* Γράφει ο καρδιοχειρουργός Θεοχάρης Ξενικάκης
Για τους περισσότερους ανθρώπους η καρδιά ταυτίζεται με την ίδια τη ζωή. Είναι λοιπόν απολύτως φυσιολογικό οι καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις να προκαλούν φόβο και να θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες. Η σύγχρονη ιατρική πραγματικότητα, ωστόσο, απέχει σημαντικά από αυτή την αντίληψη.
Σήμερα, η καρδιοχειρουργική αποτελεί μία από τις πιο ασφαλείς χειρουργικές ειδικότητες, με εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά νοσηρότητας και θνητότητας. Συνολικά, η θνητότητα για όλες τις καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις δεν ξεπερνά το 4%, ενώ για τη μεγάλη πλειονότητα αυτών κυμαίνεται κοντά ή και κάτω από το 1%. Τα εντυπωσιακά αυτά αποτελέσματα είναι άμεση συνέπεια της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης, της ανάπτυξης νέων χειρουργικών τεχνικών και της συνεχούς βελτίωσης τόσο των συστημάτων προεγχειρητικού ελέγχου και μετεγχειρητικής παρακολούθησης όσο και των υλικών που χρησιμοποιούνται, όπως οι προσθετικές βαλβίδες και τα αγγειακά μοσχεύματα.
Πρέπει να τονιστεί ότι η επικινδυνότητα μιας καρδιοχειρουργικής επέμβασης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ίδια την τεχνική της εγχείρησης. Καθοριστικό ρόλο παίζουν η βαρύτητα της υποκείμενης καρδιακής νόσου και η παρουσία άλλων συνοδών παθήσεων, όπως η νεφρική ή αναπνευστική ανεπάρκεια, ο σακχαρώδης διαβήτης ή προϋπάρχουσες νευρολογικές διαταραχές. Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή χρονική στιγμή της χειρουργικής αντιμετώπισης είναι κρίσιμες για τη μείωση του διεγχειρητικού κινδύνου και τη μακροχρόνια επιτυχία της επέμβασης. Σήμερα, η δυνατότητα πρόβλεψης και αποτελεσματικής αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών επιτρέπει στους ασθενείς να αισθάνονται ουσιαστικά ασφαλείς.
Εξίσου σημαντική είναι και η επίδραση της καρδιοχειρουργικής επέμβασης στην ποιότητα ζωής. Η νοσηλεία στο νοσοκομείο συνήθως δεν υπερβαίνει τις 4 έως 6 ημέρες, ενώ η κινητοποίηση του ασθενούς ξεκινά ήδη από την επόμενη ημέρα. Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι περιορισμένος και ελέγχεται αποτελεσματικά με απλά αναλγητικά. Μετά το εξιτήριο, ο ασθενής μπορεί να αυτοεξυπηρετείται στο σπίτι, ενώ μέσα σε έναν έως δύο μήνες επανέρχεται σχεδόν πλήρως στις καθημερινές του δραστηριότητες. Πλήθος μελετών, μάλιστα, καταδεικνύουν σαφή βελτίωση της ποιότητας ζωής σε σύγκριση με την προεγχειρητική περίοδο. Η καρδιοχειρουργική επέμβαση δεν αποτελεί αναπηρία ούτε μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης· αντιθέτως, συχνά το αυξάνει.
Όσον αφορά το μέλλον, η καρδιοχειρουργική εξελίσσεται δυναμικά. Η στενή συνεργασία με την καρδιολογία ενισχύεται, με στόχο μια ολοκληρωμένη, ολιστική αντιμετώπιση των καρδιοπαθών. Παράλληλα, οι επεμβάσεις γίνονται ολοένα και λιγότερο επεμβατικές, με την ενδοσκοπική καρδιοχειρουργική να προσφέρει μικρότερο τραύμα, καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα και ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα. Σημαντικές εξελίξεις αναμένονται και στη θεραπεία της τελικού σταδίου καρδιακής ανεπάρκειας, με τη βελτίωση των μηχανικών συσκευών υποστήριξης και τις μεταμοσχεύσεις να ανοίγουν νέους ορίζοντες ζωής για ασθενείς που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν θεραπευτικές επιλογές.
Η σύγχρονη καρδιοχειρουργική, λοιπόν, δεν είναι μόνο ασφαλής· είναι και βαθιά ανθρωποκεντρική, προσφέροντας ουσιαστικά περισσότερα και ποιοτικότερα χρόνια ζωής.
*Ξενικάκης Θεοχάρης
Επιστημονικός Υπεύθυνος της Καρδιοϊασις
Διευθυντής καρδιοχειρουργικού τμήματος CRETA INTERCLINIC