Εύλογος ήταν ο φόβος των τουριστών που είδαν μπροστά τους ένα αγροτικό όχημα και έναν άνδρα με στρατιωτική παραλλαγή να φαίνεται πως σημαδεύει προς το μέρος τους. Η εικόνα, όπως οι ίδιοι αναφέρουν στο ηχογραφημένο βίντεο που κατέγραψαν, μόνο θετικά συναισθήματα δεν προκάλεσε, με τους ίδιους να σχολιάζουν πως τέτοιες σκηνές «δεν κάνουν καλό στον τουρισμό της Κρήτης».
Τι ακριβώς συνέβη όμως το πρωινό της Κυριακής στον ΒΟΑΚ;
Σύμφωνα με πληροφορίες που προέκυψαν μετά τη μεγάλη διάσταση που πήρε το σχετικό ρεπορτάζ του patris.gr, γίνεται λόγος για άσκηση της Εθνοφυλακής, αντίστοιχη με εκείνη που είχε πραγματοποιηθεί και την προηγούμενη Κυριακή, στο πλαίσιο της συνεχούς εκπαίδευσης και επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Ωστόσο, ακόμη κι αν πρόκειται πράγματι για οργανωμένη άσκηση, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Ανεξάρτητα από το επιχειρησιακό σενάριο που ενδεχομένως προέβλεπε διέλευση από τον ΒΟΑΚ, γιατί επελέγη ένας από τους πιο πολυσύχναστους δρόμους της Κρήτης, ημέρα Κυριακή και σε περίοδο έντονης τουριστικής κίνησης; Ποιος έκρινε ότι μία τέτοια εικόνα δεν θα προκαλούσε αναστάτωση ή φόβο σε διερχόμενους οδηγούς και επισκέπτες του νησιού; Και κυρίως, για ποιο λόγο φαίνεται να στοχεύεται με όπλο το αυτοκίνητο των τουριστών;
Στην Κρήτη, η Εθνοφυλακή διατηρεί διαχρονικά ισχυρή παρουσία, περισσότερο ίσως από πολλές άλλες περιοχές της χώρας, λόγω της στρατηγικής σημασίας του νησιού αλλά και της έντονης παράδοσης που υπάρχει σε εφέδρους και εθελοντές.
Σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο δραστηριοποιούνται αρκετοί ενεργοί εθνοφύλακες και έφεδροι, οι οποίοι συμμετέχουν συστηματικά σε εκπαιδευτικές δράσεις και συνεργάζονται με μονάδες του Στρατού, διατηρώντας υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Το ζήτημα όμως εδώ δεν αφορά την ύπαρξη ή τον ρόλο της Εθνοφυλακής. Αφορά την εικόνα που μεταφέρεται δημόσια και κυρίως το κατά πόσο τηρούνται συγκεκριμένοι κανόνες ασφαλείας κατά τη μεταφορά και χρήση οπλισμού.
Όπως προβλέπεται γενικά για τέτοιες περιπτώσεις:
ο οπλισμός παραμένει κατά κανόνα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, παραλαμβάνεται οργανωμένα για ασκήσεις ή βολές, και επιστρέφεται υποχρεωτικά μετά το πέρας της δραστηριότητας.
Αν λοιπόν το πρωί της Κυριακής ήταν σε εξέλιξη επίσημη άσκηση, τίθεται το ερώτημα αν υπήρχε σχετική πρόβλεψη και ενημέρωση για τη διέλευση από δημόσιο δρόμο, όπως συμβαίνει συχνά σε ασκήσεις της Πυροσβεστικής ή του ΕΚΑΒ.
Επιπλέον, σε περιπτώσεις νόμιμης κατοχής υπηρεσιακού οπλισμού, η μεταφορά του προβλέπεται να γίνεται:
μόνο για υπηρεσιακούς λόγους,
με ασφαλή τρόπο,
συνήθως χωρίς φυσίγγια,
μέσα σε θήκη,
και με τα προβλεπόμενα υπηρεσιακά έγγραφα
Η άσκοπη επίδειξη ή η μη προβλεπόμενη μεταφορά όπλων σε δημόσιους χώρους μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να επιφέρει:
πειθαρχικές κυρώσεις,
αφαίρεση οπλισμού,
ακόμη και ποινικές συνέπειες
Ισχύει κάτι από τα παραπάνω στη συγκεκριμένη περίπτωση; Ή όλα έγιναν απολύτως στο πλαίσιο της άσκησης και των προβλεπόμενων διαδικασιών; Και αν ναι, ποιος ο λόγος να φαίνεται ότι στοχεύεται όχημα πολιτών;
Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τον νόμο 5018/2023, επιχειρείται συνολική αναβάθμιση του θεσμού της Εθνοφυλακής, με νέο θεσμικό πλαίσιο, διεύρυνση της συμμετοχής εθελοντών – ακόμη και γυναικών – και μεγαλύτερη έμφαση στην τοπική επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Στην Κρήτη, μάλιστα, η σύνδεση της Εθνοφυλακής με τις τοπικές κοινωνίες είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς οι περισσότεροι εθνοφύλακες υπηρετούν κοντά στον τόπο κατοικίας τους, στοιχείο που θεωρείται κρίσιμο σε περιόδους κρίσης ή επιστράτευσης.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη να δοθούν ξεκάθαρες απαντήσεις για ένα περιστατικό που προκάλεσε φόβο, αντιδράσεις και αρνητικές εντυπώσεις σε επισκέπτες του νησιού, μέσα μάλιστα στην έναρξη της τουριστικής περιόδου.