Οι κάλπες της ερχόμενης εβδομάδας στο Ισραήλ ενδέχεται να αναδείξουν νέο πρωθυπουργό, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξουν τη στρατηγική της χώρας. Το Ιράν θα παραμείνει ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός, η στρατιωτική ισχύς το βασικό εργαλείο άσκησης πολιτικής και η δημιουργία παλαιστινιακού κράτους ένα μακρινό, ανεδαφικό σενάριο, σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους και αναλυτές.
Στην πραγματικότητα, το Ισραήλ οδεύει προς μια ακόμη πιο σκληρή πολιτική ασφαλείας, επισημαίνουν οι αναλυτές στο Reuters. Μια πιθανή νίκη του Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τη στήριξη των ακροδεξιών εταίρων του, θα τον αποθράσυνε, οδηγώντας σε κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν, αυστηρότερο έλεγχο στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και πλήρη παραγκωνισμό της διπλωματίας.
Αυτή τη στιγμή, το δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: την εξουδετέρωση του Ιράν, τη διατήρηση ζωνών ασφαλείας εκτός των συνόρων του και τη χρήση βίας για την αποτροπή των εχθρών του.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν αφορά την κατεύθυνση, αλλά την ένταση της πολιτικής, δηλαδή το πόσο επιθετικά θα διεξάγει το Ισραήλ τους πολέμους του, πόσο θα επεκτείνει τους εβραϊκούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη και αν κάποιος ηγέτης θα επιλέξει τελικά τον δρόμο της διπλωματίας.
Από την Τεχεράνη έως το Ριάντ, οι εκλογές δεν αντιμετωπίζονται ως σημείο καμπής. Θεωρούνται περισσότερο ως δοκιμασία για το αν η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια φάση παρατεταμένης αντιπαράθεσης, όπου οι πόλεμοι θα κάνουν κύκλους ύφεσης και έξαρσης, χωρίς να επιλύονται οι βαθύτερες αιτίες των συγκρούσεων.
«Αν επανεκλεγεί ο Νετανιάχου, θα κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του», δηλώνει ο Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην σύμβουλος του Ισραηλινού πρωθυπουργού. «Η επέκταση των οικισμών θα συνεχιστεί. Ο πόλεμος κατά του Ιράν, της Χαμάς και της Χεζμπολάχ δεν θα σταματήσει. Όσο το Ιράν βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, η συζήτηση για το Παλαιστινιακό είναι απλά χάσιμο χρόνου».
«Όσα βλέπετε τώρα θα τα βλέπετε και μετά τις εκλογές, ενδεχομένως σε ακόμη πιο έντονο βαθμό», προσθέτει.
Ο ίδιος ο Νετανιάχου δήλωσε την Κυριακή ότι το Ισραήλ οφείλει να δώσει προτεραιότητα «στην πρόληψη και την επίθεση έναντι της ανάσχεσης και της άμυνας», περιλαμβάνοντας προληπτικά χτυπήματα για την εξουδετέρωση νέων απειλών, καθιστώντας παράλληλα τη χώρα περιφερειακή δύναμη με τη μέγιστη δυνατή αυτονομία σε εξοπλισμούς.
Γιατί δεν πρόκειται να αλλάξει η στάση του Ισραήλ
Στην εκλογική αναμέτρηση τίθενται αντιμέτωποι το δεξιό «Λικούντ» του Νετανιάχου με τους υπερεθνικιστές συμμάχους του και η αντιπολίτευση υπό το κόμμα «Γιασάρ» του πρώην αρχηγού του στρατού Γκάντι Άιζενκοτ.
Ο Παλαιστίνιος αναλυτής Γκασάν αλ Κατίμπ δεν βλέπει καμία προοπτική ουσιαστικής αλλαγής στάσης απέναντι στους Παλαιστινίους. Με την κοινή γνώμη στο Ισραήλ να μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς τη Δεξιά, τα πολιτικά κόμματα ανταγωνίζονται για το ποιο θα προβάλει την πιο σκληρή γραμμή.«Η ουσία παραμένει η ίδια: “όχι” σε παλαιστινιακό κράτος και “ναι” στην επέκταση των οικισμών. Σε αυτό συμφωνούν όλοι», επισημαίνει.
Μια κυβέρνηση υπό τους πολιτικούς αντιπάλους του Νετανιάχου μπορεί να προσπαθούσε να αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ, περιορίζοντας ορισμένα περιστατικά βίας από πλευράς οικιστών ή προωθώντας την επέκταση των οικισμών με λιγότερο θόρυβο. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο αλ Κατίμπ, πρόκειται για αλλαγή ύφους και όχι ουσίας.
