη προσοχή στην τεκμηρίωση των ενστάσεων
Μόλις προχθές το Υπουργείο έστειλε μια εγκύκλιο σχετικά με τη διαδικασία για την οριστική επανοριοθέτηση των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων. Σε αυτή προβλέπεται ότι η όλη διαδικασία θα ολοκληρωθεί μετά από 27 μήνες. Συγκεκριμένα, μέχρι τις 27 Μαρτίου, το Υπουργείο θα αναθέσει σε ειδική εταιρεία την ανάρτηση στο διαδίκτυο όλων των σχετικών χαρτών για να ενημερωθούν οι Δήμοι και οι πολίτες.
Στη διαδικασία αυτή, εκτός από τους πολίτες που μπορούν να υποβάλουν ενστάσεις, προβλέπεται και η γνωμοδότηση των Δημοτικών Συμβουλίων που δεν είναι δεσμευτικές για το Υπουργείο. Ο κάθε πολίτης θα πρέπει όταν γίνει ανάρτηση να αναζητήσει το οικόπεδό του και να δει τι προβλέπεται από τη μελέτη.
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι δεν αρκεί να κάνει ένσταση ότι το ακίνητό του ήταν εντός οικισμού και έγινε εκτός οικισμού ή ότι απομειούται η αξία του, αλλά θα πρέπει να τεκμηριώνει την ένστασή του με βάση το ΠΔ 194/25 και τον νόμο 5215 αρ. 63 του Ιουλίου 25 και να υποβάλει μαζί με μια πληθώρα δικαιολογητικών, όπως τοπογραφικά ΚΑΕΚ Κτηματολογίου, συμβόλαια, και να τεκμηριώνει γιατί πρέπει να αλλάξουν τα όρια.
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή η σύνταξη των ενστάσεων, διότι για παράδειγμα κάποιοι μελετητές των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων για οικισμούς κάτω των 700 κατοίκων χαρακτηρίζουν ζώνες εντός οικισμού ΖΑΟ (Ζώνη Ανάπτυξης Οικισμού) που αυτές οι ζώνες έχουν ελάχιστο όριο τα 500 τ.μ. και ελάχιστο πρόσωπο τα 10 μ. σε αναγνωρισμένο δρόμο. Αν κρίνουμε, όμως, ότι η μεγάλη πλειοψηφία των οικισμών είχαν ελάχιστο όριο τα 300 τ.μ., καταλαβαίνετε ότι είναι μη άρτια και μη οικοδομήσιμα, άρα και σε αυτά θα πρέπει να υποβληθούν ενστάσεις.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τους οικισμούς άνω των 700 κατοίκων, εκεί που προβλέπονται περιοχές ΠΕΧ (Περιοχή Ειδικής Χρήσης) που θα έχουν ελάχιστο εμβαδόν 2 χιλ. τ.μ. και 15 μ. πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο. Εάν φανταστούμε ότι τα πιο πολλά οικόπεδα με την παλιά οριοθέτηση είχαν ελάχιστο εμβαδό 300-1.000 τ.μ., αυτόματα και αυτά τα οικόπεδα είναι μη άρτια και οικοδομήσιμα, αφού δεν θα έχουν το ελάχιστο εμβαδόν των 2 χιλ.
Άρα, θα πρέπει όλοι οι ιδιοκτήτες, που θίγονται από αυτή τη μείωση των ορίων, να συνεργαστούν με τον μηχανικό τους και να υποβάλουν τεκμηριωμένες ενστάσεις. Η οδηγία του Υπουργείου προβλέπει ότι οι αναρτήσεις θα αρχίσουν από τον Μάρτιο του 2027 για όλη την Ελλάδα, και μετά από 27 μήνες από σήμερα θα εκδοθούν τα νέα Προεδρικά Διατάγματα.