Στη δίνη μίας από τις σοβαρότερες κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών βρίσκεται η Γαλλία, με την κυβέρνηση να δέχεται σφοδρά πυρά για την αδυναμία των δυνάμεων ασφαλείας να αποτρέψουν τις εκτεταμένες ταραχές του Σαββάτου 17 Οκτωβρίου, την ώρα που η ακρίβεια και η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων τροφοδοτούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια. Με τη χώρα να μετρά τις πληγές της από τις λεηλασίες, τους εμπρησμούς και τις συγκρούσεις, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναχωρεί για τριήμερη περιοδεία σε τέσσερις χώρες του Περσικού Κόλπου, επιχειρώντας να εξασφαλίσει νέες συμφωνίες για το πετρέλαιο και το ντίζελ και να περιορίσει τις πιέσεις στην οικονομία.
Ο απολογισμός των επεισοδίων είναι βαρύτατος. Σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του γαλλικού υπουργείου Εσωτερικών, 2.397 άνθρωποι συνελήφθησαν και 997 αστυνομικοί και χωροφύλακες τραυματίστηκαν, επτά εκ των οποίων σοβαρά, στη διάρκεια των πανεθνικών κινητοποιήσεων για το υψηλό κόστος ζωής και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών.
Οι κινητοποιήσεις, στις οποίες συμμετείχαν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, σημαδεύτηκαν από εκτεταμένα επεισόδια σε πολλές μεγάλες πόλεις. Στο Παρίσι, τη Μασσαλία, τη Λυών, το Μπορντό και τη Λιμόζ σημειώθηκαν συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας, καταστροφές δημόσιας περιουσίας, εμπρησμοί οχημάτων και λεηλασίες καταστημάτων.
Δημαρχεία στις φλόγες και ταραξίες κοντά στο Μέγαρο των Ηλυσίων
Ιδιαίτερα σοβαρή ήταν η κατάσταση στη Λιμόζ, όπου το ιστορικό δημαρχείο παραδόθηκε στις φλόγες ύστερα από επίθεση ομάδας κουκουλοφόρων. Στη Μασσαλία και τη Λιλ δημοτικά κτίρια δέχθηκαν επιθέσεις, ενώ στο Μπορντό βανδαλίστηκε η κατοικία του νομάρχη της Ζιρόντ.
Στο Παρίσι, ομάδες ταραξιών κινήθηκαν σε διαφορετικά σημεία της πρωτεύουσας, προκαλώντας καταστροφές και λεηλασίες. Η κατάσταση έγινε ιδιαίτερα ανησυχητική όταν ομάδες διαδηλωτών κατάφεραν να πλησιάσουν την περιοχή του Μεγάρου των Ηλυσίων, γεγονός που προκάλεσε έντονο προβληματισμό για την αποτελεσματικότητα του σχεδιασμού ασφαλείας. «Κάτι πήγε στραβά. Είναι αδιανόητο να μπόρεσαν ομάδες να πλησιάσουν τόσο κοντά στο Ελιζέ», ήταν η χαρακτηριστική εκτίμηση που αποτυπώθηκε στο γαλλικό ρεπορτάζ για τη διαχείριση των επεισοδίων.
Η ένταση, η ταχύτητα και η γεωγραφική διασπορά των επεισοδίων φαίνεται ότι αιφνιδίασαν τις Αρχές. Αστυνομικές δυνάμεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με πολυάριθμες ομάδες που κινούνταν διαρκώς, συγκρούονταν με τους αστυνομικούς και στη συνέχεια διασπείρονταν σε διαφορετικές περιοχές, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την αντιμετώπισή τους.
Στο στόχαστρο ο υπουργός Εσωτερικών – «Υποτιμήσαμε τον αριθμό των ταραξιών»
Η επόμενη ημέρα των επεισοδίων βρήκε την κυβέρνηση αντιμέτωπη με ένα κύμα επικρίσεων για την προετοιμασία και τη διαχείριση των αστυνομικών επιχειρήσεων. Ο υπουργός Εσωτερικών Λοράν Νουνιές δέχεται πιέσεις από την αντιπολίτευση αλλά και από δημάρχους των πόλεων που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές. Πολιτικοί από διαφορετικούς χώρους ζητούν εξηγήσεις για το πώς χιλιάδες ταραξίες μπόρεσαν να δράσουν ανεξέλεγκτα επί ώρες.
Η υποψήφια των Πρασίνων για την προεδρία, Μαρίν Τοντελιέ, ζήτησε την παραίτηση του Νουνιές, υποστηρίζοντας ότι υποτίμησε πλήρως την έκταση της κρίσης. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας, ενώ στελέχη του Εθνικού Συναγερμού κατηγόρησαν την κυβέρνηση για ανικανότητα και ανεπαρκή αστυνόμευση.
Ο πρώην πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ επισήμανε ότι το κράτος δεν κατόρθωσε να διασφαλίσει τη δημόσια τάξη σε ολόκληρη τη χώρα.
Από την πλευρά του, ο Νουνιές απέρριψε τις κατηγορίες περί ανεπαρκούς σχεδιασμού. Υποστήριξε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια μαζική κινητοποίηση ομάδων που είχαν ως στόχο τους βανδαλισμούς και τις λεηλασίες και λειτουργούσαν με τακτικές αιφνιδιασμού και διασποράς.
Οργή στη Μασσαλία, εκατοντάδες καταστήματα στο στόχαστρο
Ιδιαίτερα σφοδρή ήταν η κριτική του δημάρχου της Μασσαλίας, Μπενουά Παγιάν, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι άφησε την πόλη απροστάτευτη απέναντι στις επιθέσεις.«Θέλω να μάθω γιατί σε αυτή την πόλη κάποιοι μπόρεσαν να καταστρέφουν ανενόχλητοι», δήλωσε, καταγγέλλοντας ότι οι δυνάμεις που είχαν αναπτυχθεί από το πρωί ήταν ανεπαρκείς.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο, αρχικά είχε αναπτυχθεί μόνο μία μονάδα των ειδικών δυνάμεων αντιμετώπισης ταραχών CRS, ενώ πρόσθετες ενισχύσεις έφθασαν αργότερα, όταν η κατάσταση είχε ήδη ξεφύγει από τον έλεγχο. Ο υπουργός Εσωτερικών απάντησε ότι περίπου 2.000 ταραξίες είχαν εμφανιστεί από πολύ νωρίς στη λεωφόρο Κανεμπιέρ, αιφνιδιάζοντας τις αστυνομικές δυνάμεις.
Για το μέγεθος των επεισοδίων στη Μασσαλία δημοσιοποιήθηκαν ιδιαίτερα υψηλές εκτιμήσεις. Τοπικά μέσα, επικαλούμενα την αστυνομική διεύθυνση, έκαναν λόγο για περισσότερους από 30.000 ανθρώπους που χαρακτηρίστηκαν «πλιατσικολόγοι», μεταξύ των οποίων 8.000 «ταραξίες». Ωστόσο, άλλες αναφορές απέδωσαν στη νομαρχία εκτίμηση για συνολικά 7.000 έως 8.000 ταραξίες και πλιατσικολόγους, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επιφύλαξη ως προς την ερμηνεία των αριθμών.
Στη Μασσαλία καταγράφηκαν 99 προσαγωγές που οδήγησαν σε κράτηση και συνδέονται άμεσα με τα επεισόδια, καθώς και 118 τραυματισμοί μελών των δυνάμεων ασφαλείας, τρεις εκ των οποίων χρειάστηκαν νοσηλεία.