Αλλάζει δραστικά το προφίλ της πλατείας του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, που ενοποιείται με την πλατεία Ελευθερίας και αναδιαμορφώνεται σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο, με νησίδες πρασίνου και τη διαμόρφωση δύο νέων κοινόχρηστων χώρων.
Πρόκειται για μια από τις πιο ασφυκτικά πιεσμένες κυκλοφοριακά περιοχές της πόλης, λόγω της κίνησης επισκεπτών του Αρχαιολογικού Μουσείου, που συνοδεύεται με κορεσμό στάθμευσης των ΙΧ, κυρίως δίτροχων, στον περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου. Με τις επερχόμενες αλλαγές, δρομολογείται η ανάπτυξη ενός νέου πυρήνα πρασίνου μέσα στον κεντρικό αστικό ιστό της πόλης.
Οι εξελίξεις αυτές δρομολογούνται με την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου, που ενέκρινε η Δημοτική Επιτροπή και είναι το πρώτο βήμα των αλλαγών που θα λάβουν χώρα στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, του Πολυτεχνείου Κρήτης και του Δήμου Ηρακλείου για την εκπόνηση του ερευνητικού προγράμματος: «Διερεύνηση δυνατοτήτων αναβάθμισης του κτηριακού αποθέματος του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου και διασύνδεσής του με τον περιβάλλοντα χώρο».
Αυτή η προγραμματική σύμβαση ουσιαστικά θα δώσει το εναρκτήριο λάκτισμα για τις επόμενες αλλαγές που θα ακολουθήσουν, σε σχέση με τη χρήση του χώρου της πλατείας, που θα είναι αντικείμενο διαβούλευσης όλων των εμπλεκόμενων.
Και ασφαλώς, κομβικό ζήτημα είναι η κυκλοφοριακή διαχείριση, που αναμένεται να αναδιαταχθεί, με την προϋπόθεση ότι θα γίνουν όλα τα αναγκαία συνοδά έργα. Πρώτης προτεραιότητας ζήτημα είναι η στάση των λεωφορείων και των ΙΧ, που θα ανοίξει το επόμενο διάστημα υπό το πρίσμα της αποφόρτισης του χώρου, που μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί.
Ο χώρος παρέμβασης
Στη σχετική εισήγηση της Πολεοδομίας στη Δημοτική Επιτροπή, τονίζεται ότι στην ένταξη της πλατείας στο σχέδιο πόλης, βρίσκεται ολόκληρος ο χώρος του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου. Όμως, δεν έχει συντελεστεί καμία από τις ρυμοτομήσεις που θεσμοθετήθηκαν (επί της πλατείας Ελευθερίας-αρχή Δουκός Μποφώρ και λεωφ. Ικάρου και επί της λεωφ. Δουκός Μποφώρ έως τη συμβολή της με την οδό Ιωάννη Χατζηδάκη).
Η πλατεία έχει μετατραπεί σε χώρο στάθμευσης, κυρίως τουριστών λεωφορείων, χωρίς όμως το τμήμα της ιδιοκτησίας του ΕΟΤ που ρυμοτομείται να έχει νόμιμα παραδοθεί σε κοινή χρήση. Παράλληλα, αυτό το οποίο διαπιστώνεται είναι ότι στις οδούς, που περιβάλλουν την πλατεία, υπάρχουν εκκρεμότητες σε σχέση με τις πράξεις προσκύρωσης, τακτοποίησης αναλογισμού και αποζημιώσεων και στο πλαίσιο αυτό, διαμορφώθηκε η εισήγηση της τροποποίησης, για να κλείσουν οι ανοικτές εκκρεμότητες και η οικοδομική και ρυμοτομική γραμμή του να εναρμονιστεί με το υφιστάμενο κτήριο του ΕΟΤ.
Για παράδειγμα, στην οδό Παπαλεξάνδρου (ως τη διασταύρωση με την οδό Ιδομενέως) και της καθέτου οδού στην οδό Σαπουτιέ, έχει κυρωθεί η πράξη προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημιώσεων, η οποία έχει υλοποιηθεί μερικώς, αλλά λόγω της μεταγενέστερης τροποποίησης του 1976, χρειάζεται ανασύνταξη.
Αντίστοιχα, στις οδούς Σαπουτιέ, Στεφ. Ξανθουδίδου και πλατείας Ελευθερίας, έχει κυρωθεί η προσκύρωση, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημιώσεων, η οποία δεν έχει υλοποιηθεί.
