Παρά τις έντονες προσδοκίες για μια οριστική και ιστορική εξέλιξη, η δίωρη συνεδρίαση της Παρασκευής στο Situation Room του Λευκού Οίκου δεν έφερε την πολυπόθητη απάντηση για το αν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προτίθεται να εγκρίνει την πιθανή συμφωνία με το Ιράν. Οι διαπραγματευτές των δύο χωρών έχουν επεξεργαστεί εντατικά ένα προσχέδιο τις τελευταίες ημέρες, όμως η τελική στάση της αμερικανικής ηγεσίας παραμένει μετέωρη, συντηρώντας την αγωνία για την επόμενη μέρα. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει από το πρωί της Παρασκευής ότι κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης συνάντησης θα προχωρούσε στον τελικό καθορισμό της στάσης του, ωστόσο ξεκαθάρισε στους μεσολαβητές ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο προτού λάβει τις οριστικές του αποφάσεις.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, όταν κλήθηκε από το CBS News να διευκρινίσει αν ο Αμερικανός πρόεδρος έχει καταλήξει σε απόφαση, περιορίστηκε να δηλώσει ότι ο Τραμπ θα προχωρήσει σε συμφωνία μόνο αν αυτή εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και ικανοποιεί πλήρως τις κόκκινες γραμμές που έχει θέσει εξ αρχής. Την ίδια ώρα, η αμερικανική πλευρά κατέστησε σαφές με απόλυτο τρόπο πως η Ισλαμική Δημοκρατία δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το ζήτημα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα των αμερικανικών αξιώσεων, με βασική επιδίωξη τη μεταφορά του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ προκειμένου να καταστραφεί.
Είμαστε έτοιμοι για πόλεμο λέει ο Χεγκσεθ
Οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστια αποθέματα όπλων και είναι «παραπάνω από ικανές» να ξαναρχίσουν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, δήλωσε σήμερα ο επικεφαλής του Πενταγώνου Πιτ Χέγκσεθ στο φόρουμ «Διάλογος του Σάνγκρι- Λα», που διεξάγεται στη Σιγκαπούρη.
«Είμαστε απολύτως ικανοί» να ξαναρχίσουμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις «εφόσον χρειαστεί», τόνισε ο Χέγκσεθ, υπογραμμίζοντας πως οι ΗΠΑ παραμένουν προσηλωμένες στις διεθνείς υποχρεώσεις τους, όπως ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα».
Επιπλέον, μιλώντας στο φόρουμ τόνισε «ότι υπάρχει «εύλογη ανησυχία» στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού σχετικά με την στρατιωτική ενίσχυση της Κίνας, μια τάση που καταγράφεται εδώ και δεκαετίες.
«Υπάρχει εύλογη ανησυχία για την ιστορικής κλίμακας στρατιωτική ενίσχυση της Κίνας και την επέκταση των στρατιωτικών δραστηριοτήτων της στην περιοχή και πέραν αυτής», δήλωσε ο Χέγκσεθ κατά την ομιλία του στο φόρουμ, από το οποίο απουσιάζει για δεύτερη συναπτή χρονιά ο κινέζος υπουργός Άμυνας.
Ο επικεφαλής του Πενταγώνου είπε ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια «ισορροπία δυνάμεων» στην Ασία, υπογραμμίζοντας πως καμία χώρα «συμπεριλαμβανομένης της Κίνας» δεν πρέπει να εδραιώσει αδιαμφισβήτητη κυριαρχία την περιοχή. «Μια ευνοϊκή αλλά βιώσιμη ισορροπία δυνάμεων στην οποία κανένα κράτος, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, δεν μπορεί να επιβάλει την ηγεμονία του και να απειλήσει την ασφάλεια ή την ευημερία της χώρας μας και των συμμάχων μας», υπογράμμισε ο Χέγκσεθ.
Το παρασκήνιο του μνημονίου και οι όροι της εκεχειρίας
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται ένα Μνημόνιο Συναντίληψης (MOU), η υπογραφή του οποίου θα αποτελούσε την πιο σοβαρή διπλωματική ανατροπή από την έναρξη του πολέμου. Το κείμενο προβλέπει την παράταση της εκεχειρίας για διάστημα 60 ημερών, την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια. Με βάση ανάρτηση του Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, ο Λευκός Οίκος ζητά την άμεση ελεύθερη διέλευση χωρίς την επιβολή διοδίων και την απομάκρυνση ή ανατίναξη των θαλάσσιων ναρκών από την Τεχεράνη, επιτρέποντας στα εγκλωβισμένα πλοία να αποπλεύσουν.
Κι όμως, το έγγραφο αυτό αποσκοπεί κυρίως στο να δεσμεύσει το Ιράν σε επίσημες συνομιλίες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, χωρίς να περιλαμβάνει ακόμη συγκεκριμένες υποχωρήσεις. Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο που είναι θαμμένο βαθιά υπογείως θα μεταφερθεί στις ΗΠΑ σε στενό συντονισμό με το Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, υπάρχουν προφορικές δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά για το υλικό, αλλά το βάρος πέφτει στις επίσημες γραπτές συμφωνίες που θα προκύψουν κατά τις διμερείς επαφές στο δωμάτιο των διαπραγματεύσεων. Στο οικονομικό πεδίο, ο Αμερικανός πρόεδρος διεμήνυσε ότι δεν πρόκειται να ανταλλαγούν χρήματα και να αποδεσμευτούν ιρανικά κεφάλαια μέχρι νεωτέρας.
Η ιρανική αντίδραση και η μάχη των εντυπώσεων
Η απάντηση της Τεχεράνης ήρθε να περιπλέξει την κατάσταση, καθώς το ειδησεογραφικό πρακτορείο Fars, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, απέρριψε αρκετούς από τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου. Ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι το Μνημόνιο Συναντίληψης βρίσκεται μεν στο τελικό στάδιο εγκρίσεων, αλλά κατηγόρησαν τον Τραμπ ότι επιχειρεί να παρουσιάσει μια «κατασκευασμένη νίκη» παραποιώντας το πραγματικό περιεχόμενο των όρων.
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μετά την άρση του αποκλεισμού θα γίνει με βάση τις ρυθμίσεις που θα καθορίσει η ίδια η Τεχεράνη, οι οποίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν επιθεωρήσεις πλοίων και μέτρα ασφαλείας. Επιπλέον, το Fars υποστηρίζει ότι το προσχέδιο περιλαμβάνει την άμεση καταβολή 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα υπάρξει συνέχεια στις συνομιλίες αν δεν αποδοθούν αυτοί οι πόροι.
Στον αντίποδα, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οποιαδήποτε αποδέσμευση χρημάτων θα αποτελεί μέρος της τελικής και βιώσιμης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα. Στο κάδρο των συζητήσεων εισέρχεται και το μέτωπο του Λιβάνου, με την ιρανική πλευρά να συνδέει το MOU με κατάπαυση του πυρός που θα σέβεται τις θέσεις της Χεζμπολάχ, ένα σημείο που επιβεβαιώνουν εν μέρει και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, οι οποίοι σημειώνουν ότι η τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει εκεχειρία στην περιοχή.