Η Ελλάδα, υλοποιώντας την ψηφιακή μεταρρύθμιση που αναβαθμίζει κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο το επίπεδο της δημόσιας υγείας, επιχειρεί τώρα να «σπάσει» και τις γεωγραφικές ανισότητες στο σύστημα περίθαλψης, μέσω της τηλεϊατρικής.
Το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής (γνωστό ως ΕΔΙΤ) αποοτελεί πλέον ένα από τα βασικά εργαλεία για την παρακολούθηση ασθενών με χρόνιες παθήσεις -από την καρδιολογική φροντίδα ως την παρακολούθηση νευρολογικών νοσημάτων- χωρίς να απαιτείται φυσική παρουσία σε απομακρυσμένες δομές υγείας.
Η τηλεϊατρική στην Ελλάδα δεν είναι πλέον μια πιλοτική εφαρμογή, αλλά ένα θεσμοθετημένο εργαλείο που εντάσσεται στην καθημερινότητα του ΕΣΥ. Η δυνατότητα ενός γιατρού στην Αθήνα να εξετάζει έναν ασθενή στην ακριτική Ψέριμο μέσω κάμερας υψηλής ευκρίνειας και ψηφιακού στηθοσκοπίου, μειώνει το κόστος και σώζει ζωές.
Τι είναι και πώς λειτουργεί το Εθνικό Δίκτυο Τηλεϊατρικής
Το ΕΔΙΤ δεν είναι απλώς μια υπηρεσία τηλεφωνικών ή βίντεο-κλήσεων με γιατρούς. Πρόκειται για ένα δομημένο, πανελλαδικό σύστημα τηλεϊατρικής, το οποίο συνδέει νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, Περιφερειακά Ιατρεία αλλά και κατ’ οίκον κινητές μονάδες με κεντρικές δομές και ειδικούς του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ).
Στην υπηρεσία εντάσσονται πιο συγκεκριμένα:
Σταθμοί Τηλεϊατρικής Ιατρού Ασθενούς (ΣΤΙΑ) που λειτουργούν σε Κέντρα Υγείας, Περιφερειακά Ιατρεία και μικρότερες δομές σε απομακρυσμένες περιοχές.
Σταθμοί Τηλεϊατρικής Ιατρού Συμβούλου (ΣΤΙΣ) σε μεγαλύτερα νοσοκομεία για εξειδικευμένη υποστήριξη.
Σημεία κατ’ οίκον φροντίδας, που επιτρέπουν την «εικονική παρουσία» ειδικών για χρονίως πάσχοντες χωρίς να χρειάζεται μετακίνηση του ασθενούς.
Μέσω εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας -από κάμερες υπερύθρων μέχρι ψηφιακά εργαλεία που μεταφέρουν κλινικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο- η τηλεϊατρική προσομοιώνει στο χώρο του ασθενή την επίσκεψη στον γιατρό.
Εφαρμογή στην καθημερινότητα των χρόνιων παθήσεων
Το ΕΔΙΤ έχει ήδη μετατραπεί σε βασικό εργαλείο για την παρακολούθηση χρόνιων ασθενών που ζουν μακριά από μεγάλα αστικά κέντρα:
Προγράμματα όπως το Ιατρείο Μνήμης, Άνοιας και νόσου Πάρκινσον, που λειτουργεί υπό την αιγίδα της Α’ Νευρολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στο «Αιγινίτειο», χρησιμοποιούν το δίκτυο για να εξετάζουν ασθενείς σε 30 Κέντρα Υγείας και 6 γενικά νοσοκομεία στα νησιά του Αιγαίου — χωρίς να χρειάζεται να ταξιδέψουν.
Μέσω της τηλεϊατρικής, το ιατρικό προσωπικό σε απομακρυσμένες περιοχές έχει πρόσβαση σε εξειδικευμένη συμβουλευτική και εκπαίδευση, βελτιώνοντας την ποιότητα διαχείρισης χρόνιων καταστάσεων.
