Οι αλληλοσυγκρουόμενες πληροφορίες σχετικά με τον θάνατο μιας εργαζόμενης σε ρωσικό ερευνητικό ινστιτούτο έχουν πυροδοτήσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο εξάπλωσης της πνευμονικής πανώλης.
Περίπου 200 άνθρωποι βρίσκονται σε καραντίνα στη Σιβηρία, αφού η 28χρονη Ντάρια Σιπίλοβα αρρώστησε κατά τη διάρκεια της εργασίας της και κατέληξε στις 2 Οκτωβρίου. Οι ακριβείς συνθήκες του θανάτου της παραμένουν αδιευκρίνιστες.
Ανώτερος Ρώσος αξιωματούχος δήλωσε αρχικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η Σιπίλοβα «πέθανε από πανώλη», προτού επεξεργαστεί την ανάρτηση προσθέτοντας τη λέξη «πιθανώς».
Η ρυθμιστική αρχή υγείας της Ρωσίας ανέφερε έκτοτε ότι ο θάνατός της οφείλεται σε «πνευμονία αγνώστου αιτιολογίας». Τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η μόλυνσή της προήλθε από ατύχημα στο εργαστήριο όπου εργαζόταν, το Ερευνητικό Ινστιτούτο Πανώλης στο Ιρκούτσκ της Σιβηρίας, ωστόσο οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί.
Τι είναι η πανώλη και ποιες είναι οι μορφές της;
Η πανώλη προκαλείται από το βακτήριο Yersinia pestis, το οποίο ζει κυρίως σε τρωκτικά, αλλά μπορεί να μεταδοθεί και στον άνθρωπο. Το ίδιο βακτήριο ευθύνεται για τρεις διαφορετικές μορφές της νόσου.
Η βουβωνική πανώλη μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο μέσω των ψύλλων και προκαλεί επώδυνη διόγκωση στους λεμφαδένες, συνοδευόμενη από πυρετό, πονοκέφαλο, ρίγη και αδυναμία. Χωρίς θεραπεία με αντιβιοτικά, μπορεί να αποβεί θανατηφόρα μέσα σε λίγες ημέρες, με ποσοστό θνησιμότητας που κυμαίνεται από 30% έως 60%.
Η σηψαιμική πανώλη εμφανίζεται είτε όταν η βουβωνική πανώλη μείνει αθεράπευτη, είτε όταν το βακτήριο εισέλθει απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας σοβαρή αιμορραγία στα όργανα.
Η πνευμονική πανώλη αποτελεί την πιο σπάνια αλλά εξαιρετικά σοβαρή μορφή, καθώς μπορεί να προκύψει είτε όταν η βουβωνική πανώλη εξαπλωθεί στους πνεύμονες είτε μέσω της μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω μικρών σταγονιδίων του αναπνευστικού. Χωρίς θεραπεία, το ποσοστό θνησιμότητας σε αυτή τη μορφή φτάνει έως και το 100%.
Είναι η πανώλη μια αρρώστια του Μεσαίωνα;
Παρόλο που η βουβωνική πανώλη έχει προκαλέσει τεράστιες πανδημίες στην ιστορία, εξακολουθεί να αποτελεί ενδημική νόσο στην Κεντρική Ασία, την Αφρική, την Αμερική και τη Σιβηρία.
Τα κρούσματα καταγράφονται συνήθως σε αγροτικές περιοχές, γεγονός που καθιστά ασυνήθιστη μια πιθανή διαρροή από εργαστήριο σε αστικό περιβάλλον.
Υπάρχει θεραπεία;
Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών διάρκειας 10 έως 14 ημερών αντιμετωπίζει επιτυχώς την ασθένεια. Ωστόσο, από το 1995 έχουν εντοπιστεί στη φύση ορισμένα στελέχη ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, ενώ κατά τη δεκαετία του 1980 επιστήμονες της Σοβιετικής Ένωσης είχαν αναπτύξει τεχνητά ανθεκτικά στελέχη στο πλαίσιο προγραμμάτων βιολογικού πολέμου. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία ότι το στέλεχος που εμπλέκεται στο περιστατικό της Σιβηρίας είναι ανθεκτικό ή ότι το εργαστήριο διεξήγαγε έρευνες για βιολογικά όπλα.
Πόσο πρέπει να ανησυχούμε;
Μέχρι στιγμής έχει καταγραφεί μόνο μία μεγάλη επιδημία πνευμονικής πανώλης στην ιστορία, τη δεκαετία του 1910 στην Κίνα.
Τα διαθέσιμα στοιχεία για το περιστατικό στη Σιβηρία παραμένουν περιορισμένα, αλλά σε αυτό το στάδιο οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις που να δικαιολογούν ανησυχία για επιδημία ή πανδημία.
Σε ανακοίνωσή του, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε ότι είναι ενήμερος για τον θάνατο στο Ιρκούτσκ, επισημαίνοντας ότι βάσει των ανεπίσημων πληροφοριών ο κίνδυνος για τη δημόσια υγεία παραμένει χαμηλός. Η ακριβής εκτίμηση κινδύνου, ωστόσο, θα επικαιροποιηθεί μόλις υπάρξουν περισσότερα και πιο διαφανή επίσημα δεδομένα σχετικά με το πώς αρρώστησε και κατέληξε η νεαρή ερευνητρία.
Πηγή: The Conversation