Μια οραματική πρόταση που μπορεί να «αναστήσει» τον οικιστικό πυρήνα της συνοικίας της Αγίας Τριάδας καταθέτει ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος της περιοχής, που ζητά ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα, στα πρότυπα του «Εξοικονομώ», για τον ιστορικό θύλακα της παλιάς πόλης.
Ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να επιδοτήσει την ανακαίνιση περίπου 500 παλιών κατοικιών, με προϋπόθεση τα ακίνητα να χρησιμοποιηθούν για μακροχρόνια μίσθωση ή για ιδιοκατοίκηση. Πρόκειται για μια πρόταση με πολλαπλά οφέλη που μπορεί να αποτελέσει απάντηση στη «μονοκαλλιέργεια» του Airbnb, που έχει σαν αποτέλεσμα να αλλάζουν χέρια ιδιοκτησίες ανθρώπων που δεν μπορούν να συντηρήσουν τα σπίτια τους και την ίδια ώρα να αλλάζει η χρήση και ο χαρακτήρας μιας ιστορικής συνοικίας.
Παράλληλα, ο Σύλλογος θεωρεί ότι με την πρότασή του δίδεται διέξοδος στο οξύ πρόβλημα της έλλειψης στέγης, καθώς και ότι αυξάνεται το απόθεμα των διαθέσιμων κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους.
Όπως προκύπτει σήμερα, η Αγία Τριάδα βρίσκεται σε στενό επενδυτικό κλοιό, καθώς κλιμακώνεται το επενδυτικό ενδιαφέρον για την αγορά και ανακαίνιση παλαιών κατοικιών, οι οποίες αξιοποιούνται για τις ανάγκες της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Το ένα μετά το άλλο τα εγκαταλελειμμένα σπίτια του σπουδαίου αυτού τμήματος του αστικού πυρήνα της παλιάς πόλης, μετά από την αποκατάστασή τους, αξιοποιούνται μέσα από την πλατφόρμα της βραχυχρόνιας μίσθωσης και έτσι σταδιακά αλλάζει η χρήση και ο χαρακτήρας ενός σπουδαίου τμήματος του ιστορικού κέντρου του Ηρακλείου, από όπου εκτοπίζονται οι κάτοικοι μέσα από την απόλυτη κυριαρχία του Airbnb. Το θέμα απασχολεί έντονα τον Περιβαλλοντικό Σύλλογο Αγίας Τριάδας που αναδεικνύει έντονα το κρίσιμο ερώτημα σε σχέση με το τι είδους εξέλιξη θέλουμε στην περιοχή, όπου η τουριστική εκμετάλλευση των ακινήτων τείνει να γίνει «μονοκαλλιέργεια». Όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο πρόεδρος του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Βαγγέλης Γρηγοράκης, «ανακαινίσεις, τουρισμός και κατοικία: Η μεγάλη πρόκληση για την Αγία Τριάδα. Η Αγία Τριάδα βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το ενδιαφέρον για την αγορά και ανακαίνιση παλαιών κατοικιών είναι μεγάλο και αυτό, από μόνο του, δεν είναι αρνητικό. Η επένδυση, η ανακαίνιση και η αναζωογόνηση μιας ιστορικής γειτονιάς είναι θετικές εξελίξεις».
Τι Ηράκλειο θέλουμε;
Όπως τονίζει ο κ. Γρηγοράκης, «το ερώτημα όμως είναι: Τι Αγία Τριάδα θέλουμε; Και, τελικά, τι Ηράκλειο θέλουμε; Θέλουμε μια πόλη που θα αναπτύσσεται, αλλά ταυτόχρονα θα παραμένει κατοικήσιμη. Θέλουμε τουρισμό και επενδύσεις, αλλά θέλουμε και οικογένειες, νέους, φοιτητές και μόνιμους κατοίκους. Δεν μπορεί η επιτυχία μιας γειτονιάς να μετριέται μόνο από το πόσα ακίνητα έγιναν τουριστικά καταλύματα. Αν όλα τα παλιά σπίτια οδηγηθούν στη βραχυχρόνια μίσθωση, τότε υπάρχει ο κίνδυνος η γειτονιά να χάσει σταδιακά τον οικιστικό της χαρακτήρα. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να το προλάβουμε, όχι να το διαπιστώσουμε όταν θα είναι πλέον δύσκολο να αντιστραφεί.
