Οι εισαγγελικές αρχές της Βοσνίας ξεκίνησαν επίσημη έρευνα κατά του υπερεθνικιστή, Κροάτη τραγουδιστή Marko Perkovic, ευρύτερα γνωστού ως Thompson, έπειτα από καταγγελίες για φασιστικούς χαιρετισμούς κατά τη διάρκεια συναυλίας του.
Τα βίντεο που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας το περασμένο Σαββατοκύριακο από την εμφάνιση του 59χρονου καλλιτέχνη στην περιοχή Siroki Brijeg της νότιας Βοσνίας -όπου ο κροατικός πληθυσμός αποτελεί την πλειονότητα- δείχνουν δεκάδες παρευρισκόμενους να υψώνουν το δεξί τους χέρι και να κραυγάζουν το σύνθημα των Ουστάσι (Ustaše), του ναζιστικού καθεστώτος της Κροατίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το γραφείο του εθνικού εισαγγελέα επιβεβαίωσε την Πέμπτη στο AFP ότι έλαβε αρκετές καταγγελίες καθώς και οπτικοακουστικό υλικό.
Διεθνής καταδίκη από ΕΕ, ΟΗΕ και Ισραήλ
Το υλικό από τη συναυλία προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον πρεσβευτή του Ισραήλ, καθώς και από τις αποστολές του ΟΗΕ και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (OSCE) στη χώρα.
Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η εξύμνηση και ο ευτελισμός των φασιστικών ιδεολογιών δεν έχουν θέση σε μια δημοκρατική κοινωνία».
Παράλληλα, οι αποστολές των Ηνωμένων Εθνών και του OSCE εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση εκφράζοντας «ανησυχία» για το υλικό, ενώ Σέρβοι πολιτικοί ηγέτες της Βοσνίας ζήτησαν την απαγόρευση εισόδου του Perkovic στη χώρα.
Ποιος είναι ο Marko Perkovic «Thompson»
Ο Thompson, αν και εξαιρετικά δημοφιλής στην Κροατία —με συναυλίες που προσελκύουν εκατοντάδες χιλιάδες θαυμαστές— αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια κατηγορίες για φασιστικές πεποιθήσεις, ενώ του έχει απαγορευτεί η πραγματοποίηση συναυλιών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Ένα από τα τραγούδια του περιλαμβάνει το σύνθημα των Ουστάσι, μιας οργάνωσης που ευθύνεται για τη δολοφονία και τη δίωξη εκατοντάδων χιλιάδων Σέρβων, Εβραίων, Κροατών και Ρομά κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η εμφάνιση ακροδεξιών συμβόλων στις συναυλίες του αποτελεί συχνό φαινόμενο, προκαλώντας διαρκώς την αντίδραση της διεθνούς κοινότητας.
Η απάντηση του καλλιτέχνη: «Δεν εξύμνησα ποτέ τον ναζισμό»
Από την πλευρά του, το περιβάλλον του τραγουδιστή αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Σε απάντηση που αναρτήθηκε στη σελίδα του Perkovic στο Facebook, οι εκπρόσωποι του καλλιτέχνη υποστήριξαν ότι ο ίδιος δεν προέβη ποτέ σε τέτοιο χαιρετισμό κατά τη διάρκεια της συναυλίας και απέρριψαν τους ισχυρισμούς περί ενθάρρυνσης του φασισμού.
«Ο Thompson δεν εξύμνησε ποτέ, και δεν θα εξυμνήσει ποτέ, τον ναζισμό ή τον φασισμό».
Το «νεοφασιστικό κροατικό Woodstock»
Σύμφωνα με το BBC, τον Ιούλιου του 2025, ο Thomson έδωσε μια συναυλία στο Ζάγκρεμπ που προσέλκυσε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, επιβεβαιώνοντας το μέγεθος της απήχησης του καλλιτέχνη.
Κατά τη διάρκεια του τραγουδιού «Čavoglave Battalion», ο κόσμος ανταποκρίθηκε με ενθουσιασμό στην ιαχή του Thompson «Za dom» («Για την πατρίδα»), κραυγάζοντας «Spremni!» («Έτοιμοι!»).
Αυτή η ιαχή προκάλεσε την οργή της αντιπολίτευσης και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς το «Za dom, spremni» ταυτίζεται ιστορικά με την αντισημιτική οργάνωση των Ουστάσι, ενώ το Συνταγματικό Δικαστήριο της Κροατίας έχει κρίνει ότι πρόκειται για χαιρετισμό που δεν συνάδει με το Σύνταγμα.
«Αυτό άνοιξε το κουτί της Πανδώρας. Τώρα έχεις πολιτικούς [σ.σ. του κυβερνώντος κόμματος HDZ] στο κοινοβούλιο να ουρλιάζουν “Za dom, spremni”. Στους δρόμους, τα παιδιά τραγουδούν όχι μόνο αυτό το τραγούδι, αλλά και άλλα τραγούδια που συνήθιζε να λέει ο Thompson, τα οποία δοξάζουν μαζικά εγκλήματα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η κυβέρνηση δημιουργεί μια ατμόσφαιρα όπου αυτό θεωρείται θετικό. Δημιουργεί ένα κύμα εθνικισμού που θα μπορούσε να εκραγεί σε φυσική βία», είπε τότε Tena Banjeglav από το κέντρο Documenta.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση υποβάθμισε το γεγονός, με τον Κροάτη πρωθυπουργό Andrej Plenkovic να περιγράφει το σύνθημα ως «μέρος του ρεπερτορίου του Thompson».
Αυτή η ερμηνεία απορρίφθηκε πλήρως από την Πρωτοβουλία Νέων για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (YIHR).
Ο διευθυντής της οργάνωσης στην Κροατία, Mario Mažić, τόνισε: «Είναι ξεκάθαρα ένα φασιστικό σύνθημα. Ως κράτος μέλος της ΕΕ, η Κροατία θα έπρεπε να αποτελεί παράδειγμα για την υπόλοιπη περιοχή, αλλά δεν έχει αναμετρηθεί με το παρελθόν της. Ταυτίζεται με την ηττημένη πλευρά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δεν αναγνωρίζει ότι διεξήγαγε έναν άδικο πόλεμο στη Βοσνία και αρνείται να παραδεχθεί συστηματικά εγκλήματα κατά των Σέρβων».