Ο Μάικλ Γιανγκ από το Κέντρο Μέσης Ανατολής Carnegie εκτιμά ότι το κατεστημένο ασφαλείας του Ισραήλ και η πλειονότητα του πολιτικού κόσμου μοιράζονται την ίδια στρατηγική οπτική. Αυτή εστιάζει στην αντιπαράθεση με το Ιράν, τη διατήρηση της επιθετικής άμυνας στην πρώτη γραμμή και τη διαφύλαξη της στρατιωτικής αποτροπής, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για μεγάλες στροφές στην πολιτική.
Από την πλευρά του, ο Γιουστ Χίλτερμαν από τη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει έρευνες στη Δυτική Όχθη, προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη βία των οικιστών, η συσσωρευμένη αγανάκτηση των Παλαιστινίων και η απουσία οποιουδήποτε πολιτικού ορίζοντα έχουν δημιουργήσει μια «μπαρουταποθήκη», όπου ακόμα και η πιο μικρή αφορμή μπορεί να πυροδοτήσει μια γενικευμένη εξέγερση.
Μόνο μια μαζική επίθεση θα αλλάξει τη στάση του Ιράν
Ορισμένοι περιφερειακοί παράγοντες αναρωτιούνται αν η αντιπαράθεση του Ισραήλ με το Ιράν έχει μετατραπεί στον βασικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, ανεξάρτητα από το ποιος θα επικρατήσει στις εκλογές.
Τα θερμά λόγια του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον Νετανιάχου, τον οποίο χαρακτήρισε «σπουδαίο πολεμιστή πρωθυπουργό», ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι ο Ισραηλινός ηγέτης θα επιχειρήσει να ολοκληρώσει την εκστρατεία κατά της Τεχεράνης αν διατηρήσει την εξουσία.
Ο Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι οι φιλοδοξίες του ξεπερνούν την απλή ανάσχεση του Ιράν, στοχεύοντας στην ανατροπή της θρησκευτικής ηγεσίας του.
«Ολοκλήρωση της αποστολής σημαίνει πτώση του τρομοκρατικού καθεστώτος στο Ιράν, της κεφαλής αυτού του δηλητηριώδους χταποδιού», δήλωσε σε ομιλία του αυτή την εβδομάδα.
Ωστόσο, στρατιωτικοί και πολιτικοί αναλυτές αμφισβητούν το κατά πόσο οτιδήποτε λιγότερο από μια αμερικανοϊσραηλινή χερσαία εισβολή θα μπορούσε να εξαναγκάσει την Τεχεράνη να εγκαταλείψει αυτό που θεωρεί πυρήνα των συμφερόντων ασφαλείας της, σε μια μάχη που η ίδια εκλαμβάνει ως υπαρξιακή.
Έχοντας επιβιώσει από μήνες πολέμου, το Ιράν ενδέχεται να ποντάρει στο ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από τους αντιπάλους του, συνεχίζοντας παράλληλα να ασκεί πιέσεις μέσω των περιφερειακών συμμάχων του.
«Πρόκειται για τέλμα», σχολιάζει ο Γιανγκ. «Οι Ιρανοί μπορούν να αντέξουν περισσότερο από τον Τραμπ».
Παρά το γεγονός ότι η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και η Χαμάς στη Γάζα έχουν εξασθενήσει, το ευρύτερο δίκτυο των οργάνσεων που πρόσκεινται στο Ιράν παραμένει ζωντανό. Σύμφωνα με τους αναλυτές, η σύγκρουση αυτή μπορεί τελικά να ενισχύσει την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να αποκτήσει πυρηνική αποτροπή.
Παρά την αναστάτωση που προκαλεί ο Νετανιάχου στον αραβικό κόσμο, ορισμένοι ηγέτες του Περσικού Κόλπου εξακολουθούν να βλέπουν στο πρόσωπό του τον Ισραηλινό πολιτικό που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να κρατήσει το Ιράν υπό πίεση.
Αυτό δημιουργεί για τους ίδιους ένα σοβαρό δίλημμα: από τη μία εναντιώνονται στην επεκτατική πολιτική του, από την αλλη όμως θέλουν να δουν την ιρανική επιρροή να περιορίζεται.
«Οι πολιτικές του Νετανιάχου στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη, τη Συρία και τον Λίβανο είναι επιζήμιες», σημειώνει ο Αμπντουλαζίζ Σαγκέρ, πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου του Κόλπου. «Όσον αφορά το Ιράν, απαιτείται διευθέτηση πριν η σύγκρουση κλιμακωθεί περαιτέρω. Αν ο ρόλος του Ιράν δεν περιοριστεί, η περιοχή κινδυνεύει να οδηγηθεί σε 50 χρόνια ιρανικής ηγεμονίας».
Με πληροφορίες από Reuters