Ενώ ολόκληρη η ανατολική Κρήτη βρίσκεται στα «δόντια» της λειψυδρίας και η ορθολογική διαχείριση του νερού αποδεικνύεται ζήτημα ζωτικής σημασίας (χωρίς ίχνος υπερβολής), πέφτει «βροχή» προστίμων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης σε ΤΟΕΒ, που -σύμφωνα με τις επίσημες αποφάσεις που έχουν εκδοθεί- όχι απλά έκανε υπεράντληση του νερού, αλλά τροφοδότησε φράγμα με νερό που άντλησε από τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα, πράγμα που ο νόμος δεν επιτρέπει.
Την ίδια ώρα, σε περιοχές, όπως η Έμπαρος της Βιάννου, έχουν στερέψει επτά γεωτρήσεις βάθους 500μ. και ο Δήμος εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει στην επιβολή προστίμων σε όσους φυτεύουν και δεύτερη καλλιέργεια, παραβαίνοντας την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.
Πρόστιμα και διοικητικές κυρώσεις
Αλλεπάλληλα πρόστιμα ως διοικητική κύρωση χρεώνει η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης στον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας, που με βάση τις επίσημες διοικητικές πράξεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, με ευθύνη του κυριολεκτικά «στραγγίζεται» ο υδροφόρος ορίζοντας της περιοχής, όπου όχι απλά γίνεται υπεράντληση, αλλά μέρος του νερού χρησιμοποιείται για τις ανάγκες του φράγματος Μπραμιανών.
Δηλαδή, μέρος των υπόγειων νερών χρησιμοποιείται για να ενισχυθεί το νερό του φράγματος, πράγμα που ο νόμος απαγορεύει. Ειδικότερα, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση, προχθές, επέβαλε πρόστιμο 3.000 ευρώ στον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας, γιατί χρησιμοποίησε νερό από εφεδρική γεώτρηση στη θέση «Πολιανά», όχι μόνο χωρίς να έχει πάρει την απαιτούμενη άδειας χρήσης, αλλά και γιατί άντλησε περίπου «590.000 κυβικά μέτρα (όπως διαπιστώθηκε και καταγράφηκε κατά την αυτοψία στις 22/12/2025), που αντιστοιχεί σε ποσότητα, για την οποία απαιτείται η έκδοση περιβαλλοντικής έγκρισης κατά τις διατάξεις της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας και την πλήρωση υφιστάμενου φράγματος, η οποία δεν προβλέπεται από τη χρήση υπόγειων υδάτων».
Μάλιστα, η Αποκεντρωμένη διατάζει την «αναστολή της λειτουργίας του συγκεκριμένου έργου, μέχρι την περιβαλλοντική του αδειοδότηση και ακολούθως την έκδοση της απαιτούμενης από τη νομοθεσία άδειας χρήσης νερού».
Αντίστοιχα με προχθεσινή ημερομηνία, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης ανακοίνωσε ένα ακόμα πρόστιμο χιλίων ευρώ στον ΤΟΕΒ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ, «επειδή προέβη στην πλήρωση υφιστάμενου φράγματος (η οποία δεν προβλέπεται από τη χρήση υπόγειων υδάτων), καθώς και στην υπέρβαση αντλούμενης ποσότητας νερού από το σημείο υδροληψίας».
Όμως, στον ΤΟΕΒ Ιεράπετρας πιάστηκε, και στις 11 Μαρτίου, στην τσιμπίδα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης και για υπεράντληση, για την οποία χρέωσε και δεύτερο πρόστιμο αυτή τη φορά 1.000 ευρώ.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ΤΟΕΒ Ιεράπετρας «προέβη α) στην άντληση ποσότητας ύδατος, ίσης με 7.065.620 κυβικά μέτρα (όπως κοινοποιήθηκε με φωτογραφική απεικόνιση του υδρομέτρου στις 6/2/2026), που αντιστοιχεί σε ποσότητα, για την οποία απαιτείται η έκδοση περιβαλλοντικής έγκρισης κατά τις διατάξεις της κείμενης περιβαλλοντικής νομοθεσίας (για τα έτη λειτουργίας της με άδεια χρήσης νερού) και το οποίο οριζόταν στα 300.000 κυβικά μέτρα νερού ανά έτος, και β) στην πλήρωση υφιστάμενου φράγματος, η οποία δεν προβλέπεται από τη χρήση υπόγειων υδάτων».
Σκηνικό ερήμου στη Βιάννο
«Στέγνωσαν» οι γεωτρήσεις στην Έμπαρο
Επτά γεωτρήσεις βάθους 500 μέτρων στην Έμπαρο έχουν «στεγνώσει», καθώς επελαύνει η λειψυδρία στον Δήμο Βιάννου, που ζητά εδώ και τέσσερις μήνες να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Την ίδια ώρα, απειλούνται με βαριά πρόστιμα και διακοπή της υδροδότησης όσοι προχωρούν στη φύτευση και δεύτερης καλλιέργειας, παρά το γεγονός ότι υπάρχει ξεκάθαρη απαγορευτική απόφαση.
