Σοκ προκαλούν τα επίσημα στοιχεία των μετρήσεων του σωματιδιακού φορτίου της αφρικανικής σκόνης την Τετάρτη 1 Απριλίου που δείχνουν ότι οι τιμές συγκέντρωσης σε ολόκληρη την Κρήτη, έφτασαν σε πρωτόγνωρα ύψη με το Ηράκλειο να «πρωτοπορεί» καθώς εκτοξεύθηκαν στα 3826 μg/m3 (!).
Τα εφιαλτικά ύψη των τιμών κυριολεκτικά δοκίμασαν τα όρια του συστήματος καταγραφής, αφού το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη.
Για να γίνει αντιληπτό το τι ακριβώς σημαίνει για το Ηράκλειο η τιμή 3826 μg/m3 , που καταγράφηκε χθες αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Πρόκειται για μια εφιαλτική αποτίμηση, που ερμηνεύει και τα αυξημένα περιστατικά των πολιτών με αναπνευστικά προβλήματα που καταγράφηκαν, καθώς ολόκληρο το νησί βυθίστηκε σε ένα απόκοσμο ασφυκτικό σκηνικό που δημιούργησε η αφρικανική σκόνη.
Η παρουσία του βαρομετρικού χαμηλού που επηρεάζει όλη τη χώρα είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση ισχυρών ανέμων νοτίων διευθύνσεων εντάσεων μέχρι και 140χμω (Φινοκαλιάς Λασιθίου) και τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων ερημικής σκόνης σε σύντομο χρονικό διάστημα από τις ερημικές περιοχές της ανατολικής Λιβύης προς την Κρήτη (Εικόνα 1). Η εξέλιξη του φαινομένου καταγράφηκε σε πραγματικό χρόνο από τους τέσσερις εγκατεστημένους σταθμούς του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ Κρήτης (Σχέδιο δράσης αντιμετώπισης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την Περιφέρεια Κρήτης) στους οποίους πραγματοποιούνται μετρήσεις σωματιδιακού φορτίου ΑΣ10, στην πόλη των Χανίων, στο Ακρωτήρι Χανιών, στην πόλη του Ηρακλείου και στο Φινοκαλιά.
Οι μέγιστες συγκεντρώσεις σκόνης που παρατηρηθήκαν (ωριαίες τιμές) ήταν 3211 μg/m3 στα Χανιά, 3402 μg/m3 στο Ακρωτήρι, 3826 μg/m3 στο Ηράκλειο και 1555 μg/m3 στο Φινοκαλιά. Η οριακή τιμή για την ανθρώπινη υγεία βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας είναι τα 50 μg/m3 (μέση ημερήσια τιμή), και παρατηρήθηκε υπέρβαση σε όλη την Κρήτη με υπερδεκαπλάσιες συγκεντρώσεις των ορίων. Το επεισόδιο σκόνης συνεχίζεται και σήμερα 02 Απριλίου με χαμηλότερες μέχρι στιγμής συγκεντρώσεις.
Το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κρήτης, καταγράφουν σε συνεχή βάση την κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στο νησί και οι σταθμοί του Δικτύου ΣΧΕΔΙΑ παρέχουν αξιόπιστες παρατηρήσεις, με τις πρότυπες μεθόδους αναφοράς, σε πραγματικό χρόνο για την ενημέρωση και την προστασία των πολιτών. Το προσεχές διάστημα θα εγκατασταθούν τρεις νέοι σταθμοί σε Ρέθυμνο, Ιεράπετρα και Αρκαλοχώρι ενισχύοντας το δίκτυο παρατηρήσεων.
Για την έγκυρη και άμεση πληροφόρηση των πολιτών τα δεδομένα του δικτύου ΣΧΕΔΙΑ είναι διαθέσιμα σε πραγματικό χρόνο στο σύνδεσμο https://airquality.crete.gov.gr/. Αξίζει να σημειωθεί ότι το επεισόδιο της 1ης Απριλίου δοκίμασε τα όρια του συστήματος, καθώς προσωρινά και λόγω των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων το πληροφοριακό σύστημα αυτόματα απέρριπτε τις τιμές των συγκεντρώσεων ως μη ρεαλιστικές μέχρι που και επικαιροποιήθηκαν τα αποδεκτά όρια για τις συνθήκες που μπορεί εν δυνάμει να επικρατούν στην Κρήτη.
