Η σωστή ορθογραφία δεν είναι απλά κανόνες, αλλά δείγμα ευγένειας και αισθητικής. Με αυτό το σκεπτικό, πραγματοποιήθηκε και φέτος στο Ηράκλειο ο Διασχολικός Διαγωνισμός Ορθογραφίας.
Περίπου 300 μαθητές από το 5ο, 10ο και Πρότυπο ΓΕΛ διαγωνίστηκαν σε κοινά θέματα, διεκδικώντας επαίνους και έγκυρα λεξικά από το Ίδρυμα Τριανταφυλλίδη.
Αναλυτικά το δελτίο τύπου:
Το διάβασμα βιβλίων το μυστικό της καλής ορθογραφίας
Αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από τις επιδόσεις των 300 συνολικά μαθητών Α΄Λυκείου – από το 5ο ΓΕΛ, το 10ο ΓΕΛ και το Πρότυπο ΓΕΛ Ηρακλείου – που διαγωνίστηκαν και φέτος, για 21η συνεχή χρονιά, στην ορθογραφία.
«Η ορθογραφία είναι θέμα καλαισθησίας» έλεγε ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης. Κατά συνέπεια το πρόβλημα της δυσορθογραφίας, που έχει προσλάβει μεγάλες διαστάσεις στις μέρες μας, είναι και έλλειψη αισθητικής. Τι θα μπορούσε να βοηθήσει τους σημερινούς μαθητές να βελτιώσουν τις ορθογραφικές τους γνώσεις; Ο συγκεκριμένος Διασχολικός Διαγωνισμός Ορθογραφίας, που διοργανώνεται αδιάκοπα εδώ και πάνω πλέον από δύο δεκαετίες, προσφέρεται για την εξαγωγή κάποιων χρήσιμων συμπερασμάτων.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Για άλλη μια χρονιά, πραγματοποιήθηκε και φέτος, σε τρία Γενικά Λύκεια της πόλης του Ηρακλείου (5ο ΓΕΛ, 10ο ΓΕΛ και Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου) Διαγωνισμός Ορθογραφίας.
Οι 300 περίπου μαθητές τους διαγωνίστηκαν και φέτος στην ορθογραφία σε μια κοινή για κάθε σχολείο ώρα, σε κοινά θέματα, τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο τμημάτων (με την εξαγωγή του μέσου όρου των επιδόσεων).
Χορηγός του διαγωνισμού ήταν και φέτος το Ίδρυμα Τριανταφυλλίδη, που προσέφερε στον καλύτερο ορθογράφο κάθε σχολείου ένα λεξικό του Ιδρύματος (το γνωστό έγκυρο λεξικό του Μ. Τριανταφυλλίδη – συνολική χορηγία ύψους 200 ευρώ), ενώ οι 10 καλύτεροι ορθογράφοι κάθε σχολείου βραβεύτηκαν με έπαινο.
Συνεργασία Φιλολόγων των δύο σχολείων
Για την επιτυχή διοργάνωση του διαγωνισμού συνεργάστηκαν 11 Φιλόλογοι των τριών σχολείων, που αφιέρωσαν κάποιες διδακτικές ώρες για τη διδασκαλία των ορθογραφικών κανόνων και διόρθωσαν τα γραπτά των μαθητών.
Για την καλύτερη προετοιμασία των μαθητών, τέθηκε στη διάθεσή τους πρωτότυπο διδακτικό υλικό με ορθογραφικούς κανόνες και ασκήσεις ορθογραφίας (ο ορθογραφικός οδηγός και οι ασκήσεις είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα Φιλόλογοι Ηρακλείου http://users.sch.gr//sfscholiki/fi/ στην ενότητα «Ορθογραφία»).
Στόχος των Φιλόλογων εκπαιδευτικών είναι, μέσα από τη διαδικασία του διαγωνισμού, να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές στη Νεοελληνική Γλώσσα και να τους δώσουν το κίνητρο να βελτιωθούν στην ορθογραφία.
Τα κίνητρα και η αξέχαστη εμπειρία
Οικογενειακή υπόθεση αποδείχτηκε η πρωτιά στο 5ο ΓΕΛ Ηρακλείου, καθώς δύο δίδυμες μαθήτριες της Α΄ Λυκείου, η Ελένη και η Δήμητρα Κουφάκη, κατέλαβαν τις 2 πρώτες θέσεις του Διαγωνισμού στο σχολείο τους.
