Σημαντική αύξηση καταγράφεται στο Ηράκλειο στη χρήση αντικαταθλιπτικών, ηρεμιστικών και αντιψυχωσικών φαρμάκων, με τις ψυχιατρικές κλινικές των νοσοκομείων να λειτουργούν συχνά στα όριά τους, χωρίς επαρκείς διαθέσιμες κλίνες για νέα περιστατικά.
Όπως είπε στην «Π» ο πρόεδρος του ΣΥΦΑΚ, Χαράλαμπος Κετσιμπάσης, τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2026 διατέθηκαν στα φαρμακεία του Ηρακλείου πάνω από 184.000 κουτιά αυτής της κατηγορίας των φαρμάκων και η αύξηση συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είναι συν 8,3%.
Οι ειδικοί λένε ότι το χρόνιο στρες έχει χτυπήσει «κόκκινο» και οδηγεί σε ψυχοσωματικές παθήσεις μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Πίσω από αυτή την έξαρση κρύβεται μια σειρά παραγόντων, στις οποίες περιλαμβάνονται:
- Το διαρκές άγχος της επιβίωσης και η ανασφάλεια για το αύριο,
- οι εντατικοί ρυθμοί ζωής και η καθημερινή πίεση του χρόνου που εξαντλεί τις ψυχικές αντοχές, η ψηφιακή απομόνωση.
- Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που υπόσχονται σύνδεση, στην πραγματικότητα όμως αυξάνουν τη μοναξιά και την αποξένωση των ανθρώπων.
Πολλοί αναγνωρίζουν το πρόβλημα και προσπαθούν να ζητήσουν βοήθεια, ωστόσο «πέφτουν σε έναν τοίχο».
Οι δημόσιες δομές, που παρέχουν δωρεάν ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική υποστήριξη, είναι υποστελεχωμένες έως ανύπαρκτες.
Η ιδιωτική ψυχοθεραπεία στοιχίζει ακριβά και το μεγαλύτερο μέρος των ασθενών δεν μπορεί να ανταπεξέλθει οικονομικά.
Έτσι οι περισσότεροι ασθενείς οδηγούνται αποκλειστικά στη λύση της φαρμακευτικής αγωγής.
Τα αντικαταθλιπτικά και τα ηρεμιστικά μετατρέπονται έτσι στην πιο άμεση, γρήγορη και οικονομικά προσιτή επιλογή για τη διαχείριση των συμπτωμάτων, χωρίς όμως να αντιμετωπίζονται οι βαθύτερες αιτίες του προβλήματος.
Υπάρχει όμως και ένα σημαντικό κομμάτι του πληθυσμού που αντιμετωπίζει πρόβλημα, αλλά δεν δέχεται ότι χρειάζεται βοήθεια.
Τι βλέπουν οι ψυχίατροι
«Υπάρχει άμεση ανάγκη για στελέχωση των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας και για τη δημιουργία ενός δικτύου προσιτής ψυχολογικής υποστήριξης, γιατί η σημερινή κοινωνία πραγματικά την χρειάζεται», είπε στην «Π» ο Βασίλης Κούδας, ψυχίατρος στο ΠΑΓΝΗ και διευθυντής ΕΣΥ.
Ο ίδιος τόνισε ότι όλα τα προβλήματα πολλαπλασιάζονται και χειροτερεύουν για τους ασθενείς και τις οικογένειές τους και τόνισε ότι υπάρχει μεγάλη ένδεια δομών και εργαζομένων στη δημόσια ψυχική υγεία.
Οι άνθρωποι υποφέρουν, δεν βρίσκουν ραντεβού και χειροτερεύουν, μπορεί να γίνουν επιθετικοί προς τους άλλους, ή να βλάψουν τον εαυτό τους.
«Το θέμα της ψυχικής υγείας είναι σοβαρό και υπερτερεί όλων των άλλων αυτή τη στιγμή, αλλά κανείς από τους αρμόδιους δεν ενδιαφέρεται πραγματικά», είπε.
«Η φαρμακευτική αντιμετώπιση χρειάζεται συχνά, ανεξάρτητα από την ψυχοθεραπεία», σημείωσε ο ψυχίατρος Μανόλης Δολαψάκης και πρόσθεσε: «Η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη, γιατί βρισκόμαστε μπροστά σε ψυχοκοινωνικά δεδομένα που δεν είμαστε προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε και δεν ξέρουμε και όλες τις εκφάνσεις τους.
Στην ουσία, είναι πιο σωστό να μιλάμε για μια δυσφορία του συλλογικού ψυχισμού που δημιουργεί σύγχυση και φόβο παρά για αύξηση ψυχιατρικών νόσων.
