Ένα σκληρό «μπρα ντε φερ» βρίσκεται σε εξέλιξη με αφορμή τη χριστουγεννιάτικη αγορά, αφού οι προθέσεις της Δημοτικής Αρχής να απομακρύνει τις εκδηλώσεις της από την Πλατεία Ελευθερίας και να τις μεταφέρει στο Πάρκο Γεωργιάδη έχουν ξεσηκώσει «θύελλα» αντιδράσεων. Όλοι όσοι συμμετέχουν κάθε χρόνο σε αυτές τις εκδηλώσεις αντιδρούν έντονα και μόνο στην ιδέα ότι θα μετακινηθούν στο Πάρκο Γεωργιάδη, που θεωρούν ότι δεν έχει ούτε το υπόβαθρο και ούτε τις προϋποθέσεις για να φιλοξενήσει τη χριστουγεννιάτικη αγορά, σημειώνοντας παράλληλα ότι σε μια τόσο δύσκολη οικονομικά περίοδο δεν χωράνε τέτοιοι πειραματισμοί.
Στο θέμα παρεμβαίνει ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Μιχάλης Καραμαλάκης, ο οποίος ζητά το όλο θέμα να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο, ενώ παράλληλα επικαλείται και τον Κανονισμό Λειτουργίας του Πάρκου Γεωργιάδη, τον οποίο ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο το 2022, που ορίζει ρητά: «Δεν επιτρέπονται εκθέσεις εμπορικού σκοπού».
Την ίδια ώρα η δημοτική σύμβουλος και πρόεδρος της Εστίασης στο Ηράκλειο, Μαρία Αντωνακάκη, καταθέτει μέσω της «Π» τη δική της πρόταση, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «η προστασία της πλατείας δεν μπορεί να γίνει δικαιολογία για την απομάκρυνση της γιορτής από το κέντρο».
Αντίστοιχα η πρώην γραμματέας του Δήμου Ηρακλείου, προϊσταμένη της Δ/νσης Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Κρήτης και πρέσβειρα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, κυρία Ευγενία Στυλιανού, σημειώνει ότι γίνεται στον Κανονισμό Λειτουργίας του Πάρκου να υπάρχουν ειδικότερες προβλέψεις για τη διατήρηση του δασογενούς χαρακτήρα, για τη φύση των δραστηριοτήτων και το είδος χαμηλής όχλησης εκδηλώσεων που μπορούν να φιλοξενηθούν με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές και σε σχέση με την ηχορύπανση και τη φωτορύπανση.
Μιχάλης Καραμαλάκης: «Στο Πάρκο δεν επιτρέπονται εκθέσεις εμπορικού σκοπού»
Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης και επικεφαλής της παράταξης «Ηράκλειο, η Πόλη μας», Μιχάλης Καραμαλάκης, ζητά να έρθει στο Δημοτικό Συμβούλιο το θέμα της χριστουγεννιάτικης αγοράς στο Πάρκο Γεωργιάδη, προκειμένου να ξεκαθαριστούν τα πράγματα και να ληφθούν αποφάσεις. Ο ίδιος σε σχετική επιστολή του προς τον δήμαρχο, κ. Α. Καλοκαιρινό, και τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, κ. Π. Ρυακιωτάκη, τονίζει μεταξύ άλλων ότι ο Κανονισμός Λειτουργίας του Πάρκου Γεωργιάδη, τον οποίο ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο το 2022, ορίζει ρητά: «Δεν επιτρέπονται εκθέσεις εμπορικού σκοπού». Τον χειμώνα επιτρέπει μόνο εκδηλώσεις χαμηλής όχλησης έως τη δύση του ηλίου, και απαγορεύει οχήματα και ψησταριές.
Ο κ. Καραμαλάκης τονίζει ότι «στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της 31ης Αυγούστου 2026 θέσαμε το ζήτημα της χωροθετήσεως του Χριστουγεννιάτικου Κάστρου, με το θέμα 85.110/26-08-2026. Ο κ. δήμαρχος δεσμεύθηκε ότι η πρόταση της Δημοτικής Αρχής θα κατατεθεί εντός Σεπτεμβρίου. Δήλωσε, επίσης, ότι ο προσανατολισμός της Δημοτικής Αρχής είναι «η ενότητα της αγοράς και η μη απομάκρυνση από το κέντρο». Συμφωνούμε απολύτως με τη διατύπωση αυτή. Σήμερα 8 Οκτωβρίου (σ.σ χθες), δεν έχει αναρτηθεί σχέδιο για διαβούλευση ούτε έχει εισαχθεί θέμα στο Σώμα.
