Σήμερα, η ιατρική επιστήμη διαθέτει όχι μόνο πιο πολλές και αποτελεσματικές θεραπείες κατά του καρκίνου, αλλά και τη γνώση να τις εφαρμόζει με μεγαλύτερη ακρίβεια και εξατομίκευση.
Το ζητούμενο είναι να εγγυηθούμε ότι αυτή η πρόοδος φτάνει σε κάθε ασθενή χωρίς διακρίσεις και ανισότητες και τα οφέλη αυτά να μεταφράζονται όχι απλώς σε περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά κυρίως σε καλύτερη ποιότητα ζωής.
Αρχίζει το ογκολογικό συνέδριο
Αυτό επισημαίνουν, μιλώντας στην «Π», ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου Κλινικής και Μεταφραστικής Ογκολογίας που πραγματοποιείται από αύριο έως και τις 15 Νοεμβρίου στο Ηράκλειο (ξενοδοχείο Ατλαντίς), καθηγητής Δημήτρης Μαυρουδής και η καθηγήτρια Σοφία Αγγελάκη.
Στο ετήσιο συνέδριο της Παθολογικής Ογκολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ έχουν προσκληθεί επιστήμονες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
«Υπάρχει μεγάλος όγκος νέων θεραπειών και θα γίνουν ομιλίες αναφορικά με το σε ποιους απευθύνονται, τι τοξικότητες φέρνουν και πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση των ασθενών σε αυτές» ανέφερε ο κ. Μαυρουδής.
Όσοι ασθενείς έχουν χρήματα, πληρώνουν τον γονιδιακό έλεγχο για να βρεθεί η κατάλληλη θεραπεία
Εξήγησε ότι οι νέες θεραπείες αφορούν για παράδειγμα τον καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού, του παγκρέατος, της ουροδόχου κύστης κ.ά. και για να βρεθεί ποια θεραπεία ταιριάζει και είναι κατάλληλη για τον κάθε ασθενή, πρέπει να γίνει γονιδιακός έλεγχος.
Όμως, είναι εξετάσεις που δεν πληρώνει το κράτος, αλλά οι ίδιοι οι ασθενείς, καταβάλλοντας ποσά που φθάνουν τις 2.000-3.000 ευρώ.
«Πολλοί τις πληρώνουν και τις κάνουν, άλλοι δεν έχουν αυτή την δυνατότητα.
Θα έπρεπε να τις πληρώνουν τα Ασφαλιστικά Ταμεία» υπογράμμισε ο κ. Μαυρουδής, τονίζοντας ότι «η αιχμή της ιατρικής σήμερα είναι ακριβώς αυτή: Ο γονιδιακός έλεγχος για να βρεθεί η κατάλληλη θεραπεία που ταιριάζει στον κάθε ασθενή».
Με καθυστέρηση οι νέες θεραπείες για τους Έλληνες
Στο ερώτημα, αν οι Έλληνες ασθενείς έχουν πρόσβαση στις νέες θεραπείες, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες της Ευρώπης όπως η Γερμανία και η Γαλλία, είπε:
«Έχουν πρόσβαση, αλλά με μεγαλύτερη καθυστέρηση που καλό θα ήταν να μην υπήρχε».
Ο καθηγητής Ογκολογίας τόνισε ότι στην εποχή μας η εξατομικευμένη θεραπεία έχει αλλάξει επίπεδο και μπορεί να γίνει πιο «επιθετική» ή πιο ήπια για τον κάθε ασθενή, ανάλογα με το τι ταιριάζει στην περίπτωσή του με εξίσου καλά αποτελέσματα.
Όσον αφορά στην ΑΙ, σημείωσε ότι μέσα στην επόμενη 5αετία, θα φέρει θεαματικές αλλαγές όχι μόνο στην Ογκολογία, αλλά στην Ακτινολογία, την Παθολογοανατομία κ.ά.
«H θεματολογία του συνεδρίου δεν επικεντρώνεται μόνο στις νέες θεραπείες, αλλά κυρίως στο πώς οι επιστημονικές εξελίξεις μπορούν να μεταφραστούν σε καλύτερη, πιο αποτελεσματική και πιο ανθρώπινη φροντίδα για τους ασθενείς με παράλληλη διασφάλιση της ισότιμης και έγκαιρης πρόσβασης όλων των ασθενών στις καινοτόμες θεραπείες» είπε στην «Π» η καθηγήτρια Ογκολογίας Σοφία Αγγελάκη, επισημαίνοντας:
«Ένα σημαντικό μήνυμα του συνεδρίου είναι ότι δεν αντιμετωπίζουμε πλέον όλους τους καρκίνους με τον ίδιο τρόπο. Με τις σύγχρονες μοριακές εξετάσεις μπορούμε να αναγνωρίζουμε ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όγκου και, σε αρκετές περιπτώσεις, να επιλέγουμε θεραπείες που στοχεύουν συγκεκριμένες βιολογικές του αδυναμίες. Αυτή είναι η ιατρική ακριβείας, που έχει ήδη αλλάξει την αντιμετώπιση πολλών μορφών καρκίνου».