Βέβαια, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό εκφράζεται μέσω κλινικών συμπτωμάτων που είναι κοινά στις γνωστές μείζονες ψυχοπαθολογίες. Είναι λοιπόν αναγκαία η λήψη βοήθειας από ειδικούς. Και εμείς ως ειδικοί, όμως, δεν είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε σε όλες τις διαστάσεις αυτό που χρειάζεται και οι δομές είναι πολύ πίσω από τις απαιτήσεις των καιρών.
Χρειάζονται εκσυγχρονισμένα κοινωνικά και επιστημονικά αντανακλαστικά και δεν ξέρω πόσο γρήγορα μπορούμε να τα αποκτήσουμε, χωρίς να πληρώσουμε πολύ ψηλό τίμημα ανθρώπινου πόνου».
Η ψυχίατρος Νατάσσα Διακουμοπούλου μάς είπε: «Οι επιπτώσεις της πανδημίας έχουν αφήσει επίσης το αποτύπωμά τους και επιπλέον παρατηρούνται αυξημένα ποσοστά αγχωδών διαταραχών και κατάθλιψης στους νεαρούς ενήλικες μεταξύ 20-30 ετών, οι οποίοι βιώνουν συναισθήματα ματαίωσης και ματαιότητας ταυτόχρονα, εξαιτίας των οποίων καταφεύγουν συχνά στη χρήση ουσιών.
Η ανάγκη για ψυχοθεραπεία γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική, συχνά όμως δεν επαρκεί και τότε συνδυάζεται με φαρμακευτική αγωγή για την αμεσότερη ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Τα φάρμακα είναι πολύ αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών, το καλύτερο όμως αποτέλεσμα παρέχεται μέσα από συνδυασμένη φαρμακοθεραπεία και ψυχοθεραπεία, προκειμένου το άτομο να ενδυναμωθεί και να αποκτήσει δεξιότητες που θα το βοηθήσουν στη διαχείριση των δυσκολιών που αντιμετωπίζει».
Πού αποδίδεται η παγκόσμια έκρηξη των κρουσμάτων
Όπως έχει γράψει η «Π», μια παγκόσμια κρίση ψυχικής υγείας εξελίσσεται από το 1990, επηρεάζοντας σχεδόν 1,2 δισ. ανθρώπους, όπως διαπιστώνει πρόσφατη έρευνα, τα στοιχεία της οποίας δείχνουν μεγάλη αύξηση και στην Ελλάδα.
Τα ευρήματα δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό. Ο αριθμός των ανθρώπων, που ζουν με ψυχική νόσο, σχεδόν διπλασιάστηκε τα τελευταία 30 χρόνια σε όλον τον κόσμο.
Η άνοδος ήταν ακόμα πιο απότομη για τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή και τις αγχώδεις διαταραχές, που αυξήθηκαν κατά 131% και 158% αντιστοίχως, καθιστώντας τες τις δύο πιο συνηθισμένες ψυχικές παθήσεις.
Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet, πραγματοποιήθηκε από το “Institute for Health Metrics and Evaluation” του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ.
Το κεντρικό μήνυμά της αφορά τη διαπίστωση ότι τα συστήματα υγείας παγκοσμίως εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ψυχική υγεία ως δευτερεύουσα προτεραιότητα, τη στιγμή που οι ανησυχητικοί αριθμοί την έχουν καταστήσει πρώτη.
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση, με δείκτη επιβάρυνσης υψηλότερο από τον μέσο όρο της δυτικής Ευρώπης.
Όπως αναφέρει το Euronews που παρουσιάζει την έρευνα, οι ερευνητές εντόπισαν αρκετούς σημαντικούς παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με την ψυχική νόσο, όπως η σεξουαλική κακοποίηση στην παιδική ηλικία, η ενδοοικογενειακή βία και το μπούλινγκ.
Αυτοί συνδέθηκαν με παθήσεις όπως η σχιζοφρένεια, η κατάθλιψη, η διπολική διαταραχή, οι αγχώδεις διαταραχές, η διαταραχή συμπεριφοράς και η βουλιμία. Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτοί οι παράγοντες από μόνοι τους δεν εξηγούν την έκρηξη των κρουσμάτων.
Εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα ψυχικής υγείας διαμορφώνονται πιθανώς από ένα πολυπλοκότερο σύνολο επιρροών, που περιλαμβάνει γενετικούς και βιολογικούς παράγοντες, φτώχεια, αυξανόμενες ανισότητες και μεγάλες παγκόσμιες κρίσεις, όπως πόλεμοι, πανδημίες, φυσικές καταστροφές και η κλιματική αλλαγή.
Υποχρέωση να καλυφθούν τα κενά πρόσβασης στις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας
Η μελέτη αναδεικνύει τα τεράστια παγκόσμια κενά στη φροντίδα Ψυχικής Υγείας.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η επέκταση της πρόσβασης στις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, «δεν είναι επιλογή, είναι υποχρέωση».