Η Ουκρανία έχει αρχίσει να σχεδιάζει προεδρικές εκλογές παράλληλα με δημοψήφισμα για οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία, μετά την πίεση της κυβέρνησης Τραμπ προς το Κίεβο να διεξαγάγει και τις δύο ψηφοφορίες έως τις 15 Μαΐου, διαφορετικά θα κινδυνεύσει να χάσει τις προτεινόμενες εγγυήσεις ασφάλειας από τις ΗΠΑ. Οι ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν στις 24 Φεβρουαρίου, οπότε και συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από την εισβολή της Ρωσίας.
Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με Ουκρανούς και δυτικούς αξιωματούχους και άλλους που είναι εξοικειωμένοι με το θέμα, έρχεται εν μέσω έντονης πίεσης προς το Κίεβο από τον Λευκό Οίκο να ολοκληρώσει τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας την άνοιξη. Το σχέδιο ευθυγραμμίζεται με την πίεση των ΗΠΑ, όπως την περιέγραψε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στους δημοσιογράφους την περασμένη Παρασκευή (06/02), να υπογραφούν όλα τα έγγραφα για να τερματιστεί μέχρι τον Ιούνιο η μεγαλύτερη σύγκρουση στην Ευρώπη από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Λένε ότι θέλουν να έχουν ολοκληρώσει τα πάντα μέχρι τον Ιούνιο… ώστε να τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσε ο πρόεδρος της Ουκρανίας στους δημοσιογράφους, αναφερόμενος στην επιθυμία του Λευκού Οίκου να στρέψει την προσοχή του στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο. «Και θέλουν ένα σαφές χρονοδιάγραμμα». Η διεξαγωγή εκλογών θα σηματοδοτούσε μια δραματική πολιτική στροφή για έναν πρόεδρο που έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τέτοιες εκλογές είναι αδύνατες, ενώ η χώρα παραμένει υπό στρατιωτικό νόμο, εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν εκτοπιστεί και περίπου το 20% της χώρας βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times που επικαλείται Ουκρανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους που εμπλέκονται στον σχεδιασμό, καθώς και άλλους που έχουν ενημερωθεί για το θέμα, ο Ζελένσκι σκοπεύει να ανακοινώσει το σχέδιο για προεδρικές εκλογές και δημοψήφισμα στις 24 Φεβρουαρίου, την τέταρτη επέτειο της πλήρους εισβολής της Ρωσίας. «Οι Ουκρανοί έχουν την σκληρή ιδέα ότι όλα πρέπει να συνδεθούν με την επανεκλογή του Ζελένσκι», δήλωσε ένας δυτικός αξιωματούχος που είναι εξοικειωμένος με το θέμα. Το γραφείο του Ζελένσκι δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Η αμερικανική πρεσβεία στο Κίεβο αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι τόνισαν ότι τόσο το χρονοδιάγραμμα όσο και το τελεσίγραφο των ΗΠΑ είναι απίθανο να τηρηθούν, καθώς εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων η πρόοδος που μπορεί να επιτευχθεί προς μια ειρηνευτική συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ωστόσο, το σχέδιο υπογραμμίζει την επιθυμία του Ζελένσκι να μεγιστοποιήσει τις προοπτικές επανεκλογής του, διαβεβαιώνοντας παράλληλα τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι το Κίεβο δεν καθυστερεί την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, εάν αυτή είναι εφικτή.
Η δημόσια υποστήριξη για τον Ζελένσκι, αν και εξακολουθεί να είναι σημαντική, έχει μειωθεί σε σχέση με τα σχεδόν ομόφωνα επίπεδα πριν από τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με εθνικές δημοσκοπήσεις, εν μέσω της κόπωσης από τον πόλεμο και τα σκάνδαλα διαφθοράς στον στενό κύκλο του προέδρου. Άτομα κοντά στον Ζελένσκι δήλωσαν ότι ο ίδιος και η ομάδα του είχαν δηλώσει στην κυβέρνηση Τραμπ ότι ήταν ανοιχτοί σε ένα εξαιρετικά γρήγορο χρονοδιάγραμμα, παρά τα λογιστικά εμπόδια που συνεπάγεται η διεξαγωγή εκλογών σε σύντομο χρονικό διάστημα σε καιρό πολέμου.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία και οι ΗΠΑ έχουν καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τις εγγυήσεις ασφάλειας και είναι έτοιμος να την υπογράψει με τον Τραμπ. Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει στο Κίεβο ότι οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας εξαρτώνται από την επίτευξη ευρύτερης ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία πιθανότατα θα περιλαμβάνει την παραχώρηση της περιοχής του Ντονμπάς στη Ρωσία και την οποία η Ουάσιγκτον επιθυμεί να ολοκληρωθεί πριν από την προθεσμία της 15ης Μαΐου. Ο Ζελένσκι έχει μέχρι στιγμής αντισταθεί στις εκκλήσεις για παραχώρηση εδαφών, δηλώνοντας την περασμένη εβδομάδα ότι η Ουκρανία «θα παραμείνει στη θέση της».
Οι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει στο παρελθόν προθεσμίες που έχουν παρέλθει, αλλά η Ουάσιγκτον δίνει στο Κίεβο πολύ μικρό περιθώριο ελιγμών, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Ανέφεραν επίσης ότι το σχέδιο θα μπορούσε να καθυστερήσει λόγω της απόστασης που εξακολουθεί να υπάρχει μεταξύ Κιέβου και Μόσχας σε βασικά ζητήματα εδαφικής κυριαρχίας, όπως ο έλεγχος της περιοχής του Ντονμπάς και του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια.
Το χρονοδιάγραμμα ενδέχεται επίσης να διαταραχθεί εάν η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της κατά των κρίσιμων υποδομών της Ουκρανίας και την επίγεια επίθεσή της στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας, όπου οι δυνάμεις της προωθούνται με δυσκολία, αλλά υφίστανται τεράστιες απώλειες, ανέφεραν. Ο Πούτιν έχει επιμείνει ότι θα συνεχίσει να επιδιώκει τους μαξιμαλιστικούς στόχους του, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης του Ντονμπάς με τη βία, εάν το Κίεβο και η Δύση δεν ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ και ο ειδικός απεσταλμένος του Στιβ Γουίτκοφ δήλωσαν ότι πιστεύουν ότι ο Ρώσος ηγέτης είναι έτοιμος να συνάψει συμφωνία.
Το εκλογικό σχέδιο μπορεί να εξαρτάται από το αν ο Ζελένσκι μπορεί να εξασφαλίσει μια ειρηνευτική συμφωνία που θεωρεί δίκαιη και αποδεκτή για τους Ουκρανούς, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Ο Ουκρανός πρόεδρος επιδιώκει από καιρό να υποβάλει οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία σε εθνικό δημοψήφισμα για να εξασφαλίσει τη νομιμότητά της.