Η μάχη των διασωστών για τον εντοπισμό επιζώντων κάτω από τα συντρίμμια των δύο ισχυρών σεισμών στη Βενεζουέλα συνεχίζεται αδιάκοπα, παρά το γεγονός ότι έχουν ήδη περάσει οι πρώτες 96 ώρες, το χρονικό διάστημα κατά το οποίο θεωρείται ότι υπάρχουν οι περισσότερες πιθανότητες να εντοπιστούν άνθρωποι ζωντανοί. Μέχρι στιγμής, τουλάχιστον 1.700 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ οι Αρχές εκτιμούν ότι ο αριθμός των θυμάτων θα αυξηθεί.
Το κρίσιμο παράθυρο των τεσσάρων ημερών έκλεισε το βράδυ της Κυριακής, όμως σε πολλές από τις περιοχές που έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες καταστροφές οι κάτοικοι συνεχίζουν μόνοι τους να ψάχνουν μέσα στα χαλάσματα, καθώς η κρατική βοήθεια παραμένει περιορισμένη.
Παρά τις δυσκολίες, οι ομάδες διάσωσης που επιχειρούν στο πεδίο εξακολουθούν να ελπίζουν ότι θα εντοπίσουν επιζώντες και συνεχίζουν τις έρευνες «με το ίδιο επίπεδο λεπτομέρειας όπως και την πρώτη ημέρα», όπως δήλωσε στο BBC ο αναπληρωτής εθνικός συντονιστής της Βρετανικής Διεθνούς Ομάδας Έρευνας και Διάσωσης (UK ISAR), Λι Άιβορι. Η UK ISAR συγκαταλέγεται στις δεκάδες ξένες αποστολές που επιχειρούν στη Βενεζουέλα σε συνεργασία με τις τοπικές ομάδες διάσωσης.
Εξοπλισμένοι με ειδικά εκπαιδευμένους σκύλους, συσκευές ανίχνευσης ήχου, κάμερες, θερμικά συστήματα και βαριά μηχανήματα, οι διασώστες αξιοποιούν κάθε διαθέσιμο μέσο για να εντοπίσουν ανθρώπους που ενδέχεται να παραμένουν εγκλωβισμένοι.
Οι ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι εντοπίζουν επιζώντες κάτω από έως και 10 μέτρα συντριμμιών
ύμφωνα με τον Λι Άιβορι, οι ειδικά εκπαιδευμένοι σκύλοι αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία των επιχειρήσεων διάσωσης. Ο ίδιος έχει συμμετάσχει σε αποστολές μετά από σεισμούς στην Αϊτή, την Ιαπωνία και το Νεπάλ και σήμερα συντονίζει από το Ηνωμένο Βασίλειο τις προσπάθειες στη Βενεζουέλα.
Οι σκύλοι μπορούν να εντοπίσουν την ανθρώπινη οσμή ακόμη και όταν το θύμα βρίσκεται θαμμένο κάτω από περίπου 10 μέτρα συντριμμιών. Όταν αντιληφθούν ότι υπάρχει άνθρωπος, γαβγίζουν επίμονα και δυνατά, ειδοποιώντας τις ομάδες διάσωσης.
Η εκπαίδευσή τους βασίζεται σε παιχνίδια που έχουν εμποτιστεί με ανθρώπινη οσμή. Όταν εντοπίσουν επιτυχώς κάποιον άνθρωπο κατά τη διάρκεια πραγματικής επιχείρησης, ο εκπαιδευτής τους τούς δίνει το αγαπημένο τους παιχνίδι ως επιβράβευση.
Η Σάκθι Σελβακουμαράν, μέλος της βρετανικής φιλανθρωπικής οργάνωσης Search and Rescue Assistance in Disasters (SARAID), η οποία αναπτύσσει προσωπικό σε μεγάλες φυσικές καταστροφές σε όλο τον κόσμο, επισημαίνει ότι οι σκύλοι αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμοι και κατά το τεχνικό στάδιο της διάσωσης, καθώς μπορούν να εντοπίσουν δύσβατες διαδρομές μέσα στα συντρίμμια ή διαφορετικά σημεία πρόσβασης προς τον εγκλωβισμένο.