Η Ελένη Κουφάκη, η νικήτρια του Διαγωνισμού στο 5ο ΓΕΛ Ηρακλείου, θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντικό τα σχολεία να παίρνουν πρωτοβουλίες και να διοργανώνουν ενδοσχολικούς διαγωνισμούς. «Ως μαθητές» προσθέτει « μας δίνεται η ευκαιρία να δοκιμάσουμε τις γνώσεις μας και να ανακαλύψουμε νέα ενδιαφέροντα. Οι διαγωνισμοί είναι ενθαρρυντικοί και αποτελούν κίνητρο για την καλλιέργεια δεξιοτήτων στην ακαδημαϊκή μας πορεία. Είναι μια ευχάριστη εμπειρία που μόνο ωφέλιμο θα είναι αν επαναληφθεί».
Η Δήμητρα Κουφάκη, που κατέλαβε τη δεύτερη θέση με ένα μόλις δέκατο διαφορά, κατατάσσει την εμπειρία του Διαγωνισμού στις ευχάριστες αναμνήσεις αυτού του σχολικού έτους. «Τέτοιες πρωτοβουλίες» συνεχίζει «μας παρέχουν την ευκαιρία να ξεφύγουμε λίγο από την τυπική μαθησιακή διαδικασία και αυτό δεν είναι ποτέ αρνητικό. Μία πρόκληση για να έρθω σε επαφή με τον συναρπαστικό κόσμο της ελληνικής γλώσσας είναι πάντα καλοδεχούμενη»!
Η Μάγδα Παπαδάκη, μία από τις διακριθείσες μαθήτριες του Διαγωνισμού στο 5ο ΓΕΛ Ηρακλείου, δηλώνει: «Η συμμετοχή μου στον φετινό Διαγωνισμό Ορθογραφίας ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία και ένας όμορφος τρόπος να έρθω πιο κοντά στη γλώσσα μας. Χαίρομαι που το σχολείο μάς δίνει τέτοιες ευκαιρίες να δοκιμάζουμε τις δυνάμεις μας, να μαθαίνουμε καινούργια πράγματα και να πηγαίνουμε ένα βήμα μπροστά».
Η νικήτρια του Διαγωνισμού στο 10ο ΓΕΛ Ηρακλείου και μαθήτρια της Α΄Λυκείου Ανθούλα Ντέτσικα ένιωσε πολύ περήφανη για την επιτυχία της: «Ο Διαγωνισμός μου άρεσε πάρα πολύ και νιώθω πολύ περήφανη που κατέκτησα την πρώτη θέση στο σχολείο μου. Πιστεύω ότι ο Διαγωνισμός συμβάλλει στην καλύτερη γνώση της ελληνικής γλώσσας και στο να επεκτείνουμε περαιτέρω τις γνώσεις μας».
Η Ροζιάννα Γρύλλου, μαθήτρια της Α’ Λυκείου στο Πρότυπο ΓΕΛ Ηρακλείου που διακρίθηκε στον Διαγωνισμό, βρήκε την όλη εμπειρία πολύ εποικοδομητική. «Ο διαγωνισμός ορθογραφίας» δηλώνει «μας έδωσε την ευκαιρία να ελέγξουμε σε τι επίπεδο βρίσκονται οι γλωσσικές μας γνώσεις. Η εμπειρία ήταν πρωτόγνωρη και αδιαμφισβήτητα ευχάριστη ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Θερμές ευχαριστίες αξίζουν στους υπεύθυνους καθηγητές μας για την οργάνωση του Διαγωνισμού και ευελπιστούμε ότι και στο μέλλον θα υπάρξουν παρόμοιες δραστηριότητες!»