Η πρόταση αυτή προσκρούει στον Κανονισμό Λειτουργίας του Πάρκου Γεωργιάδη, τον οποίο ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο με την απόφαση 97/2022 (ΑΔΑ ΨΤΧ0Ω0Ο-Ξ6Ω). Ο ίδιος σημειώνει ότι η χριστουγεννιάτικη περίοδος είναι η κρισιμότερη του έτους για τα καταστήματα του κέντρου. Μια εορταστική διοργάνωση έχει νόημα μόνον όταν φέρνει κόσμο μπροστά στις βιτρίνες τους. Ο Εμπορικός Σύλλογος Ηρακλείου το διατύπωσε με σαφήνεια στις 17 Σεπτεμβρίου. Οι έμποροι του κέντρου δεν στέκονται απέναντι στους χειροτέχνες. Ωφελούνται πρώτοι όταν η γιορτή στήνεται σωστά, στο σωστό σημείο. Η εμπειρία δείχνει ότι η απομάκρυνση της διοργανώσεως από τον εμπορικό πυρήνα αφαιρεί κίνηση από τα καταστήματα. Η παράταξη του κ. Καραμαλάκη ζητά και προτείνει να αποσυρθεί η πρόταση χωροθετήσεως της αγοράς στο Πάρκο Γεωργιάδη, να συγκροτηθεί κοινή ομάδα εργασίας της Υπηρεσίας με τον Εμπορικό Σύλλογο, τους χειροτέχνες και τους φορείς για το τοπογραφικό διάγραμμα. Επίσης, ζητά σχέδιο χωροθετήσεως στον άξονα Δικαιοσύνης-Πλατείας Ελευθερίας, με ελεύθερη ορατότητα των καταστημάτων. Ακόμα, ζητά την εφαρμογή στην εορταστική αγορά των όρων προστασίας της Πλατείας που ίσχυσαν για την Έκθεση Βιβλίου και να υπάρξει κανονισμός με ενιαία και γραπτά κριτήρια για κάθε φορέα που ζητεί τη χρήση της Πλατείας Ελευθερίας.
Μαρία Αντωνακάκη: «Μια χριστουγεννιάτικη γιορτή στο κέντρο με χώρο για όλους»
Από την πλευρά της η πρόεδρος του Συλλόγου Εστίασης και δημοτική σύμβουλος, Μαρία Αντωνακάκη, ζητά από τη Λότζια να παρουσιάσει δημόσια τον σχεδιασμό της, να διασφαλίσει τη συμμετοχή όλων των εθελοντικών ομάδων και δημιουργών που το επιθυμούν και να εξετάσει την επέκταση της χριστουγεννιάτικης αγοράς από την Πλατεία Ελευθερίας έως το Πάρκο Γεωργιάδη. Έτσι, η πόλη δεν θα επιλέξει ανάμεσα σε «πλατεία ή πάρκο», αλλά θα προσφέρει μια μεγαλύτερη, πιο δίκαιη και πιο ζωντανή γιορτή για όλους. Όπως τονίζει: «ο Δήμος Ηρακλείου οφείλει να επανεξετάσει τον σχεδιασμό των εορταστικών εκδηλώσεων, ώστε η χριστουγεννιάτικη αγορά να παραμείνει συνδεδεμένη με την Πλατεία Ελευθερίας και το εμπορικό κέντρο της πόλης. Η μεταφορά των εθελοντικών ομάδων, των χειροτεχνών και των γυναικών επιχειρηματιών στο Πάρκο Γεωργιάδη -χωρίς σαφή εγγύηση ότι θα χωρέσουν όλοι- δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τον κοινωνικό και επαγγελματικό χαρακτήρα της γιορτής. Η Πλατεία Ελευθερίας ανακαινίστηκε με δημόσιους πόρους και αποτελεί τον φυσικό χώρο συνάντησης των πολιτών. Η λειτουργία της χριστουγεννιάτικης αγοράς στην Πλατεία δεν υπονομεύει την ανακαίνιση· αντίθετα, αναδεικνύει τον δημόσιο χαρακτήρα της και επιστρέφει κόσμο, οικονομική δραστηριότητα και πολιτιστική ζωή στο κέντρο. Τυχόν ανησυχίες για φθορές πρέπει να αντιμετωπιστούν με τεχνικό σχεδιασμό: προστατευτικά δάπεδα, ελαφριές κατασκευές, καθορισμένους χώρους φόρτωσης και εκφόρτωσης, ωράρια μεταφορών και αυστηρό έλεγχο εγκαταστάσεων. Η προστασία της πλατείας δεν μπορεί να γίνει δικαιολογία για την απομάκρυνση της γιορτής από το κέντρο. Υπάρχει μια πιο ισορροπημένη πρόταση: αντί η χριστουγεννιάτικη γιορτή να «μετακομίσει» στο Πάρκο Γεωργιάδη, μπορεί να επεκταθεί από την Πλατεία Ελευθερίας προς το Πάρκο Γεωργιάδη. Τα δύο σημεία βρίσκονται σε κοντινή απόσταση, με το Πάρκο να περιγράφεται ως χώρος πρασίνου κοντά στην πλατεία και απέναντι από το άγαλμα του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Με αυτόν τον σχεδιασμό, η Πλατεία Ελευθερίας παραμένει το κεντρικό σημείο της γιορτής, με το δέντρο, τις κύριες εκδηλώσεις και μέρος της αγοράς. Το Πάρκο Γεωργιάδη λειτουργεί ως επέκταση, φιλοξενώντας περισσότερους εθελοντές, χειροτέχνες, γυναίκες επιχειρηματίες και μικροπωλητές. Δημιουργείται ένα μεγαλύτερο χριστουγεννιάτικο παζάρι, με περισσότερους συμμετέχοντες και χωρίς αναγκαστικούς αποκλεισμούς.
