Ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία μελετών του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, που αποκαλύπτουν ότι 3 στα 5 καινοτόμα φάρμακα για σοβαρές παθήσεις, όπως είναι ο καρκίνος, δεν είναι διαθέσιμα για τους ασθενείς, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, η εισαγωγή νέων, πρωτοποριακών φαρμάκων στην ελληνική αγορά παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς η πλειονότητα των σκευασμάτων που λαμβάνουν έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) δεν φτάνει ποτέ στους ασθενείς στην Ελλάδα.
Τα ευρήματα των ερευνών αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος:
Από τα 168 καινοτόμα φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ κατά την τετραετία 2021-2024, στην Ελλάδα κυκλοφόρησαν μόλις τα 69. Από αυτά, ελεύθερη και πλήρη πρόσβαση υπάρχει μόνο για 36 σκευάσματα. Τα υπόλοιπα χορηγούνται υπό αυστηρούς περιορισμούς και ειδικές διαδικασίες.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι Έλληνες ασθενείς έχουν πλήρη πρόσβαση σε μόλις 1 στα 5 νέα φάρμακα, περιορισμένη πρόσβαση σε άλλο 1 στα 5, ενώ για τα υπόλοιπα 3 στα 5 η πρόσβαση είναι μηδενική.
Η «Οδύσσεια» της αναμονής
Ακόμη και για τα φάρμακα που τελικά εγκρίνονται στη χώρα μας, η αναμονή φθάνει τα 2 χρόνια από την ευρωπαϊκή έγκριση μέχρι τη στιγμή που το φάρμακο θα αποζημιωθεί από το ελληνικό κράτος.
Η δεύτερη έρευνα επιβεβαιώνει το ίδιο αρνητικό σκηνικό. Από τις 214 καινοτόμες θεραπείες που εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ το συγκεκριμένο διάστημα, μόλις 42 (ποσοστό 20%) είναι διαθέσιμες στην Ελλάδα. Αντίθετα, 132 από τα 178 νέα φάρμακα παραμένουν εντελώς απρόσιτα για τους πολίτες.
Γιατί συμβαίνει
Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος αποδίδει αυτό το σοβαρό έλλειμμα στο δυσβάσταχτο οικονομικό περιβάλλον που αντιμετωπίζει ο κλάδος, εστιάζοντας στο «ασφυκτικό» σύστημα των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback και rebates) που επιβαρύνει τις εταιρείες.
Για να αλλάξει η κατάσταση, ο Σύνδεσμος προτείνει άμεση αναθεώρηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού.
Ακόμη, ενίσχυση της αποδοτικότητας μέσω αυστηρών ελέγχων στη συνταγογράφηση, διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και πλήρους αξιοποίησης των ψηφιακών εργαλείων.
Τέλος, θεσμοθέτηση ενός προβλέψιμου και διαφανούς ορίζοντα τριετίας, ο οποίος θα δώσει κίνητρα στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις να επενδύσουν στη χώρα, διασφαλίζοντας παράλληλα την έγκαιρη και απρόσκοπτη πρόσβαση των ασθενών στις απαραίτητες θεραπείες.
Στην Κρήτη ισχύει ό,τι και στην υπόλοιπη Ελλάδα
Η Σοφία Αγγελάκη, καθηγήτρια Παθολογικής Ογκολογίας στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, είπε στην «Π» ότι «η φαρμακευτική δαπάνη είναι χρόνια υποχρηματοδοτούμενη στην Ελλάδα και αυτό σαφώς αφορά και τα καινοτόμα φάρμακα».
Είναι ιδιαίτερα σημαντικά
Σημείωσε πως ό,τι ισχύει για την Κρήτη, ισχύει και για την υπόλοιπη Ελλάδα όσον αφορά στη διάθεσή τους και ανέφερε: «Έχουμε έγκριση φαρμάκων που δεν φθάνουν στην Ελλάδα, το ίδιο όμως ισχύει και για άλλες χώρες της Ευρώπης».
Σύμφωνα με την κυρία Αγγελάκη, τα καινοτόμα φάρμακα είναι ακριβά, κοστίζουν πολλές χιλιάδες ευρώ για τη μηνιαία θεραπεία και είναι ιδιαίτερα σημαντικά, γιατί προσφέρουν προωθημένες θεραπείες που στηρίζονται στη βιολογία της νόσου και τις τεχνολογικές εξελίξεις, παρατείνοντας και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Η πατέντα μιας καινοτομίας έχει διάρκεια μια 7ετία.
«Υπάρχει η δυνατότητα εξοικονόμησης πόρων για την υγεία με ορθολογικότερο καταμερισμό των δαπανών, για παράδειγμα ελέγχοντας την συνταγογράφηση, το σύστημα των ιατρικών εξετάσεων, ώστε να μπορείς να αυξήσεις τα κονδύλια για τα καινοτόμα φάρμακα», σχολίασε η ίδια.
Διαγνώσεις καρκίνων σε προχωρημένο στάδιο σε νεότερους
Μιλώντας για την επίπτωση του καρκίνου, είπε ότι τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι διαγνώσεις σε ανθρώπους κάτω των 50 ετών (καρκίνος μαστού, πνεύμονα, παχέος εντέρου, παγκρέατος κ.ά) και μάλιστα σε προχωρημένα στάδια.
Πρόληψη δεν σημαίνει «κάνω εξετάσεις και καπνίζω»
Αναφερόμενη στην πρόληψη, η καθηγήτρια Παθολογικής Ογκολογίας σημείωσε ότι είναι «μεγάλη ιστορία» και εξήγησε ότι πρόληψη δεν σημαίνει μόνο «κάνω εξετάσεις κάθε χρόνο, για να προλάβω ένα πιθανό καρκίνο σε πρώιμο στάδιο», πρόληψη σημαίνει και ότι «ακολουθώ έναν υγιεινό τρόπο ζωής που με προφυλάσσει και περιλαμβάνει άσκηση, κανονικό σωματικό βάρος, προστασία από τον ήλιο και όχι κάπνισμα».