Συστήματα ανίχνευσης ήχου και σεισμικοί αισθητήρες
Ο Λι Άιβορι χαρακτηρίζει την ακρόαση έναν από τους αποτελεσματικότερους τρόπους εντοπισμού εγκλωβισμένων ανθρώπων. Οι διασώστες φωνάζουν προς τα χαλάσματα, δηλώνουν ποιοι είναι και χρησιμοποιούν λέξεις στην τοπική γλώσσα, προσπαθώντας να ακούσουν απαντήσεις από ανθρώπους που μπορεί να βρίσκονται παγιδευμένοι.
Παράλληλα, χρησιμοποιούνται σεισμικές και ακουστικές συσκευές ανίχνευσης, οι οποίες μοιάζουν με μικρά δοχεία συνδεδεμένα με καλώδια σε ειδικές συσκευές καταγραφής. Όπως εξηγεί ο Άιβορι, τα συστήματα αυτά είναι τόσο ευαίσθητα ώστε μπορούν να καταγράψουν ακόμη και τον ήχο που προκαλεί ένας εγκλωβισμένος άνθρωπος όταν ξύνει ένα κομμάτι μπετόν, ακόμη και αν βρίσκεται θαμμένος μέσα στο κτίριο.
Κάμερες, θερμικές απεικονίσεις και τα «κατσαριδο-drone»
Οι τεχνικές κάμερες έρευνας αποτελούν επίσης πολύτιμο εργαλείο, καθώς μπορούν να εισχωρήσουν σε μικρά ανοίγματα που είναι αδύνατο να προσεγγίσουν οι διασώστες. Η Σάκθι Σελβακουμαράν, η οποία συμμετείχε με τη SARAID στις επιχειρήσεις διάσωσης στην Τουρκία μετά τον σεισμό του 2023, αναφέρει ότι πολλά από αυτά τα συστήματα έχουν τη μορφή μικρών καμερών τοποθετημένων στην άκρη μακριών ράβδων.
Ορισμένες διαθέτουν δυνατότητα λήψης εικόνας 360 μοιρών, η οποία μπορεί να καταγραφεί και να προβληθεί σε άλλη συσκευή. Παράλληλα χρησιμοποιούνται και βιντεοκάμερες, ώστε οι διασώστες να μπορούν να επικοινωνούν απευθείας με τους εγκλωβισμένους.
Την ίδια στιγμή, ο επικεφαλής ανθρωπιστικών υποθέσεων του ΟΗΕ, Τομ Φλέτσερ, γνωστοποίησε ότι στις επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα χρησιμοποιούνται και μικροσκοπικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, γνωστά με το προσωνύμιο «κατσαριδο-drone».
Ορισμένες ομάδες διαθέτουν επίσης εξοπλισμό θερμικής απεικόνισης, ο οποίος μπορεί να εντοπίσει ανθρώπους ακόμη και όταν δεν βρίσκονται στο άμεσο οπτικό πεδίο των διασωστών. Σύμφωνα με τη Σελβακουμαράν, η θερμότητα του σώματος των εγκλωβισμένων θερμαίνει τα γύρω συντρίμμια, επιτρέποντας στους διασώστες να «βλέπουν» μέσα από ορισμένους τύπους τοίχων.
Χειροκίνητα εργαλεία και βαριά μηχανήματα για την απομάκρυνση των συντριμμιών
Για τις τεχνικές επιχειρήσεις διάσωσης χρησιμοποιούνται εργαλεία όπως δισκοπρίονα, πριόνια και φορητοί γωνιακοί τροχοί, τα οποία βοηθούν στην κοπή και τη διάνοιξη περασμάτων μέσα από μεγάλες μάζες σκυροδέματος ή άλλα εμπόδια, όπως έπιπλα, μεταλλικές αρχειοθήκες και ψυγεία.
Η Σάκθι Σελβακουμαράν εξηγεί ότι ορισμένες ομάδες διαθέτουν ηλεκτρικά εργαλεία, ενώ άλλες μεταφέρουν γεννήτριες πετρελαίου για την τροφοδότησή τους.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα βαριά μηχανήματα όταν οι εγκλωβισμένοι βρίσκονται κάτω από πολλά στρώματα συντριμμιών. Μπουλντόζες, εκσκαφείς και γερανοί μπορούν να απομακρύνουν ακόμη και τρεις ορόφους από μπετόν, προκειμένου να φτάσουν στους παγιδευμένους.
Σύμφωνα με τη Σελβακουμαράν, τον συντονισμό για τη χρήση των βαρέων μηχανημάτων αναλαμβάνουν συνήθως οι τοπικές ομάδες, οι οποίες οργανώνουν τις μεγάλες επιχειρήσεις μετακίνησης και ανύψωσης των συντριμμιών.