«Δυστυχώς, κάθε χρόνο τα πράγματα χειροτερεύουν, γιατί δεν έχουμε ούτε βροχοπτώσεις ούτε χιονοπτώσεις, με αποτέλεσμα να ταπεινώνεται αδιάκοπα ο υδροφόρος ορίζοντας και ήδη η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, ένα μεγάλο τμήμα του Δήμου το έχει εντάξει στο “κόκκινο”, δηλαδή σε ύψιστο βαθμό ετοιμότητας».
Αυτό τονίζει ο δήμαρχος, Π. Μπαριτάκης, ο οποίος σημειώνει ότι στην περιοχή της Εμπάρου, έχουμε επτά ασβεστολιθικές γεωτρήσεις σε βάθος 500 μέτρων, που έχουν «στεγνώσει».
Αυτά μάς έχουν προβληματίσει πάρα πολύ και μας ανάγκασαν να πάρουμε μέτρα πιο δύσκολα για τους πολίτες, για να μπορέσουμε να πάμε παρακάτω. Και φέτος απαγορεύεται η δεύτερη καλλιέργεια σε περιοχές νότια του Δήμου, όπως η Άρβη, ο Κερατόκαμπος, αλλά και η ευθύτερη περιοχή, στην οποία καλλιεργούνται κηπευτικά.
Στην Έμπαρο θα βάλουμε -όσο γίνεται πιο αργά- την άρδευση, για να μην εξαντλήσουμε τον υδροφόρο ορίζοντα, ξεκινώντας Ιούλιο-Αύγουστο, και έχουμε μειώσει και την παροχή νερού στις ελιές σε επίπεδο ασφαλείας. Αυτό, φυσικά, έχει επιπτώσεις στην παραγωγή, που δυστυχώς έχει μειωθεί πάνω από το 65%.
Ο δήμαρχος, Παύλος Μπαριτάκης, τονίζει ότι η χρονιά είναι δύσκολη, με τη μείωση του υδροφόρου ορίζοντα και τη διαρκή απενεργοποίηση των γεωτρήσεων, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο πιεστική.
Ο ίδιος δεν κρύβει τον έντονο προβληματισμό του για τη γραφειοκρατική αντιμετώπιση, που υπάρχει από τη ΡΑΑΕΥ, σε σχέση με την κήρυξη του Δήμου σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, καθώς υπάρχει τεράστια χρονοτριβή σε μια διαδικασία, που θα έπρεπε να γίνεται αυτοματοποιημένα και όχι να εκκρεμεί η απάντηση εδώ και τέσσερις μήνες.
Στο μεσοδιάστημα, ωστόσο, όπως τονίζει, θα πρέπει να γίνει κατανοητό από τους πολίτες ότι η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη και απαιτείται αυτοσυγκράτηση και σωστή συνεργασία από όλους, για την ορθολογική διαχείριση των ελάχιστων αποθεμάτων του νερού.
«Καμπανάκι» για την ορθολογική διαχείριση του νερού από τον Δήμο Μαλεβιζίου
Έκκληση για την ορθολογική χρήση νερού ενόψει της αρδευτικής περιόδου και από τον Δήμο Μαλεβιζίου, που με σχετική ανακοίνωσή του εφιστά την προσοχή των πολιτών. Υπό το βάρος των παρατεταμένων συνθηκών λειψυδρίας, η διασφάλιση των υδάτινων αποθεμάτων καθίσταται ζήτημα ύψιστης σημασίας και συλλογικής ευθύνης, τονίζει ο Δήμος, απευθύνοντας κάλεσμα στους πολίτες για την αποφυγή σοβαρών προβλημάτων στην υδροδότηση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος ζητά από τους παραγωγούς «να επιδείξουν άμεση ανταπόκριση και υπεύθυνη στάση, για την ομαλή λειτουργία του αρδευτικού δικτύου και την προστασία του πολύτιμου φυσικού πόρου, οι καταναλωτές θα πρέπει να επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στα ακόλουθα:
- Αποφυγή ανεξέλεγκτης ροής: Απαγορεύεται αυστηρά η ροή νερού χωρίς επίβλεψη (ανοιχτά υδρόμετρα).
- Ορθολογική άρδευση: Συνιστάται η χρήση της μεθόδου στάγδην άρδευσης, προκειμένου να περιοριστεί η σπατάλη νερού.
- Τήρηση ορίων κατανάλωσης: Υπενθυμίζεται η υποχρέωση συμμόρφωσης με τα καθορισμένα όρια κατανάλωσης ανά καλλιέργεια.
- Ορθός προγραμματισμός ποτίσματος: Να αποφεύγεται η άρδευση κατά τις μεσημβρινές ώρες, όπου παρατηρείται αυξημένη εξάτμιση, ώστε να διασφαλίζεται η μέγιστη αποδοτικότητα του νερού.
Επισημαίνεται ότι σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, θα εφαρμοστεί απαρέγκλιτα ο Κανονισμός Άρδευσης του Δήμου, ο οποίος προβλέπει την επιβολή διοικητικών κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων προστίμων και διακοπής της υδροδότησης. Το νερό είναι πολύτιμος πόρος. Το προστατεύουμε σήμερα, για να το διασφαλίσουμε για το αύριο».