1946 — 2026
το ΧΘΕΣ
80
Συναντά το ΑΥΡΙΟ
80 ΧΡΟΝΙΑ ΠΑΤΡΙΣ · Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ
ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΣ →
Αγορά ακινήτων: Ασύμμετρες οι τιμές λόγω ψαλίδας στην προσφορά και ζήτηση – Πώς θα ισορροπήσει η αγορά ακινήτων και θα ξαναγίνει πράξη το δικαίωμα στη στέγη

Με το 36% περίπου του διαθέσιμου εισοδήματός τους να κατευθύνεται στις στεγαστικές ανάγκες, τα ελληνικά νοικοκυριά σηκώνουν σχεδόν διπλάσιο «βάρος» σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πώς τα «πέτρινα χρόνια» της κρίσης, οι νέες επενδυτικές τάσεις με τον τουρισμό και το αυξημένο κόστος κατασκευής διαμόρφωσαν τη σημερινή πραγματικότητα και τι πρέπει να γίνει αύριο για να ισορροπήσει η αγορά, σύμφωνα με την πρόεδρο Μεσιτών Ανατολικής Κρήτης, Άρτεμις Μαυράκη, που μιλά στην «Π».

Η κα Άρτεμις Μαυράκη

Όπως τονίζει, «πρέπει να διασφαλιστεί ότι η ανάπτυξη της αγοράς δεν θα απομακρύνει ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους από το δικαίωμα να αποκτήσουν ή να μισθώσουν ένα αξιοπρεπές σπίτι».

 

Πώς διαμορφώθηκαν οι τιμές των ακινήτων το 2026

«Οι τιμές που καταγράφουμε σήμερα δεν δημιουργήθηκαν μέσα σε μία χρονιά. Είναι το αποτέλεσμα μιας πολυετούς οικονομικής κρίσης, που διαμόρφωσε μια νέα πραγματικότητα στην αγορά ακινήτων.

Στην Ελλάδα, τα «πέτρινα χρόνια» της οικονομικής κρίσης είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική υποχώρηση της οικοδομικής δραστηριότητας και των επενδύσεων στην κατοικία. Για αρκετά χρόνια κατασκευάζονταν πολύ λιγότερες κατοικίες, ενώ μεγάλο μέρος των ακινήτων παρέμενε παλαιό, αναξιοποίητο ή χρειαζόταν εκτεταμένη ανακαίνιση. Όταν η οικονομική δραστηριότητα άρχισε να ανακάμπτει, η ζήτηση επέστρεψε ταχύτερα απ’ ό,τι μπορούσε να ανταποκριθεί η προσφορά.

Παράλληλα, η άνοδος των τιμών των οικοπέδων, η αύξηση του κόστους κατασκευής (αυξημένες τιμές των οικοδομικών υλικών), το εργατικό κόστος, η δυσκολία εξεύρεσης εξειδικευμένου προσωπικού, το κόστος χρηματοδότησης και οι χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης περιόρισαν τη δυνατότητα να κατασκευαστούν νέες κατοικίες σε προσιτές τιμές.

Την ίδια στιγμή, η αγορά προσέλκυσε νέες μορφές επενδυτικού ενδιαφέροντος. Η τουριστική ανάπτυξη, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι αγορές ακινήτων από ξένους επενδυτές και η Golden Visa ενίσχυσαν τη ζήτηση σε αρκετές περιοχές.

Έτσι, δημιουργήθηκε μια σημαντική απόσταση ανάμεσα στην εμπορική αξία ενός ακινήτου και στην οικονομική δυνατότητα του μέσου νοικοκυριού να το αποκτήσει».

Η ελληνική πραγματικότητα μέσα από τους αριθμούς

«Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ανοδική πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων συνεχίζεται, αν και με μικρότερους ρυθμούς σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 5,5% σε ετήσια βάση. Η αύξηση ήταν 6,2% για τα νέα διαμερίσματα και 5% για τα παλαιότερα.

