Στις κάλπες προσέρχονται την Κυριακή 25 Οκτωβρίου οι ψηφοφόροι της Βουλγαρίας για τις προεδρικές εκλογές, σε μια αναμέτρηση που εξελίσσεται σε δοκιμασία για την κυβέρνηση του Ρούμεν Ράντεφ. Η νυν πρόεδρος, Ιλιάνα Γιότοβα, εμφανίζεται ως επικρατέστερη, με βασικό αντίπαλο τον πρώην υπηρεσιακό πρωθυπουργό, Αντρέι Γκιούροφ. Εφόσον δεν αναδειχθεί νικητής από τον πρώτο γύρο, θα διεξαχθεί δεύτερος γύρος, την 1η Νοεμβρίου.
Στις εκλογές της Κυριακής συμμετέχουν συνολικά 27 υποψήφιοι. Για να εκλεγεί κάποιος πρόεδρος από τον πρώτο γύρο πρέπει να λάβει ποσοστό άνω του 50% και η συμμετοχή να υπερβεί το 50% επί του συνόλου των ψηφοφόρων. Εάν δεν πληρούνται και οι δύο προϋποθέσεις, οι δύο πρώτοι υποψήφιοι αναμετρώνται σε δεύτερο γύρο, χωρίς να απαιτείται ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής.
Η Γιότοβα ανέλαβε την προεδρία τον Ιανουάριο, διαδεχόμενη τον Ράντεφ, υπό τον οποίο είχε υπηρετήσει ως αντιπρόεδρος. Εκείνος παραιτήθηκε για να συμμετάσχει στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές του Απριλίου, στις οποίες ο συνασπισμός «Προοδευτική Βουλγαρία», υπό την ηγεσία του, κατήγαγε συντριπτική νίκη, ανοίγοντας τον δρόμο για την ανάληψη της πρωθυπουργίας.
Η υποψηφιότητα της Γιότοβα υποστηρίζεται από τον κυβερνώντα συνασπισμό του Ρούμεν Ράντεφ και το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Ο οικονομολόγος Αντρέι Γκιούροφ, ο οποίος διετέλεσε υπηρεσιακός πρωθυπουργός στις αρχές του έτους, στηρίζεται από τον φιλοευρωπαϊκό, μεταρρυθμιστικό συνασπισμό της αντιπολίτευσης «Συνεχίζουμε την Αλλαγή-Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB). Η αντιπολίτευση, στις προεδρικές αυτές εκλογές επιδιώκει να συσπειρώσει τους ψηφοφόρους που θεωρούν αναγκαία την ύπαρξη ενός ανεξάρτητου θεσμικού αντίβαρου στην ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Ράντεφ.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις διατηρούν τη Γιότοβα στην πρώτη θέση, με ποσοστό περίπου 43%, έναντι 29% του Γκιούροφ και 11% του Κοσταντίν Κοσταντίνοφ, ηγέτη του εθνικιστικού, φιλορωσικού κόμματος «Αναγέννηση». Το ποσοστό συμμετοχής, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 40%, στοιχείο που, εφόσον επιβεβαιωθεί στην κάλπη, καθιστά αναγκαίο τον δεύτερο γύρο ανεξαρτήτως του ποσοστού του πρώτου υποψηφίου.
Η Μαύρη Θάλασσα και ο πόλεμος στην Ουκρανία
Στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τις επιθέσεις με drones εναντίον εμπορικών πλοίων κοντά στις βουλγαρικές ακτές. Η Γιότοβα προτάσσει τη διπλωματική επίλυση της σύγκρουσης και τη συγκρότηση ενός συνασπισμού υπέρ της ειρήνης, αποκλείοντας την αποστολή Βούλγαρων στρατιωτών στην Ουκρανία. Ο Γκιούροφ επικρίνει τη στάση της προεδρίας και της κυβέρνησης απέναντι στις ρωσικές απειλές, ζητώντας σαφέστερες τοποθετήσεις και συγκεκριμένες ενέργειες για την ασφάλεια της χώρας. Η αντιπαράθεση αναδεικνύει τις διαχρονικές διαιρέσεις της βουλγαρικής κοινωνίας ως προς τις σχέσεις με τη Ρωσία και τους δυτικούς συμμάχους.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η στάση των ψηφοφόρων του αντιπολιτευόμενου κεντροδεξιού GERB του Μπόικο Μπορίσοφ, το οποίο δεν κατεβάζει δικό του υποψήφιο και δεν έχει ανακοινώσει επίσημη στήριξη σε κάποια υποψηφιότητα. Ο Μπορίσοφ έχει δηλώσει ότι δεν θα ψηφίσει τη Γιότοβα, εκφράζοντας παράλληλα επιφυλάξεις για τον Γκιούροφ. Ο βαθμός συμμετοχής των ψηφοφόρων του GERB και οι επιλογές τους σε ενδεχόμενο δεύτερο γύρο ίσως να αποδειχθούν καθοριστικοί παράγοντες για την τελική έκβαση της αναμέτρησης.
Η θητεία του προέδρου της Βουλγαρίας διαρκεί πέντε χρόνια. Παρότι η Βουλγαρία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία, ο πρόεδρος διαθέτει δικαίωμα αναπομπής νομοσχεδίων και σημαντικό ρόλο στην εκπροσώπηση της χώρας και στην εθνική ασφάλεια.