Ανοιχτός είναι και πάλι ο εναέριος χώρος των Ηνωμένων Πολιτειών, μετά την άρση της καθολικής απαγόρευσης απογειώσεων που επέβαλε η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (FAA), ωστόσο το χάος στα αμερικανικά αεροδρόμια συνεχίζεται, με χιλιάδες επιβάτες να παραμένουν εγκλωβισμένοι εξαιτίας των μαζικών ακυρώσεων και των πολύωρων καθυστερήσεων.
Η πρωτοφανής διακοπή των πτήσεων την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου προκλήθηκε από σοβαρή δυσλειτουργία στα συστήματα επικοινωνίας και ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας, με τις αμερικανικές αρχές να αποδίδουν τα πρώτα ευρήματα σε υπερφόρτωση παλαιού τεχνολογικού εξοπλισμού.
Η FAA ανακοίνωσε ότι η απαγόρευση απογειώσεων ήρθη το βράδυ της Παρασκευής, στις 20:15 τοπική ώρα Ανατολικής Ακτής, δηλαδή στις 03:15 τα ξημερώματα του Σαββάτου στην Ελλάδα. Η απόφαση επέτρεψε τη σταδιακή επανέναρξη των πτήσεων, όχι όμως και την άμεση επιστροφή στην κανονικότητα. Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης των αερομεταφορών, περισσότερες από 4.700 πτήσεις ακυρώθηκαν και τουλάχιστον 10.000 παρουσίασαν καθυστερήσεις την Παρασκευή, ενώ εκατοντάδες ακυρώσεις είχαν καταγραφεί και για το Σάββατο. Η αλυσιδωτή επίδραση της καθήλωσης των αεροσκαφών αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς αεροπορικές εταιρείες προσπαθούν να επαναφέρουν αεροπλάνα και πληρώματα στα αεροδρόμια από τα οποία είχαν προγραμματιστεί να αναχωρήσουν
«Ανοίξαμε τον εναέριο χώρο, αλλά θα χρειαστούμε χρόνο για να ξεμπερδέψουμε με όσα συνέβησαν», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι, προειδοποιώντας ότι η αποκατάσταση των πτήσεων θα είναι σταδιακή.
Οι αρχές διαβεβαιώνουν ότι όλα τα αεροσκάφη που βρίσκονταν στον αέρα κατά τη διάρκεια της κρίσης παρακολουθούνταν και ότι δεν αναφέρθηκε κάποιο αεροπορικό ατύχημα ή περιστατικό εξαιτίας της δυσλειτουργίας. Ωστόσο, η υπόθεση αναδεικνύει τις σοβαρές αδυναμίες ενός συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, από το οποίο εξαρτώνται καθημερινά εκατομμύρια επιβάτες.
Πώς ξεκίνησε η κρίση και γιατί καθηλώθηκαν τα αεροσκάφη
Η αναστάτωση άρχισε το απόγευμα της Παρασκευής, όταν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας διαπίστωσαν προβλήματα στη μετάδοση δεδομένων και στις επικοινωνίες μεταξύ των κέντρων ελέγχου.
Σύμφωνα με τον Σον Ντάφι, στις 15:36, ώρα Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, καταγράφηκε αστάθεια στα συστήματα επικοινωνίας και ραντάρ που χρησιμοποιούν τα περιφερειακά κέντρα ελέγχου και οι υπηρεσίες προσέγγισης αεροδρομίων. Το πρόβλημα επηρέασε το δίκτυο που συνδέει τα 22 περιφερειακά κέντρα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας, τα οποία συντονίζουν τις πτήσεις καθώς μετακινούνται από τη μία περιοχή στην άλλη.
Οι αρχές διαπίστωσαν ότι ορισμένα δεδομένα δεν μεταδίδονταν με την απαιτούμενη σταθερότητα, δημιουργώντας δυσκολίες στην άμεση επικοινωνία μεταξύ ελεγκτών και χειριστών αεροσκαφών.
Μπροστά στον κίνδυνο να επηρεαστεί η ασφαλής διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, η FAA έδωσε εντολή καθήλωσης των αναχωρήσεων σε εθνικό επίπεδο.
Η υπηρεσία επικαλέστηκε «εξαιρετικές περιστάσεις και λόγους ασφαλείας», χωρίς αρχικά να διευκρινίσει την ακριβή φύση του προβλήματος. Η απόφαση είχε άμεση επίδραση σε ολόκληρη τη χώρα. Αεροσκάφη που ετοιμάζονταν να απογειωθούν υποχρεώθηκαν να παραμείνουν στους διαδρόμους ή στις θέσεις στάθμευσης, ενώ επιβάτες που είχαν ήδη επιβιβαστεί ενημερώθηκαν ότι δεν μπορούσαν να αναχωρήσουν.
Το μέτρο δεν σήμαινε ότι όλα τα αεροπλάνα που βρίσκονταν ήδη στον αέρα έπρεπε να προσγειωθούν αμέσως. Οι ελεγκτές συνέχισαν να κατευθύνουν τις πτήσεις προς ασφαλείς προσγειώσεις, ενώ ορισμένες διεθνείς και επείγουσες μετακινήσεις αντιμετωπίστηκαν ξεχωριστά.
Όμως η απαγόρευση νέων απογειώσεων για περισσότερες από τέσσερις ώρες ήταν αρκετή για να προκαλέσει σοβαρή αποδιοργάνωση στο μεγαλύτερο δίκτυο αερομεταφορών του κόσμου.
Χιλιάδες επιβάτες στα αεροδρόμια και εκατοντάδες αεροσκάφη εκτός προγράμματος
Οι επιπτώσεις έγιναν αμέσως ορατές στα μεγάλα αεροδρόμια των Ηνωμένων Πολιτειών. Από τη Νέα Υόρκη και τη Βοστώνη μέχρι το Σικάγο, το Ντάλας, το Λος Άντζελες και το Σαν Φρανσίσκο, οι πίνακες αναχωρήσεων άρχισαν να γεμίζουν με ενδείξεις καθυστερήσεων και ακυρώσεων.
Χιλιάδες ταξιδιώτες βρέθηκαν αντιμέτωποι με πολύωρη αναμονή, αδυνατώντας να γνωρίζουν πότε θα μπορέσουν να συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι επιβάτες είχαν ήδη πραγματοποιήσει check-in ή επιβιβαστεί στα αεροσκάφη, όταν ενημερώθηκαν ότι οι πτήσεις τους δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν.
Άλλοι πληροφορήθηκαν την ακύρωση της πτήσης τους λίγο πριν από την προγραμματισμένη αναχώρηση, ενώ όσοι είχαν ανταποκρίσεις βρέθηκαν αντιμέτωποι με την πιθανότητα να χάσουν και το επόμενο σκέλος του ταξιδιού τους.