Παρόμοιες απόψεις συμμερίζεται και η Μαρία Καρπαθιωτάκη, μαθήτρια της Α΄ Λυκείου στο Πρότυπο ΓΕΛ Ηρακλείου, επίσης από τις διακριθείσες στον Διαγωνισμό: “Ο Διαγωνισμός Ορθογραφίας ήταν μια εμπειρία ιδιαίτερα ευχάριστη και αξέχαστη, καθώς είδαμε σε πρακτικό επίπεδο τις γνώσεις μας στην ορθογραφία. Άλλωστε, σε μια έκθεση σημαντικά είναι η δομή και τα επιχειρήματα· όμως, αν η ορθογραφία δεν είναι σωστή, πόσο μειώνεται τελικά η δύναμή τους;”:
Νικήτρια του Διαγωνισμού Ορθογραφίας στο σχολείο της και καλύτερη ορθογράφος μεταξύ των 300 μαθητών που συμμετείχαν συνολικά αναδείχθηκε η Φαίη (Φανή) Ματζαπετάκη, μαθήτρια της Α΄ τάξης στο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου, σημειώνοντας την καλύτερη επίδοση (18,9). Πού οφείλει άραγε η Φαίη τις τόσο καλές ορθογραφικές γνώσεις της; Ο λόγος στην ίδια: «Χαίρομαι ιδιαίτερα για την ευκαιρία που μου δόθηκε να συμμετάσχουμε στον διαγωνισμό! Θα ήθελα να συγχαρώ για την πρωτοβουλία το σχολείο και ιδιαίτερα τους φιλόλογους καθηγητές για την οργάνωση, καθώς ειδικά στη σημερινή τεχνοκρατούμενη εποχή οφείλουμε πρώτα απ’ όλα να γνωρίζουμε και να εκτιμάμε την τόσο πλούσια μητρική μας γλώσσα. Για μένα η ανάγνωση βιβλίων έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην καλλιέργεια της γλώσσας και είμαι ευγνώμων στους γονείς μου και τη γιαγιά μου, οι οποίοι με μύησαν από πολύ νωρίς στο μαγικό κόσμο του βιβλίου».
Με επίδοση 18,8 , μόλις ένα δέκατο δηλαδή κάτω από τη νικήτρια του Διαγωνισμού η μαθήτρια της Α΄Λυκείου στο Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου Ιωάννα Φουντουλάκη, καταθέτει τη δική της άποψη: «Ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας είναι διαχρονικός και αδιαμφισβήτητος. Είναι υψίστης σημασίας η ορθή χρήση της όπως η σωστή έκφραση και πρωτίστως η ορθογραφία των λέξεων. Προσωπικά, από μικρή ηλικία άρχισα την ανάγνωση βιβλίων η οποία θεωρώ πως με έχει βοηθήσει σημαντικά στην ορθογραφία. Επιπροσθέτως, η ετυμολογία των λέξεων μάς βοηθάει να καταλάβουμε τον σωστό τρόπο γραφής τους ακόμα και αν δεν τις έχουμε ακούσει ή γράψει ποτέ στο παρελθόν!»
Ποιο συμπέρασμα λοιπόν προκύπτει απ’ όλα αυτά ; Πώς θα βοηθήσουμε τα παιδιά να βελτιώσουν τις ορθογραφικές τους γνώσεις ;
Η απάντηση μοιάζει αυτονόητη. Σε μια εποχή όπου αποθεώνεται η ψηφιακή εκπαίδευση και οι καινοτόμες εκπαιδευτικές δράσεις, η επιστροφή σε παλιές παραδοσιακές συνταγές όπως η ανάγνωση ποιοτικών βιβλίων – έντυπων ή ηλεκτρονικών, κατάλληλων για την παιδική και εφηβική ηλικία – αποτελεί μονόδρομο. Χιλιοειπωμένο μεν αλλά δικαιωμένο στην πράξη εδώ και αιώνες. Η τριβή με ποιοτικά αναγνώσματα από πολύ μικρή ηλικία προσφέρει μεγάλα οφέλη στους μαθητές (γνώσεις, γλωσσική εξοικείωση, καλλιέργεια της φαντασίας και της κριτικής σκέψης), μέσα στα οποία συγκαταλέγεται βέβαια και η καλή γνώση της ορθογραφίας. Παράλληλα, χρειάζονται και τα κατάλληλα κίνητρα, όπως είναι οι διαγωνισμοί ορθογραφίας, και η βέβαια η συστηματική διδασκαλία της γλώσσας, με παιγνιώδη όμως τρόπο.
Δύσκολη υπόθεση η ορθογραφία; Μα αυτή ακριβώς είναι και η γοητεία της. «Αν δεν ήταν δύσκολο, θα το έκαναν όλοι. Οι δυσκολίες … είναι αυτές που το κάνουν σπουδαίο!» (διάσημη κινηματογραφική ατάκα του Τομ Χανκς σπό την ταινία «Το δικό μας παιχνίδι» – A League of Their Own) …
Επιστροφή στο βιβλίο λοιπόν και έμφαση στη γλώσσα, σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη εποχή!