Πόσοι ασθενείς στην Κρήτη λαμβάνουν την ανακουφιστική φροντίδα που αξίζουν στην διάρκεια και στο τέλος της ζωής τους; Πόσοι έχουν πρόσβαση στα ιατρεία πόνου, που τους βοηθούν να υποφέρουν λιγότερο και να αντιμετωπίζουν την αρρώστια τους με αξιοπρέπεια;
«Ελάχιστοι», είναι η απάντηση. Ο κ. Γ. Φραντζέσκος, Διευθυντής ΕΣΥ και υπεύθυνος του Ιατρείου Πόνου στο ΠΑΓΝΗ, είπε στην «Π» ότι το ιατρείο δέχεται 2.700 επισκέψεις ασθενών ετησίως και το 30% από αυτούς είναι καρκινοπαθείς.
«Όλο αυτόν τον κόσμο τον βοηθάμε με φάρμακα, ενέσεις, βελονισμό και στο 80%-90% των περιπτώσεων έχουμε αποτέλεσμα, η βοήθεια αποδίδει», σημείωσε ο κ. Φραντζέσκος, τονίζοντας ότι υπάρχει τεράστια ζήτηση αυτών των υπηρεσιών.
Είπε μάλιστα ότι η αναμονή για θεραπείες με βελονισμό, φθάνει τον 1 χρόνο.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι σε συνεργασία με άλλες υπηρεσίες, παρέχονται ψυχολογική υποστήριξη, σεμινάρια διανοητικής χαλάρωσης για να αντέξουν οι ασθενείς το ψυχικό φορτίο που έχουν από τη νόσο τους.
Σύμφωνα με τον διευθυντή, το Ιατρείο Πόνου του ΠΑΓΝΗ λειτουργεί μόνο 3 φορές την εβδομάδα, ενώ έχει ζητηθεί η καθημερινή λειτουργία του.
«Δυστυχώς δεν υπάρχει το απαιτούμενο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό», είπε ο κ. Φραντζέσκος.
Όσοι χρειάζονται αυτές τις υπηρεσίες και έχουν την οικονομική δυνατότητα, αφού υπάρχουν μόνο 2 Ιατρεία Πόνου σε νοσοκομεία στην Κρήτη (ΠΑΓΝΗ και νοσοκομείο Χανίων), αλλά και ο Σύλλογος Ανακουφιστικής Φροντίδας Ζ. Μπαντουβάς, απευθύνονται αναγκαστικά στους ιδιώτες.
Μια ανοιχτή για το ευρύ κοινό εκδήλωση, αφιερωμένη στον πόνο και την ελπίδα, εις μνήμην της Κατερίνας Ορφανάκη, ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία και αθρόα προσέλευση την Τετάρτη 4 Μαρτίου στη Δημοτική Αίθουσα «Μ. Καρέλλης» (Ανδρόγεω).
Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Σύλλογο Ειδικού Τεχνικού Εργαστηριακού Προσωπικού (Ε.Τ.Ε.Π) του Πανεπιστημίου Κρήτης και τον Μορφωτικό Σύλλογο Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Κρήτης, σε συνεργασία με το Δίκτυο Παρέμβασης Γυναικών Κρήτης και με την υποστήριξη του Ιατρείου Πόνου, και συντονίστηκε από την κ. Μαρία Δραμουντάνη, αντιπρόεδρο του Συλλόγου ΕΤΕΠ.
Κρίσιμη η φροντίδα των ασθενών
Μεταξύ άλλων τοποθετήσεων, στην ομιλία του, ο κ. Γ. Φραντζέσκος ανέδειξε την ανακουφιστική φροντίδα ως μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που δεν στοχεύει στη «θεραπεία πάση θυσία», αλλά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, με ανακούφιση του πόνου και της σωματικής, ψυχολογικής, κοινωνικής και πνευματικής δυσφορίας του ασθενούς και της οικογένειας.
Επισήμανε ότι ιδανικά η ανακουφιστική φροντίδα ξεκινά από τη στιγμή της διάγνωσης μιας απειλητικής για τη ζωή νόσου και συνοδεύει τον άνθρωπο παράλληλα με τις θεραπείες, όχι μόνο στο τέλος της ζωής, ενώ στην Ελλάδα η πρόσβαση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, με τη χώρα να καταγράφει μόλις 0,04 εξειδικευμένες υπηρεσίες ανά 100.000 κατοίκους, την τρίτη χαμηλότερη αναλογία στην Ευρώπη.
Αυτό σημαίνει ότι η πλειονότητα των ασθενών, ιδιαίτερα εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, δεν έχει στην πράξη πρόσβαση σε οργανωμένη ανακουφιστική φροντίδα και συστηματική ψυχοκοινωνική στήριξη, ενώ περίπου 3 στους 4 ασθενείς με καρκίνο αναφέρουν σημαντικές ανεκπλήρωτες ανάγκες υποστηρικτικής φροντίδας, κυρίως σε επίπεδο ενημέρωσης, πλοήγησης στο σύστημα υγείας και ψυχολογικής στήριξης.
Ο πόνος και το «υποφέρειν» αναδείχθηκαν ως πολυδιάστατες εμπειρίες που επηρεάζονται όχι μόνο από σωματικούς, αλλά και από ψυχολογικούς, κοινωνικούς και υπαρξιακούς παράγοντες.
«Για τον λόγο αυτό», όπως είπε, «η ολοκληρωμένη ανακουφιστική φροντίδα είναι κρίσιμη για την ουσιαστική στήριξη των ασθενών σε όλα τα στάδια της νόσου».
Στην κατάμεστη αίθουσα της Ανδρόγεω «Μανώλης Καρέλλης», στάλθηκε ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας και αλληλεγγύης, με επίκεντρο το Ιατρείο Πόνου, αναδεικνύοντας παράλληλα ότι η πρόσβαση του πολίτη στα δημόσια συστήματα υγείας αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και ότι κανένας δεν πρέπει να μένει μόνος και αβοήθητος σε αυτή την πορεία.
Τέλος, τονίστηκε ότι η ανακουφιστική φροντίδα οφείλει να αποτελεί μέρος της εκπαίδευσης των ιατρών, τόσο σε προπτυχιακό επίπεδο όσο και στο πλαίσιο των κλινικών ειδικοτήτων, και να εντάσσεται στον στρατηγικό σχεδιασμό των συστημάτων υγείας που υπηρετούν τον άνθρωπο. Η φροντίδα δεν πρέπει να εξαντλείται στην παράταση της επιβίωσης, αλλά να διασφαλίζει αξιοπρέπεια και ποιότητα ζωής για τους ασθενείς και το οικείο περιβάλλον τους, μέχρι την τελευταία στιγμή.