Η ροή επισκεπτών συνδέει την Πλατεία με το Πάρκο και ενισχύει τα καταστήματα της διαδρομής και του κέντρου. Η Πλατεία προστατεύεται, καθώς το βάρος των μεγάλων εγκαταστάσεων μπορεί να μοιραστεί ανάμεσα στους δύο χώρους. Οι εθελοντικές οργανώσεις χρησιμοποιούν τη χριστουγεννιάτικη αγορά για να στηρίξουν κοινωνικές δράσεις και οικογένειες που έχουν ανάγκη.
Οι χειροτέχνες και οι γυναίκες επιχειρηματίες χρειάζονται έγκαιρη πρόσβαση σε χώρο για να προετοιμάσουν προϊόντα και να σχεδιάσουν τη δουλειά τους.
Δεν είναι λογικό η γιορτή να περιορίζει τη συμμετοχή τους ή να εξετάζει κληρώσεις για τη στέγασή τους.
Ο Εμπορικός Σύλλογος Ηρακλείου έχει επίσης ζητήσει οι χριστουγεννιάτικοι οικίσκοι να τοποθετούνται σε κοινόχρηστους χώρους, όπως η Πλατεία Ελευθερίας, χωρίς να καλύπτουν βιτρίνες καταστημάτων. Αυτή η απαίτηση είναι συμβατή με μια ενιαία, καλά οργανωμένη γιορτή στο κέντρο».
Ευγενία Στυλιανού: «Το Πάρκο εκτός από χώρος πρασίνου, μνημείου φυσικού και πολιτιστικού, συνάθροισης και έκφρασης κοινού είναι και σημαντικός οικότοπος σε σχέση και με την αστική ορνιθοπανίδα»
«Με την ιδιότητα μου ως π. γενική γραμματέα του Δήμου και μέλους της Ομάδας Εργασίας για την εκπόνηση του Κανονισμού Λειτουργίας του Πάρκου Γεωργιάδη, οφείλω να παραθέσω τα παρακάτω με δεδομένη την πρόθεση του Δήμου να φιλοξενήσει στο Πάρκο Γεωργιάδη δραστηριότητες του Χριστουγεννιάτικου Κάστρου. Το Πάρκο Γεωργιάδη είναι ένα πολυλειτουργικό τοπόσημο της πόλης του Ηρακλείου και στο Διαχειριστικό του Σχέδιο που εγκρίθηκε από τη Δ/νση Δασών, περιεχόταν η πρόβλεψη για σύνταξη Κανονισμού Λειτουργίας του. Με απόφαση του π. δημάρχου Βασίλη Λαμπρινού το 2021, συγκροτήθηκε η Ομάδα Εργασίας για την εκπόνηση του εν λόγω Κανονισμού, με επικεφαλής την Αριστέα Πλεύρη – αντιδήμαρχο Πολιτισμού, Εθελοντισμού και Μνημείων, την Ευγενία Στυλιανού – γενική γραμματέα του Δήμου, την Ιωάννα Ανυφαντάκη – πρόεδρο της 1ης Κοινότητας Δ.Η, τον αείμνηστο Νίκο Γαγγιολάκη και Βαγγέλη Γρηγοράκη, εκπροσώπους της Ομάδας «Πράσινοι» Ηρακλείου, τον δασονόμο Γιώργο Μελισσουργάκη, εκπρόσωπο της Δ/νσης Δασών Ηρακλείου, τις αρχαιολόγους Μαρία Μαρή και Ελένη Κανάκη, εκπροσώπους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και τον ορνιθολόγο Μιχάλη Δρεττάκη, εκπρόσωπο του Μ.Φ.Ι.Κ.