Έχουμε δει τι έχει συμβεί σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου η μεγάλη τουριστική πίεση και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών δημιούργησαν έντονες αντιδράσεις από τους μόνιμους κατοίκους. Η ανάπτυξη είναι απαραίτητη.
Αλλά ανάπτυξη για ποιους; Και με ποιους όρους; Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη: Θέλουμε ανάπτυξη με ισορροπία και με κοινωνικό αποτύπωμα. Γι’ αυτό και προτείνουμε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα, στα πρότυπα του “Εξοικονομώ”, για την Αγία Τριάδα. Ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να επιδοτήσει την ανακαίνιση περίπου 500 παλαιών κατοικιών, με προϋπόθεση τα ακίνητα να χρησιμοποιηθούν για μακροχρόνια μίσθωση ή για ιδιοκατοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσαμε να πετύχουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα: να ανακαινίσουμε το παλιό κτηριακό απόθεμα και να αυξήσουμε τις διαθέσιμες κατοικίες για τους μόνιμους κατοίκους.
Δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό. Χρειάζεται πολιτική βούληση, σχεδιασμός και συνεργασία. Υπάρχει, μάλιστα, και ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο: τα ακίνητα που διαθέτει η Εκκλησία και έχουν περιέλθει στην ιδιοκτησία της μέσω δωρεών.
Από τη στιγμή που έχουν διατεθεί και δημόσιοι πόροι από την Περιφέρεια, θα μπορούσε να υπάρξει ένας συγκεκριμένος σχεδιασμός για την ανακαίνιση αυτών των παλαιών κατοικιών και τη διάθεσή τους στη συνέχεια για μακροχρόνια μίσθωση σε οικογένειες, νέους και φοιτητές.
Δεν λέμε να σταματήσουμε την τουριστική ανάπτυξη. Λέμε να μην αφήσουμε την τουριστική ανάπτυξη να σταματήσει την κατοικία. Η Αγία Τριάδα δεν πρέπει να γίνει απλώς μια όμορφη περιοχή γεμάτη ανακαινισμένα σπίτια και τουριστικά καταλύματα. Πρέπει να είναι μια ζωντανή γειτονιά. Μια γειτονιά όπου θα ακούγονται παιδιά, όπου θα
μένουν οικογένειες, όπου θα ζουν φοιτητές και νέοι άνθρωποι, όπου θα λειτουργούν καταστήματα και επιχειρήσεις και όπου ο επισκέπτης θα είναι ευπρόσδεκτος χωρίς ο κάτοικος να αισθάνεται ότι περισσεύει. Αυτό είναι το Ηράκλειο που θέλουμε: μια πόλη που αναπτύσσεται χωρίς να διώχνει τους ανθρώπους της. Και οι λύσεις υπάρχουν. Είναι συγκεκριμένες και μπορούν να εφαρμοστούν.
Το ζητούμενο πλέον είναι να ανοίξει η συζήτηση και να υπάρξει συνεννόηση μεταξύ Δήμου, Περιφέρειας, κράτους, Εκκλησίας, ιδιοκτητών και επενδυτών. Γιατί η Αγία Τριάδα δεν είναι απλώς ένα επενδυτικό πεδίο. Είναι μια γειτονιά με ιστορία, μνήμη και ανθρώπους. Και το μέλλον της πρέπει να σχεδιαστεί με τους ανθρώπους της παρόντες».