Τι αλλάζει στην πλατεία
Με τη δρομολογούμενη τροποποίηση, η οικοδομική γραμμή μετατοπίζεται, ώστε να ακολουθεί το περίγραμμα του υφιστάμενου κτίσματος του περίπτερου του ΕΟΤ και να μην υπάρχει ρυμοτόμηση του κτηρίου. Παράλληλα, δημιουργούνται δύο τμήματα προκηπίου-πρασιάς, ένα στο ανατολικό μέρος του κτηρίου, πλάτους 3 μ. και δεύτερο στο δυτικό πλάτους 2μ. Επίσης, δημιουργούνται δύο νέοι κοινόχρηστοι χώροι εμβαδών 80.23μ² και 73.75μ².
Δημιουργούνται νέοι χώροι πρασίνου, στη θέση του χώρου στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων και στα ανατολικά και δυτικά, ώστε να διατηρούνται τα δέντρα που υπάρχουν ήδη εκεί. Έτσι, δίνεται η δυνατότητα ανάπτυξης νέου πυρήνα πρασίνου μέσα στον αστικό ιστό της πόλης…
Στην εισήγηση της υπηρεσίας, τονίζεται ακόμα ότι η γενικότερη διαμόρφωση του συνολικού χώρου του Αρχαιολογικού Μουσείου είναι οριστική εδώ και πάνω από 50 χρόνια και είναι σχεδόν αδύνατον να αλλάξει με την ισχύουσα ρυμοτομία. Ταυτόχρονα, ανάγκες λειτουργίας του Αρχαιολογικού Μουσείου απαιτούν τον μέγιστο δυνατόν αξιοποιήσιμο χώρο, στεγασμένο και ελεύθερο (αύλειο), δεδομένης της μεγάλης επισκεψιμότητάς του.
Επίσης, λόγω της μεγάλης υψομετρικής διαφοράς ανάμεσα στη λεωφ. Δουκός Μποφώρ με τη λεωφ. Ικάρου, στο σημείο συμβολής και τον ελεύθερο χώρο του Μουσείου (άνω των 2 μ.), θα ήταν πολύ δύσκολη η εφαρμογή της ρυμοτομίας, που προβλέπεται από τη θεσμοθετημένη ρυμοτομική γραμμή. Έτσι, με την τροποποίηση του σχεδίου πόλης, προκαλεί τη μείωση του κοινόχρηστου χώρου κατά περίπου 350 μ2, το οποίο αντιστοιχεί σε δρόμους.
Αποτελούν διαπλάτυνση των υφιστάμενων κυκλοφορούμενων οδών, οι οποίοι καλύπτουν τον κυκλοφοριακό φόρτο της περιοχής με το υφιστάμενο υλοποιημένο πλάτος τους. Επιπλέον, διασώζεται τμήμα του λειτουργικού μέρους του κτηρίου του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου, τμήμα του παλιού πετρόχτιστου τοίχου της περίφραξης του, ηλικίας άνω των 100 ετών, καθώς και σημαντικό τμήμα του αύλειου χώρου του Μουσείου, στο οποίο βρίσκονται καλλωπιστικά δέντρα μεγάλου ύψους και υπολείμματα του τείχους.
Με δηλώσεις του, ο αντιδήμαρχος Πολεοδομίας, Νίκος Γιαλιτάκης, τονίζει ότι «με την τροποποίηση αυτή, κλείνει μια μακροχρόνια πολεοδομική εκκρεμότητα και παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για την ενοποίηση της πλατείας του Αρχαιολογικού Μουσείου με την πλατεία Ελευθερίας, τη δημιουργία νέων χώρων πρασίνου και την απομάκρυνση της στάθμευσης των τουριστικών λεωφορείων και των ΙΧ».
Ο ίδιος σημειώνει ότι με βάση την προγραμματική σύμβαση που έχει υπογραφεί ανάμεσα στο Αρχαιολογικό Μουσείο, τον Δήμο Ηρακλείου και το Πολυτεχνείο Κρήτης, θα ανοίξει ο δρόμος για νέες κατασκευές-επενδύσεις στην υφιστάμενη υποδομή του Αρχαιολογικού Μουσείου, αλλά ταυτόχρονα τακτοποιείται πολεοδομικά και ο αίθριος χώρος, που σήμερα, λίγο άναρχα θα έλεγα, χρησιμοποιείται για τις ανάγκες στάθμευσης τουριστικών λεωφορείων.
Εκατέρωθεν του κτηρίου του ΕΟΤ, διαμορφώνονται δύο πεζόδρομοι και πρασιές που θα μας επιτρέψουν να κάνουμε νέες φυτεύσεις, ώστε να αυξήσουμε το πράσινο που τόσο έχει ανάγκη η πόλη μας. Παράλληλα, θα γίνει η διάνοιξη του δρόμου σύνδεσης της πλατείας με την οδό Ιδομενέως.