Η πίεση στην αγορά κατοικίας δεν περιορίζεται πλέον στα μεγάλα αστικά κέντρα. Επεκτείνεται και σε άλλες πόλεις και περιοχές, όπου η τουριστική δραστηριότητα, η αυξημένη ζήτηση και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών διαμορφώνουν νέες συνθήκες στην αγορά ακινήτων.

Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι μόνο η αύξηση των τιμών. Είναι το χάσμα που δημιουργείται ανάμεσα στις τιμές των ακινήτων και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.

Βέβαια, θα ήταν λάθος να αντιμετωπίσουμε τη στεγαστική κρίση ως μια αποκλειστικά ελληνική ιδιαιτερότητα. Η Ευρώπη, επίσης, αντιμετωπίζει μια ευρύτερη στεγαστική ανισορροπία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι τιμές κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 4,7% σε ετήσια βάση, ενώ τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 3%.

Από το 2015, οι τιμές κατοικιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αυξηθεί πάνω από 60%, ενώ οι αυξήσεις σε ορισμένες χώρες ήταν πολύ μεγαλύτερες (Λισαβόνα, Μαδρίτη, Βαρκελώνη, Άμστερνταμ κ.α.).

Η Ελλάδα, ωστόσο, παρουσιάζει μια ιδιαίτερα επιβαρυμένη εικόνα. Σύμφωνα με την έκδοση Housing in Europe – 2025 της Eurostat, το 2024 τα ελληνικά νοικοκυριά διέθεταν κατά μέσο όρο το 36% περίπου του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές ανάγκες, έναντι 19% που διέθεταν τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκής Ένωση, καταγράφοντας σχεδόν διπλάσια επιβάρυνση σε σχέση με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Αυτό αποτυπώνει τη μεγάλη «πίεση» που δέχονται οι Έλληνες πολίτες και αναδεικνύει ότι το ζήτημα της κατοικίας δεν αφορά μόνο την αγορά ενός ακινήτου, αλλά συνολικά την ποιότητα ζωής τους».

Ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης

«Η ουσία του προβλήματος βρίσκεται στην ανισορροπία της αγοράς.

Η ζήτηση για κατοικία μεταβάλλεται γρήγορα, επηρεάζεται από την αστυφιλία, τον τουρισμό, τις επενδύσεις και τις αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Αντίθετα, η προσφορά νέων κατοικιών δεν μπορεί να ακολουθήσει με την ίδια ταχύτητα. Η οικοδομή απαιτεί κεφάλαια, ανθρώπινο δυναμικό, διαθέσιμη γη και ένα σταθερό θεσμικό και φορολογικό περιβάλλον.

Η στεγαστική κρίση, συνεπώς, συνδέεται άμεσα με την ανεπάρκεια προσφοράς γης, το αυξημένο κόστος κατασκευής, τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, τα γραφειοκρατικά εμπόδια και το κόστος χρηματοδότησης. Επομένως, δεν αρκεί να αναζητούμε έναν μόνο παράγοντα που ευθύνεται για την άνοδο των τιμών. Το πρόβλημα είναι σύνθετο και απαιτεί αντίστοιχα σύνθετες λύσεις».

Τι σημαίνει αυτή η πραγματικότητα για τα νοικοκυριά

«Πίσω από τους δείκτες και τα ποσοστά, υπάρχουν πραγματικές ανθρώπινες ιστορίες. Νέοι άνθρωποι που διστάζουν να δημιουργήσουν το δικό τους σπίτι. Οικογένειες που αναγκάζονται να διαθέτουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για το ενοίκιο. Εργαζόμενοι που δυσκολεύονται να παραμείνουν στις πόλεις όπου εργάζονται. Νοικοκυριά που αναβάλλουν άλλες βασικές ανάγκες προκειμένου να ανταποκριθούν στις στεγαστικές τους υποχρεώσεις.

