Ανησυχία προκαλεί στους αρμόδιους φορείς η πιθανότητα αύξησης των παράνομων σφαγών ενόψει του Πάσχα, σε μια περίοδο που η ευλογιά των αιγοπροβάτων συνεχίζει να πλήττει το ζωικό κεφάλαιο της χώρας και να επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς σε πολλές κτηνοτροφικές μονάδες.
Η περίοδος των εορτών συνοδεύεται παραδοσιακά από μεγάλη ζήτηση για αρνιά και κατσίκια, γεγονός που αυξάνει την πίεση στους κτηνοτρόφους, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου ισχύουν μέτρα περιορισμού λόγω κρουσμάτων. Σε αυτές τις ζώνες, τα ζώα παραμένουν κλεισμένα στους στάβλους και απαγορεύεται η βόσκηση, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά το κόστος εκτροφής, κυρίως λόγω των ζωοτροφών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ειδικοί εκφράζουν φόβους ότι ορισμένοι παραγωγοί ενδέχεται να επιχειρήσουν παράνομες σφαγές ή μετακινήσεις ζώων, προκειμένου να ανταποκριθούν στη ζήτηση της αγοράς.
Παράλληλα, στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκονται οι παράνομες μετακινήσεις παραγωγικών ζώων, οι οποίες θεωρούνται ένας από τους βασικούς λόγους για τη μετάδοση της ευλογιάς, αλλά και άλλων ζωονόσων από περιοχή σε περιοχή.
Σύμφωνα με ειδικούς της κτηνιατρικής επιστήμης, πολλές μετακινήσεις πραγματοποιούνται χωρίς τις απαραίτητες άδειες ή χωρίς να τηρούνται τα βασικά μέτρα βιοασφάλειας. Η μετάδοση της νόσου μπορεί να γίνει ακόμη και με τρόπους που συχνά δεν γίνονται αντιληπτοί, όπως μέσω ρούχων, υποδημάτων, εξοπλισμού ή αντικειμένων που χρησιμοποιούν οι κτηνοτρόφοι και μεταφέρουν τον ιό από μία μονάδα σε άλλη.
Τα «σκουλαρίκια» που αλλάζουν ζώα
Ένα ακόμη πρόβλημα που επισημαίνουν οι ειδικοί είναι η αφαίρεση των ενωτίων, των ειδικών σκουλαρικιών σήμανσης που φέρουν αριθμό ταυτοποίησης για κάθε ζώο.
Τα ενώτια αποτελούν βασικό στοιχείο για την ιχνηλασιμότητα των ζώων, καθώς αποτυπώνουν την εκτροφή προέλευσης και επιτρέπουν στις αρχές να παρακολουθούν τη διαδρομή τους. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις αφαιρούνται και επανατοποθετούνται σε άλλα ζώα που διακινούνται παράνομα.
Με τον τρόπο αυτό, ένα ζώο μπορεί να εμφανίζεται ως «νόμιμο», ενώ στην πραγματικότητα έχει προέλθει από άγνωστη ή μη δηλωμένη εκτροφή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, τα ενώτια αφαιρούνται από ζώα που οδηγούνται στη σφαγή και χρησιμοποιούνται ξανά για να «νομιμοποιηθούν» άλλα ζώα.
Η πρακτική αυτή καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την ιχνηλάτηση πιθανών εστιών ασθένειας και δυσχεραίνει το έργο των ελεγκτικών Αρχών.
Ελλείψεις στις κτηνιατρικές υπηρεσίες
Την ίδια ώρα, σημαντικό πρόβλημα παραμένουν οι ελλείψεις προσωπικού στις κτηνιατρικές υπηρεσίες, γεγονός που δυσκολεύει την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων ελέγχου.
Σε ορισμένες περιοχές, ιδιαίτερα κοντά στα σύνορα, οι έλεγχοι στα οχήματα μεταφοράς ζώων και οι απολυμάνσεις πραγματοποιούνται μόνο κατά τις ώρες λειτουργίας των υπηρεσιών, αφήνοντας μεγάλα χρονικά περιθώρια κατά τα οποία οι διελεύσεις δεν ελέγχονται επαρκώς.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι χωρίς επαρκές προσωπικό και συνεχή επιτήρηση, ακόμη και τα πιο αυστηρά μέτρα δεν μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη.
Ο κίνδυνος νέων ζωονόσων
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική λόγω της παρουσίας του αφθώδους πυρετού σε γειτονικές χώρες, κυρίως στην Τουρκία, όπου καταγράφονται πολλές εστίες της ασθένειας.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά μεταδοτική νόσο που προσβάλλει όχι μόνο τα αιγοπρόβατα αλλά και τα βοοειδή και τους χοίρους και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές οικονομικές απώλειες στην κτηνοτροφία.
Η πιθανή είσοδος της νόσου στην Ελλάδα θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικές θανατώσεις ζώων και αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις και στο εμπόριο κτηνοτροφικών προϊόντων.
Η ανάγκη για ηλεκτρονική σήμανση
Ως βασικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των παράνομων μετακινήσεων θεωρείται η καθολική ηλεκτρονική σήμανση των παραγωγικών ζώων.
Με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση, κάθε ζώο θα διαθέτει μοναδικό αριθμό και θα καταγράφεται στο μητρώο της εκτροφής, όπου σημειώνονται όλες οι πληροφορίες για τη ζωή του: γεννήσεις, θεραπείες, μετακινήσεις, πωλήσεις και σφαγές.
Έτσι, οι αρχές θα μπορούν να παρακολουθούν με ακρίβεια τη διαδρομή κάθε ζώου και να εντοπίζουν γρήγορα τις εστίες μιας ασθένειας.
Τι ισχύει για τους καταναλωτές
Οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν πάντως ότι ασθένειες όπως η ευλογιά, η πανώλη και ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδονται στον άνθρωπο.
Ωστόσο, τα προϊόντα που προέρχονται από παράνομες σφαγές δεν έχουν υποβληθεί στους απαραίτητους υγειονομικούς ελέγχους, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ασφάλειας τροφίμων και πλήττει την αξιοπιστία της αγοράς.
Το μεγαλύτερο πλήγμα, πάντως, αφορά την ίδια την κτηνοτροφική οικονομία της χώρας, καθώς κάθε νέα εστία ασθένειας μπορεί να οδηγήσει σε μαζικές απώλειες ζώων, περιορισμούς στις μετακινήσεις και σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις για τους παραγωγούς.