Το Σχέδιο του Κανονισμού, όπως το επιμελήθηκε η Ομάδα Εργασίας ομόφωνα, υποβλήθηκε στην Επιτροπή Ποιότητας Ζωής και αφού τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση, στη συνέχεια ψηφίστηκε με αυξημένη πλειοψηφία από το Δημοτικό Συμβούλιο τον Μάιο του 2022. Σημειώνεται ότι οι θεμελιώδεις αρχές που διέπουν τη λειτουργία του Πάρκου, όπως προσδιορίζονται στον εγκεκριμένο Κανονισμό, είναι: Ο ελεύθερος χαρακτήρας του. Η πραγματοποίηση ατομικών και συλλογικών δραστηριοτήτων με βάση την φέρουσα ικανότητά του. Ο δασογενής χαρακτήρας. Ο σημαντικός πολιτιστικός πόρος. Ο οικότοπος για διατήρηση, προστασία και ενίσχυση της αστικής ορνιθοπανίδας. Ο χώρος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Η αύξηση της λειτουργικότητάς του ως χώρου χαλάρωσης και αναψυχής. Η διατήρηση του πάρκου στο διηνεκές και η αειφόρος διαχείρισή του.
Το Πάρκο, λοιπόν, δεν αποτελεί μόνο έναν χώρο πρασίνου, μνημείου φυσικού και πολιτιστικού, συνάθροισης και έκφρασης κοινού, αλλά και έναν σημαντικό οικότοπο σε σχέση και με την αστική ορνιθοπανίδα. Στον Κανονισμό υπάρχουν οι ειδικότερες προβλέψεις για τη διατήρηση του δασογενούς χαρακτήρα, για τη φύση των δραστηριοτήτων και το είδος χαμηλής όχλησης εκδηλώσεων που μπορούν να φιλοξενηθούν με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές και σε σχέση με την ηχορύπανση και την φωτορύπανση. Παράλληλα, υπάρχει ρητή αναφορά στην περίοδο διοργάνωσης των εκδηλώσεων ως ακολούθως:
Από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο από τις 07:00 έως 23:00 και έως 2 εκδηλώσεις ανά εβδομάδα. Σημείωση: Σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (Πανεπιστήμιο Κρήτης), τους μήνες Απρίλιο-Ιούλιο, επειδή είναι μήνες αναπαραγωγής για τα πτηνά, περιορίζουμε την όχληση όσο το δυνατόν.
Από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο από τις 07:00 έως 23:00.
Από Νοέμβριο έως τον Μάρτιο επιτρέπονται μόνο οι εκδηλώσεις χαμηλής όχλησης και μόνο από 7 π.μ. έως τη δύση του ηλίου (ανάλογα με την εποχή). Σημείωση: Σύμφωνα με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, τους μήνες Νοέμβριο-Δεκέμβριο έχουμε τον μεγαλύτερο αριθμό πουλιών στο πάρκο, καθώς παραμένουν πολλά πουλιά που διαχειμάζουν (με προέλευση βόρειες χώρες-περιοχές ή και ορεινές της Κρήτης) και πολλά από αυτά παραμένουν ως τις αρχές της άνοιξης (Μάρτιο). Τον Ιανουάριο-Μάρτιο έχουμε μια κρίσιμη περίοδο που τα πτηνά, που μένουν μόνιμα στο Πάρκο, ζευγαρώνουν. Επίσης όλη τη χειμωνιάτικη περίοδο διαβιούν στο Πάρκο αρκετές νυχτερίδες (αυστηρά προστατευόμενα είδη). Με την ιδιότητά μου ως προϊσταμένης της Δ/νσης Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Κρήτης και ως πρέσβειρα του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, οφείλω να αναδείξω ότι οι υγιείς πράσινες υποδομές εντός αστικού περιβάλλοντος, εκτός του γεγονότος ότι λειτουργούν ανασχετικά στο φαινόμενο της θερμικής νησίδας, βελτιώνουν την ατμόσφαιρα από λογής λογής ρύπους, λειτουργούν ως χώροι αντιμετώπισης της θερμικής καταπόνησης και του στρες, παράλληλα φιλοξενούν και πλήθος ειδών ορνιθοπανίδας που αποτελούν βιοδείκτες ποιότητας ζωής και κλιματικής ανθεκτικότητας. Η προσαρμογή των πόλεων στην κλιματική αλλαγή είναι μονόδρομος και μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επενδύουν συστηματικά σε πράσινες υποδομές, «υποστηρίζοντας» τη φύση και την ορνιθοπανίδα να «διεισδύσει» μέχρι την καρδιά των ιστορικών τους κέντρων, δημιουργώντας σχετικούς οικολογικούς διαδρόμους».