Η κατοικία επηρεάζει άμεσα την κοινωνική συνοχή, τη δημιουργία οικογένειας, την επαγγελματική σταθερότητα και την οικονομική ανεξαρτησία των νεότερων γενεών.

Όταν ένα νοικοκυριό δαπανά υπερβολικά μεγάλο μέρος του εισοδήματός του για τη στέγαση, περιορίζεται η δυνατότητά του να καταναλώσει για μια αξιοπρεπή διαβίωση, να επενδύσει στην εκπαίδευση, να σχεδιάσει το μέλλον του και, φυσικά, για αποταμίευση ούτε λόγος!

Με άλλα λόγια, η στεγαστική κρίση δεν είναι μόνο κρίση της κτηματαγοράς. Είναι ζήτημα κοινωνικής και οικονομικής ισορροπίας».

Η επόμενη ημέρα χρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση

«Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν μπορεί να περιοριστεί σε αποσπασματικές παρεμβάσεις ή σε επιδόματα. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη στρατηγική με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Πρώτον, απαιτείται ουσιαστική αύξηση της προσφοράς κατοικιών, με έμφαση σε ακίνητα που ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών.

Δεύτερον, είναι απαραίτητη η αξιοποίηση του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος. Πολλά ακίνητα παραμένουν κλειστά ή αναξιοποίητα, είτε λόγω παλαιότητας και υψηλού κόστους ανακαίνισης, είτε ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων και γραφειοκρατικών εμποδίων.

Τρίτον, πρέπει να ενισχυθούν οι πολιτικές προσιτής και κοινωνικής κατοικίας, ώστε να δημιουργηθούν πραγματικές εναλλακτικές λύσεις για τους νέους, τις οικογένειες και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Τέταρτον, χρειάζεται μια ισορροπημένη προσέγγιση στη σχέση μεταξύ επενδύσεων, τουριστικής αξιοποίησης (Air BnB) και διαθεσιμότητας κατοικιών για μόνιμη διαμονή.

Τέλος, απαιτείται συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι αιτίες της στεγαστικής κρίσης υπερβαίνουν τα εθνικά μας σύνορα.

Η κατοικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως επενδυτικό προϊόν.

Το 2026 βρισκόμαστε μπροστά σε μια σημαντική αντίφαση: από τη μία πλευρά, η ακίνητη περιουσία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πεδίο επενδύσεων και, από την άλλη, η πρόσβαση σε μια αξιοπρεπή κατοικία γίνεται όλο και δυσκολότερη για το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας.

Η αγορά ακινήτων χρειάζεται επενδύσεις, ανάπτυξη και σταθερότητα.
Χρειάζεται όμως και ισορροπία!

Δεν είναι δυνατόν να εξετάζουμε τη στεγαστική πολιτική αποκλειστικά μέσα από την πορεία των τιμών και την επενδυτική απόδοση. Πρέπει να εξετάζουμε και το κατά πόσο ένας εργαζόμενος, ένα νέο ζευγάρι ή μια οικογένεια μπορεί να βρει ένα σπίτι σε λογικό κόστος.

Η στεγαστική κρίση δεν θα λυθεί με την προσδοκία ότι οι τιμές κάποια στιγμή θα μειωθούν ή θα σταματήσουν να αυξάνονται. Θα αντιμετωπιστεί μόνο όταν η προσφορά κατοικίας και η αγοραστική δύναμη των πολιτών θα μπορέσουν να βρουν μια ισορροπία.

Γιατί το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι απλώς να διατηρήσουμε μια δυνατή αγορά ακινήτων. Είναι να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη της αγοράς δεν θα απομακρύνει ακόμη περισσότερο τους ανθρώπους από το δικαίωμα να αποκτήσουν ή να μισθώσουν ένα αξιοπρεπές σπίτι.

Η κατοικία πρέπει να παραμείνει οικονομικό αγαθό, επενδυτική επιλογή και ταυτόχρονα θεμελιώδης προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής.

Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση για την Ελλάδα και την Ευρώπη τα επόμενα χρόνια».