Στην Ουάσινγκτον με βασικό στόχο να πιέσει για σκληρότερη στάση έναντι του Ιράν βρίσκεται ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου για συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η συνάντηση, που θα πραγματοποιηθεί κεκλεισμένων των θυρών, είναι η έκτη μεταξύ των δύο ηγετών σε αμερικανικό έδαφος από την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία τον Ιανουάριο του 2025 και θα διεξαχθεί εν μέσω επανέναρξης των έμμεσων διαπραγματεύσεων Ουάσινγκτον–Τεχεράνης για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Πίεση για διεύρυνση των συνομιλιών
Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι θα ζητήσει από τον Τραμπ η διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη να μην περιοριστεί στο πυρηνικό πρόγραμμά της, αλλά να επεκταθεί:
στο βαλλιστικό πυραυλικό οπλοστάσιο του Ιράν
στη στήριξη που παρέχει σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ
«Θα παρουσιάσω στον πρόεδρο τις αρχές που, κατά την άποψή μου, είναι ζωτικής σημασίας όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά για κάθε χώρα που επιδιώκει ειρήνη και ασφάλεια στη Μέση Ανατολή», δήλωσε πριν αναχωρήσει για τις ΗΠΑ.
Η ισραηλινή ανησυχία εντάθηκε μετά τον περσινό 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν, κατά τον οποίο η Τεχεράνη εκτόξευσε κύματα βαλλιστικών πυραύλων πλήττοντας στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους.
Το μήνυμα Τραμπ στο Ιράν: «Συμφωνία ή πολύ σκληρά μέτρα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις συνομιλίες που ξεκίνησαν στο Ομάν, δηλώνοντας ότι «το Ιράν θέλει να κάνει συμφωνία», αλλά προειδοποίησε πως αυτή «πρέπει να είναι καλή συμφωνία».
«Είτε θα κάνουμε συμφωνία είτε θα χρειαστεί να κάνουμε κάτι πολύ σκληρό, όπως την προηγούμενη φορά», ανέφερε, υπενθυμίζοντας τα αμερικανικά πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις την περασμένη χρονιά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε επίσης ότι εξετάζει την αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή, πέραν των δυνάμεων που ήδη έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή, ενισχύοντας την πίεση προς την Τεχεράνη.
Παράλληλα, έχει διαμηνύσει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να διασφαλίζει «όχι πυρηνικά όπλα, όχι πυραύλους».
Η απάντηση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά αντέδρασε έντονα στην ισραηλινή παρέμβαση πριν από τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο. Αξιωματούχοι της Τεχεράνης κάλεσαν τις ΗΠΑ να μην επιτρέψουν στο Ισραήλ να υπονομεύσει τη διπλωματική διαδικασία.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε ότι «δεν υπάρχει λύση πέρα από τη διπλωματική», τονίζοντας ωστόσο πως η χώρα του είναι έτοιμη και για κάθε ενδεχόμενο. Υπογράμμισε ότι το Ιράν μπορεί να προσφέρει εγγυήσεις για τον ειρηνικό χαρακτήρα του πυρηνικού του προγράμματος, αλλά ξεκαθάρισε ότι το βαλλιστικό πρόγραμμα και οι περιφερειακές συμμαχίες δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση νέας επίθεσης, η Τεχεράνη θα πλήξει αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή.
Στο τραπέζι και η Γάζα
Πέρα από το Ιράν, στην ατζέντα των συνομιλιών Τραμπ – Νετανιάχου αναμένεται να τεθούν η κατάσταση στη Γάζα και οι εξελίξεις στη Δυτική Όχθη.
Η συνάντηση πραγματοποιείται ενώ αυξάνεται η διεθνής κριτική για τα μέτρα που ενισχύουν τον έλεγχο του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της έγκρισης αγορών γης από εποίκους απευθείας από Παλαιστινίους ιδιοκτήτες. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν στηρίζει την προσάρτηση της Δυτικής Όχθης και επιδιώκει σταθερότητα στην περιοχή.
Λεπτές ισορροπίες
Η επίσκεψη Νετανιάχου θεωρείται κρίσιμη, καθώς επιχειρεί να επηρεάσει το εύρος και το περιεχόμενο των αμερικανοϊρανικών συνομιλιών, χωρίς να διαταράξει τη σχέση του με τον Τραμπ και στενούς συνεργάτες του, όπως ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, που χειρίζονται το διπλωματικό κανάλι.
Με τις στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ ενισχυμένες στη Μέση Ανατολή και τη δυσπιστία να παραμένει βαθιά και από τις δύο πλευρές, η συνάντηση στον Λευκό Οίκο ενδέχεται να καθορίσει τα επόμενα βήματα είτε προς μια συμφωνία με το Ιράν είτε προς περαιτέρω κλιμάκωση στην ήδη τεταμένη περιοχή.