Για πολλούς ασθενείς με καρδιακές, αναπνευστικές ή άλλες χρόνιες παθήσεις, η τηλεπαρακολούθηση μειώνει σημαντικά τις άσκοπες μετακινήσεις και τις νοσοκομειακές εισαγωγές, κρίσιμα ζητήματα για όσους μένουν σε νησιά ή ορεινές περιοχές.
«Όλη η χώρα στο δίκτυο εντός 2026»
Σε δηλώσεις της σχετικά με τον ρόλο και το μέλλον του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, σε εκδήλωση για την ψηφιακή υγεία, ανέφερε:
«Το πρόγραμμα του Εθνικού Δικτύου Τηλεϊατρικής θα είναι σε πλήρη ετοιμότητας εντός 2026 και θα καλύψει όλη τη χώρα. Ήδη έχει προχωρήσει ένα μεγάλο κομμάτι και αναμένεται να ενισχυθεί με περαιτέρω ψηφιακά εργαλεία. Αυτό δίνει τη δυνατότητα να νοσηλεύονται οι άνθρωποι κατ’ οίκον, μηδενίζοντας τις ανισότητες στην υγεία που οφείλονται στη γεωγραφική απόσταση», ανέφερε η ίδια.
Η ίδια μάλιστα εκτίμησε ότι στο τελικό στάδιο θα υπάρχουν περισσότερα από 3.500 σημεία κατ’ οίκον τηλεπαρακολούθησης, ενδυναμώνοντας περαιτέρω τη δυνατότητα των ασθενών να παρακολουθούνται με ασφάλεια και χωρίς μετακινήσεις.
Αριθμοί και εμβέλεια του δικτύου
Μέχρι σήμερα, η εφαρμογή του ΕΔΙΤ έχει υλοποιήσει περισσότερα από 10.000 ραντεβού τηλεϊατρικής σε τουλάχιστον 10 διαφορετικές ιατρικές ειδικότητες, με τη συνεργασία πάνω από 200 πιστοποιημένων γιατρών και νοσηλευτών του ΕΣΥ. Επίσης, έχει εγκαταστήσει δεκάδες σταθμούς τηλεϊατρικής σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και πολυδύναμες μονάδες εκτός Αθηνών και Πειραιά και έχει επεκτείνει σταδιακά την κάλυψη του δικτύου ώστε να περιλάβει κάθε περιφέρεια της χώρας.
Η χρηματοδότηση για την ανάπτυξη και επέκταση του δικτύου προέρχεται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του ΕΣΠΑ και εθνικών κονδυλίων ψηφιακής υγείας, μια επένδυση που αναδεικνύει την τηλεϊατρική σε στρατηγικό άξονα της δημόσιας υγείας.
Τηλεϊατρική: Τι σημαίνει πρακτικά για τον ασθενή
Για έναν χρονίως πάσχοντα από καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη ή νευροεκφυλιστική πάθηση, η πρόσβαση σε ειδικό γιατρό μπορεί να γίνει μέσω της τοπικής δομής, όπου υπάρχει σταθμός τηλεϊατρικής. Επίσης:
Η εξέταση γίνεται με ψηφιακά μέσα που μεταφέρουν κλινικά δεδομένα στο γιατρό σε πραγματικό χρόνο.
Η υποστήριξη δεν περιορίζεται στη διάγνωση, αλλά περιλαμβάνει συνεχή παρακολούθηση και συμβουλευτική, χωρίς να χρειαστεί ο ασθενής να ταξιδέψει εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Αυτό μεταφράζεται σε λιγότερες επισκέψεις στα νοσοκομεία, μεγαλύτερη ασφάλεια για ευπαθείς ομάδες και λιγότερη ψυχολογική και οικονομική επιβάρυνση για τις οικογένειες — στοιχεία που καθιστούν την τηλεϊατρική όχι απλώς τεχνολογική επανάσταση, αλλά κοινωνικό εργαλείο δημόσιας υγείας.