Νέες γενιές αντικαρκινικών φαρμάκων
Όσον αφορά τις θεραπευτικές εξελίξεις, είπε η κα Αγγελάκη, η ανοσοθεραπεία και οι νέες στοχευμένες θεραπείες δημιουργούν περισσότερες επιλογές. Στο συνέδριο θα συζητηθούν νέες γενιές αντικαρκινικών φαρμάκων, μεταξύ των οποίων τα συζευγμένα αντισώματα-φάρμακα (ADCs), που μεταφέρουν ένα ισχυρό φάρμακο μέσα στα καρκινικά κύτταρα μέσω ενός αντισώματος, καθώς και η έρευνα σχετικά με την αντιμετώπιση της αντοχής που αναπτύσσουν οι όγκοι στις θεραπείες.
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην αντιμετώπιση του καρκίνου που θα συζητηθούν, εστιάζεται στο ότι πλέον σε ορισμένους ασθενείς μπορούμε να κάνουμε λιγότερη θεραπεία, χωρίς να μειώνουμε την αποτελεσματικότητά της, με βάση την ανταπόκριση του ασθενούς στη χορηγούμενη θεραπεία.
Έτσι σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορούμε να περιορίσουμε την έκταση της χειρουργικής επέμβασης ή την ένταση της θεραπείας, αποφεύγοντας περιττές παρενέργειες γιατί το ζητούμενο δεν είναι η περισσότερη θεραπεία, αλλά η καταλληλότερη και λιγότερο τοξική θεραπεία.
Ένας σημαντικός άξονας συζήτησης του συνεδρίου αφορά τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης, η οποία μπαίνει σταδιακά στην άσκηση της Ογκολογίας. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην ανάλυση απεικονιστικών και παθολογοανατομικών εξετάσεων, στην αξιοποίηση μεγάλου όγκου ιατρικών δεδομένων και στην υποστήριξη των θεραπευτικών αποφάσεων, μεταξύ άλλων, χωρίς να αντικαθιστά τον γιατρό, αλλά αποτελώντας ένα σημαντικό εργαλείο στα χέρια του.
Άσκηση, διατροφή, ψυχολογική υποστήριξη
Η άσκηση, η ποιότητα ζωής και η υποστήριξη του ασθενούς αποτελούν πλέον βασικούς άξονες της ογκολογικής θεραπείας.
«Η σύγχρονη Ογκολογία -τόνισε- δίνει ιδιαίτερη σημασία στη σωματική δραστηριότητα, στη διατροφή, στην ψυχολογική υποστήριξη, στη διαχείριση των παρενεργειών και στη διατήρηση της καθημερινότητας του ασθενούς».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η ενότητα «Stress, μεταβολισμός και καρκίνος», στην οποία θα συζητηθεί πώς το χρόνιο άγχος και οι αλλαγές στον μεταβολισμό του οργανισμού μπορεί να επηρεάζουν την ανάπτυξη και την εξέλιξη του καρκίνου.
Επίσης, θα συζητηθεί και ο πιθανός ρόλος των νέων φαρμάκων για τον διαβήτη και την παχυσαρκία, όπως οι αγωνιστές GLP-1, στην πρόληψη του καρκίνου. Πρόκειται για ένα νέο και ιδιαίτερα ενδιαφέρον πεδίο έρευνας, που μπορεί στο μέλλον να ανοίξει νέους δρόμους στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της νόσου.
Ιδιαίτερη έμφαση στο συνέδριο θα δοθεί στην ανθρωπιστική διάσταση της Ογκολογίας, όπως εκφράζεται και μέσα από το κεντρικό του μήνυμα: «Από την καινοτομία στην κλινική πράξη, με ανθρωπιστικό πρόταγμα».
Η επιστημονική πρόοδος αξίζει όταν φθάνει σε όλους τους ασθενείς
«Η πρόοδος της επιστήμης αποκτά πραγματική αξία όταν οι νέες θεραπείες είναι προσβάσιμες σε όλους τους ασθενείς, χωρίς κοινωνικούς, οικονομικούς ή γεωγραφικούς αποκλεισμούς» επεσήμανε η κα Αγγελάκη και πρόσθεσε: «Όπως τονίζεται και στην αφίσα του συνεδρίου, η πρόσβαση στην ιατρική και η ποιότητα της φροντίδας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις μιας ουσιαστικά ανθρωπιστικής προσέγγισης της Ογκολογίας.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η συμμετοχή του καθηγητή Αναστάσιου Γερμενή, ο οποίος θα μιλήσει για την ανθρωπιστική διάσταση της Ιατρικής, αναδεικνύοντας ότι η σύγχρονη Ογκολογία οφείλει να συνδυάζει την επιστημονική καινοτομία με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότιμη πρόσβαση και τον σεβασμό στην αξιοπρέπεια κάθε ασθενούς.
Αν μπορούσαμε να συνοψίσουμε το κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου σε λίγες φράσεις, θα λέγαμε ότι σήμερα δεν διαθέτουμε μόνο περισσότερες και αποτελεσματικότερες θεραπείες για τον καρκίνο, αλλά και τη γνώση να τις αξιοποιούμε πιο σωστά και πιο εξατομικευμένα.
Η μεγάλη πρόκληση, αλλά και η ευθύνη όλων μας τόσο της ιατρικής κοινότητας, όσο και της κοινωνίας συνολικά, είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτή η πρόοδος θα φτάνει σε κάθε ασθενή, χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες, και θα μεταφράζεται όχι μόνο σε περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά και σε καλύτερη ποιότητα ζωής».